Onderzoek onthult Westerse rol in bouw Russisch onderwaternetwerk

Via een postbusbedrijf op Cyprus, en met schepen en technologie uit onder meer Nederland, heeft Rusland in stilte een geheim wapen gebouwd: een onderwaternetwerk voor kernonderzeeërs. Dit netwerk, Harmony genaamd, biedt bescherming aan Russische onderzeeërs en kan tegelijkertijd NAVO-schepen uitschakelen. Onderzoeksplatform Pointer (KRO-NCRV) onthult in een internationaal onderzoek – met onder meer NDR, The Washington Post en Le Monde - hoe Westerse kennis en apparatuur in Russische handen belandden.

Het Russische ministerie van Defensie gebruikt al meer dan 10 jaar lang een netwerk van brievenbusfirma’s om technologie in het Westen te verwerven. Via deze constructies kocht Rusland goederen in uit negen Europese landen, evenals uit de Verenigde Staten, Canada en Japan. Dat blijkt uit documenten, e-mails en financiële gegevens die Pointer heeft ingezien.

Centraal in dit Russische inkoopnetwerk staat het op Cyprus gevestigde ‘Mostrello Commercial Limited’. Het is eigendom van een zakenman uit Moskou die actief is in de aanleg van glasvezelkabels en die in het verleden al meerdere malen voor het Russische leger en de Russische inlichtingendiensten heeft gewerkt. Uit onderzoek van Pointer blijkt dat Mostrello en aanverwante zusterbedrijven in de afgelopen 12 jaar gevoelige onderwatertechnologie en onderzoeksschepen ter waarde van meer dan 56 miljoen dollar hebben aangeschaft. De goederen gingen uiteindelijk naar het Russische staatsbedrijf Upravelenie Perspektivnyh Tecknologij (UPT), dat in opdracht van het Russische ministerie van Defensie werkt aan de aanleg van Harmony in de noordelijke wateren van Rusland.  

Russian Secrets
Pointer bracht dit verhaal op 22 oktober via zijn YouTube-kanaal naar buiten. Het verhaal maakt deel uit van het internationale project ‘Russian Secrets’, een samenwerking met NDR, WDR, Süddeutsche Zeitung, Le Monde, L’Espresso, Kyodo, SVT, The Times en het International Consortium of Investigative Journalists (ICIJ). De onderliggende documenten komen uit het lek Cyprus Confidential en aanvullende datasets die journalisten van de betrokken redacties onderzochten.