![](data:image/svg+xml,%3Csvg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" viewBox="0 0 167 110"%3E%3Cpath fill="%23394960" d="M107.73 61.7 63.5 105.27c-4.46 4.4-9.57 4.4-14.02 0L5.22 61.71c-4.45-4.4-4.45-9.42 0-13.8L49.47 4.32c4.46-4.39 9.56-4.39 14.02 0l44.24 43.57c4.46 4.39 4.46 9.42 0 13.8Z"/%3E%3Cpath fill="%230B1D37" d="m34.91 52.85-7.13-7.03c-3.33-3.28-7.33-3.34-11.07.34l-2.67 2.62c-3.74 3.68-3.68 7.63-.34 10.9l7.13 7.04c1.24 1.22 2.64 1.04 3.6.1.95-.94 1.11-2.3-.13-3.52l-7.07-6.97c-1.34-1.32-1.3-2.56.2-4.04l2.83-2.78c1.5-1.49 2.77-1.53 4.1-.2l7.08 6.96c1.23 1.22 2.62 1.06 3.57.12.96-.94 1.15-2.32-.1-3.54ZM61.35 23.09l-2.82 2.78c-1.5 1.48-2.76 1.53-4.1.2L51.2 22.9c-1.35-1.32-1.3-2.56.2-4.04l2.82-2.78c1.5-1.49 2.76-1.53 4.1-.2l3.24 3.18c1.34 1.31 1.3 2.56-.2 4.04Zm3.74-7.4-3.36-3.3c-3.32-3.29-7.33-3.35-11.07.34L48 15.35c-3.74 3.68-3.68 7.62-.35 10.9l3.36 3.3c3.33 3.3 7.34 3.35 11.07-.33l2.66-2.63c3.74-3.68 3.68-7.62.35-10.9ZM41.7 42.44c-1.5 1.49-2.76 1.53-4.1.2l-3.24-3.18c-1.34-1.32-1.3-2.56.2-4.04l2.83-2.78c1.5-1.49 2.76-1.52 4.1-.2l3.24 3.18c1.34 1.32 1.3 2.56-.2 4.04l-2.83 2.78Zm6.22.72c3.74-3.68 3.68-7.62.35-10.9l-3.37-3.3c-3.32-3.29-7.33-3.35-11.06.34l-2.67 2.62c-3.74 3.68-3.68 7.62-.35 10.9l10.78 10.6c1.24 1.23 2.64 1.05 3.6.1.95-.93 1.11-2.29-.13-3.52l-2.48-2.43a5.5 5.5 0 0 0 2.48-1.6l2.85-2.81Z"/%3E%3Cpath fill="%231E3252" d="m162.12 61.7-44.25 43.57c-4.46 4.4-9.57 4.4-14.02 0L59.61 61.71c-4.46-4.4-4.46-9.42 0-13.8l44.24-43.58c4.46-4.39 9.56-4.39 14.02 0L162.1 47.9c4.46 4.39 4.46 9.42 0 13.8Z"/%3E%3Cpath fill="%230B1D37" d="M90.21 55.38c0 2.5-1.05 4.07-3.26 4.07s-3.32-1.55-3.32-4.04v-7.38h-3.65v7.3c0 4.58 2.66 7.37 6.91 7.37 4.28 0 6.97-2.8 6.97-7.37v-7.3H90.2v7.35ZM99.14 41.2c-1.26 0-2.3.94-2.3 2.18 0 1.25 1.04 2.18 2.3 2.18 1.3 0 2.33-.93 2.33-2.18 0-1.24-1-2.17-2.33-2.17ZM97.3 62.45h3.7V48.03h-3.7v14.42ZM72.94 62.45h3.7V41.61h-3.7v20.84ZM111.61 54.14l-2.38-.68c-.95-.25-1.55-.68-1.55-1.41 0-1.05 1.06-1.47 2.26-1.47a9.8 9.8 0 0 1 4.37.96v-2.91a9.45 9.45 0 0 0-4.34-.94c-3.33 0-5.94 1.61-5.94 4.27 0 1.98.98 3.65 3.59 4.33l2.58.68c.9.22 1.52.65 1.52 1.44 0 1.02-1.32 1.55-2.6 1.55-1.47 0-3.51-.42-4.86-1.21v2.96c.92.57 3.07 1.08 4.91 1.08 3.44 0 6.2-1.39 6.2-4.33 0-1.86-.77-3.53-3.76-4.32ZM121.2 56.2v-5.23h4.92v-2.94h-4.91v-3.89h-3.7v12.03c0 3.34 1.43 6.62 6 6.62 1.03 0 2.2-.14 3.04-.4v-3.05c-.72.2-1.52.31-2.3.31-2.07 0-3.04-1.44-3.04-3.45ZM131.28 53.49a3.69 3.69 0 0 1 3.73-2.91c1.9 0 3.07 1.1 3.33 2.9h-7.06Zm3.73-5.8c-4.22 0-7.4 2.77-7.4 7.44 0 4.35 2.8 7.66 7.77 7.66 2.07 0 4.34-.57 5.54-1.22v-2.82a14.1 14.1 0 0 1-5.1 1.13c-2.62 0-4.4-1.47-4.72-4.07h10.65c.03-.23.06-.6.06-.9.03-4.2-2.41-7.22-6.8-7.22ZM150.42 47.33c-4.56 0-6 3.28-6 6.61v8.51h3.7v-8.54c0-2 .98-3.45 3.05-3.45.78 0 1.58.12 2.3.31v-3.05c-.84-.25-2.01-.4-3.05-.4Z"/%3E%3C/svg%3E)
Wat Blijft - Audiodoc
Afleveringen
Schrijver Annie Romein-Verschoor (4 februari 1895-5 februari 1978)
In Wat blijft Audiodoc een portret van schrijver en historicus Annie Romein-Verschoor. Samen met haar man Jan Romein verwierf ze bekendheid met de publicatie De lage landen bij de zee (1934), een op marxistische leest geschoeide vaderlandse geschiedenis. Een jaar later promoveerde ze bij Albert Verwey op De Nederlandsche romanschrijfster na 1880, waarvan de handelseditie een jaar later verscheen onder de titel Vrouwenspiegel. Zelf was ze een vrouw vol paradoxen: vurig pleitbezorger voor de gelijkheid tussen man en vrouw, maar ze schoof haar eigen werk zonder mopperen opzij om haar man de ruimte te geven. Ze was de eerste die wetenschappelijk onderzoek deed naar vrouwenliteratuur in Nederland, maar tegelijk was zij ook de hardste criticus van het werk van (bejubelde) vrouwelijke auteurs. Het was ook haar man Jan Romein die vooral wordt gezien als degene die een belangrijke rol heeft gespeeld bij de publicatie van het dagboek van Anne Frank. Maar is dat wel het hele verhaal? Journalist Floortje Smit praat met: -Hedy D'Ancona, kritische bewonderaar van Annie, ze vroeg haar te schrijven voor Opzij; -Annie’s kleindochters Merle Heinemeijer en Anne Romein; -Erica van Boven die werkte als hoogleraar Letterkunde aan de Open Universiteit en als hoofddocent Moderne Nederlandse letterkunde aan de Rijksuniversiteit in Groningen.
Schrijver en dichter Astrid Roemer (27 april 1947-8 januari 2026)
In Wat blijft audiodoc volgt presentator en journalist Nicole Terborg het spoor van de Surinaams-Nederlandse Astrid Roemer. Astrid Roemer, ze overleed in het begin van dit jaar, was één van de grootste schrijvers uit Suriname van de afgelopen eeuw. Ze pendelde een leven lang heen en weer tussen haar moederland Suriname en Nederland, België en Schotland. Ze schreef zowel proza als poëzie en was zich in haar werk zeer bewust van de koloniale verhoudingen tussen Suriname en Nederland. Ook de ongelijke verhouding tussen man en vrouw had haar aandacht; ze werd gezien als een feministisch schrijver, maar weigerde zich in een hokje te laten stoppen. Ze was enorm eigenzinnig en kwam regelmatig in opspraak. In 2016 ontving zij de P.C. Hooft-prijs, in 2021 werd haar de Prijs der Nederlandse Letteren toegekend en ook die mijlpaal werd niet zonder slag en stoot bereikt. Nicole Terborg, die de schrijver zelf ook meerdere malen ontmoette, praat met: *Michiel van Kempen, emeritus-hoogleraar Nederlands-Caraïbische Letteren, schrijver, dichter, letterkundige en surinamist; *Nina Jurna, correspondent Latijns-Amerika. Ze begeleidde Astrid Roemer op een tournee door Brazilië; *Karin Amatmoekrim, Surinaams-Nederlandse schrijver en letterkundige; *programmamaker Charisa Chotoe, een vriendin van Astrid Roemer.
Vormgever en pleitbezorger homo-emancipatie Benno Premsela (4 mei 1920-27 maart 1997)
Benno Premsela was een befaamd vormgever en binnenhuisarchitect, een prominent figuur in de wereld van kunst en cultuur en daarnaast een gedreven pleitbezorger van homo-emancipatie. Hij was voorzitter van het COC, de belangenvereniging waar hij veel zichtbaarheid aan gaf. Hij was een belangrijk vertegenwoordiger die openlijk op televisie zijn homoseksualiteit besprak. Zijn grote verdienste is geweest de succesvolle lobby voor het afschaffen van Artikel 248bis, een wet uit het strafrecht waarmee homo's werden gediscrimineerd, gecriminaliseerd en gechanteerd. Zijn missie had alles te maken met zijn voorgeschiedenis. Premsela’s vader was een joodse huisarts en seksuoloog; hij werd samen met zijn vrouw en dochter in Auschwitz vermoord. Benno Premsela en zijn broer overleefden de oorlog. In Wat blijft audiodoc volgt journalist Botte Jellema zijn spoor terug. Hij praat met: *Rob Tielman, oud-hoogleraar Sociologie en bevriend met Premsela; *Harry Ribbens, oud-directeur van het Centrum voor Industriële vormgeving die met Premsela heeft samengewerkt; *Ingeborg de Roode, conservator Industriële vormgeving van het Stedelijk Museum in Amsterdam; *en Dolly Bellefleur, het alter ego van Ruud Douma, die als dragqueen al decennia optreedt en een belangrijk boegbeeld is van de LHBTIQ+ beweging.
Kunsthistoricus Henk van Os (28 februari 1938-14 juni 2025)
Kunsthistoricus Henk van Os was een gedreven directeur van het Rijksmuseum in Amsterdam en begenadigd verteller over kunst- en cultuurgeschiedenis. Dat laatste deed hij in het Avro-televisieprogramma Beeldenstorm en het Vara-programma Museumschatten. Hij wist een groot en breed publiek aan zich te binden met zijn aanstekelijke en informatieve verhalen over de kunst. In deze aflevering van Wat blijft audiodoc volgt journalist Maarten Dallinga zijn spoor terug en praat met: *Zijn zoon Pieter van Os, journalist bij NRC, met wie hij ook een briefwisseling onderhield. *Kees van Twist, vriend, voormalig directeur van het Groninger Museum en hoofdredacteur kunst & cultuur bij de Avro waar Henk van Os het programma Beeldenstorm maakte. *Caroline Bunnig, kunsthistorica, goede vriendin en oud-leerling van Henk van Os.
Schrijver Joan Didion (5 december 1934-23 december 2021)
De Amerikaanse schrijver en essayist Joan Didion wist feilloos het Amerika van de jaren 60 en 70 vast te leggen en te becommentariëren. Ze was en bleef een relatieve buitenstaander en omdat ze verlegen en teruggetrokken opereerde, kon ze rustig het moderne leven van die jaren observeren. Het werd haar handelsmerk waarmee ze bekendheid verwierf. Een bekende uitspraak van haar was: ‘We vertellen onszelf verhalen om te kunnen leven’. Haar eigen verhaal werd er één van rouw: ‘The year of magical thinking’ (‘Het jaar van magisch denken’, 2007) dat ze schreef na de dood van haar man John Dunne met wie ze een symbiotische relatie had. Dit rouwmemoire bracht haar wereldfaam. In deze aflevering van Wat blijft audiodoc volgt journalist Annette van Soest haar spoor terug en praat ze met: *Joost de Vries, schrijver en chef van het essay- en boekenkatern van de Volkskrant. Hij stelde een bundel met essays van Didion samen, getiteld ‘De verhalen die we onszelf vertellen’. *Jutta Chorus, journalist en schrijver die het werk van Didion tijdens haar studie journalistiek leerde kennen en Didion’s leven en dat van haar voorouders nareisde. *Carolien Borgers, presentator en podcastmaker, die vlak na de dood van haar vader ‘Het jaar van magisch denken’, wat haar troost en inzicht bood.
Filosoof René Descartes (31 maart 1596-11 februari 1650)
De Franse filosoof René Descartes wordt beschouwd als de vader van de moderne filosofie en kennen we van zijn beroemde stelling ‘Ik denk, dus ik ben’ (Cogito, ergo sum), maar wat bedoelde hij daar eigenlijk mee? Hoe ziet dat denken eruit? Wat als AI opeens dat ‘denken’ overneemt of kan dat helemaal niet? En wat zien we van zijn denken terug in zijn persoonlijk leven? In Wat blijft audiodoc volgt podcastmaker Dide Vonk het spoor terug van Descartes; ze praat met: *Coen Simon, filosoof en hoofdredacteur van Filosofie Magazine. *Han Ruler, professor Intellectuele Geschiedenis aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en *Felienne Hermans, hoogleraar Computer Science Education aan de Vrije universiteit in Amsterdam Wat blijft van René Descartes?
Trailer
Luister nu naar Wat Blijft Audiodoc. Wat blijft als wij er niet meer zijn? Welke inspiratie kunnen we halen uit de levensverhalen van anderen? In de wekelijkse podcastserie Wat Blijft - Audiodoc volgen we het spoor terug van invloedrijke mensen. Van filosofen uit de oudheid tot schrijvers van nu, revolutionairen uit de Verlichting tot hedendaagse vrijdenkers, kunstenaars en wetenschappers. In dit seizoen: primatoloog Jane Goodall, choreograaf Hans van Manen, filosoof Confucius, opstandelingenleider Tula, politicus Jan Terlouw, schrijver Astrid Roemer en vele anderen. Wat Blijft van deze mensen en wat kunnen we van ze leren?
Primatoloog en antropoloog Jane Goodall (3 april 1934-1 oktober 2025)
De Britse Jane Goodall was een zeer geliefd primatoloog. Ze werd in de jaren zestig wereldwijd bekend vanwege haar onderzoek naar chimpansees. Goodall toonde als eerste aan dat chimpansees net als mensen gebruik maken van werktuigen. Goodall vermenselijkte chimpansees, en gaf ze bijvoorbeeld een naam. Daarmee ‘verdierlijkte’ ze tevens de mens, een revolutie in het wetenschappelijk onderzoek naar soorten. Ze werd gelauwerd en talloze keren onderscheiden en reisde tot haar dood de wereld rond om lezingen te geven over haar vakgebied. Journalist Botte Jellema praat met: *journalist en programmamaker en dierenliefhebber Janine Abbring, voorheen presentator van het radio- en tv-programma Vroege Vogels, die Jane Goodall ontmoette in haar tv-programma Wintergasten; *bioloog Auke-Florian Hiemstra, ambassadeur van het Jane Goodall Institute Nederland, die als dierenexpert het tv-programma Willem Wever presenteerde; *filosoof en schrijver Stine Jensen, die in haar proefschrift schreef over de verbeelding van vrouwen en apen in cultuur en wetenschap, met een hoofdstuk gewijd aan haar held Jane Goodall.
Informatie
Wat blijft als we er niet meer zijn? Welke inspiratie kunnen we halen uit de levensverhalen van anderen? In de podcastserie 'Wat Blijft - Audiodoc' volgen we het spoor terug van invloedrijke mensen. Van filosofen uit de oudheid, revolutionairen uit de Verlichting tot hedendaagse vrijdenkers, kunstenaars en wetenschappers. Wat hebben zij écht betekend? Wat kunnen we leren van hun leven? En hoe leven zij voort?