De Dag
Afleveringen
Nederland kiest lokaal (en) radicaal
Lokale partijen hebben de meeste stemmen gehaald bij de gemeenteraadsverkiezingen en de grootste stijger is Forum voor Democratie. Maar achter de uitslagencijfers gaat een groter verhaal schuil. 'Zo'n verkiezingsuitslag is voor mij een goudmijn,' zegt sociaal geograaf Josse de Voogd die in de podcast de belangrijkste ontwikkelingen schetst. Hij is als onderzoeker al jaren gespecialiseerd in het stemgedrag van kiezers per regio. De Voogd vertelt waar de groei van sommige lokale partijen vandaan komt en hoe je die moet duiden. Duidelijk is, zegt hij, dat zowel lokale partijen als partijen op radicaal rechts geprofiteerd hebben van anti-azc-standpunten. Journalist en Forum-watcher Chris Aalberts zoomt in op de winst van FvD. Die partij werkt gestaag aan het opbouwen van een partijkader en, zegt hij, 'is helemaal terug van weggeweest'. Reageren? Mail dedag@nos.nl Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: IJsbrand Terpstra
Het tweede front: Libanon
Al ruim twee weken vallen Israëlische bommen op Libanon. In de schaduw van de oorlog in Iran en de Golfstaten is een tweede front ontstaan. Israël breidt de grondoperaties in het zuiden van Libanon uit en Hezbollah vernietigen. Met verwoesting, doden en inmiddels 1 miljoen vluchtende Libanezen tot gevolg. Het land heeft 5 miljoen inwoners. Ook afgelopen nacht was weer onrustig, vertelt correspondent Daisy Mohr. Opnieuw explosies, opnieuw een ingestort flatgebouw in Beiroet. Gevluchte Libanezen verblijven in kampeertentjes op parkeerplaatsen in het centrum en eten maaltijden die vrijwilligers maken in gaarkeukens. Mohr merkt dat meer en meer Libanezen klaar zijn met Hezbollah, want al 40 jaar af en aan oorlog is teveel. En toch moeten inwoners van Libanon doorgaan. Reageren: mail naar dedag@nos.nl Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Judith van de Hulsbeek
De ontmaskering van Banksy
Na drie jaar onderzoek hebben journalisten van persbureau Reuters onthuld wie de wereldberoemde street art-kunstenaar Banksy is. Hij is geboren als Robin Gunningham en heeft zijn naam later officieel veranderd in David Jones, in de hoop zijn anonimiteit beter te beschermen. Hoewel Gunningham het nieuws niet heeft bevestigd, lijkt dit het eindpunt van een decennialang mysterie dat Banksy wereldberoemd en schatrijk maakte. David Roos is Street art curator en tot recent creatief directeur van het straatkunst museum STRAAT in Amsterdam. Hij heeft contacten in de naaste kringen van Banksy en vertelt in de podcast hoe de grote naam die Banksy heeft opgebouwd ook zwaar op de kunstenaar drukt. Is dit dan misschien het moment voor Banksy om onder een andere naam verder te gaan? En wie ís Banksy eigenlijk nog, nu iedereen weet wie hij is? Reageren? Mail dedag@nos.nl Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: Lisa Konings
Varen door een onveilige Straat van Hormuz
De VS wil dat NAVO-landen helpen met het heropenen van de Straat van Hormuz, door olietankers daar met marineschepen te escorteren. Maar wat is ervoor nodig om veilig door de zee-engte tussen Iran en Oman te varen? Bart Gonnissen was jarenlang stuurman van olietankers in de straat van Hormuz, ook in gevaarlijke periodes. 'Ik zag de zeemijnen drijven.' Hij vertelt in de podcast wat de moeilijkheden zijn voor olieschepen (en hun bemanning) om daar in tijden van conflict te varen. En hoe militaire escortes ook geen garantie zijn voor een veilige doorvaart. Aan hoe de Amerikanen momenteel opereren, zegt hij, zie je 'dat Trump niets heeft begrepen van de complexiteit van de straat van Hormuz.' John Weyne is Kapitein ter zee buiten dienst en heeft supertankers helpen beschermen in de straat van Hormuz toen het daar in het verleden ook gevaarlijk was. Ook hij wijst op de moeilijkheden om dit gebied te beschermen en vindt dat de Amerikanen de situatie onderschatten. Reageren? Mail dedag@nos.nl Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: Lars Hulshof
Nieuwsuurverhaal: als je Nederlanders vraagt hoe het écht gaat
Woensdag gaan de stembussen open, in elke gemeente wordt weer een nieuwe gemeenteraad gekozen. Wat leeft er lokaal? Nieuwsuurverslaggever Jan Eikelboom onderzoekt dat al bijna 10 jaar in zijn serie De Onderstroom. Hij trekt naar plekken toe die juist niet in het nieuws zijn om de gewone verhalen die onder gewone mensen leven op te tekenen. Voor deze verkiezingen dook hij in de versnippering van partijen door een AZC in Schiedam, in betaald parkeren in Amersfoort en in de lage opkomst in Rotterdam. Eikelboom zag het sentiment richting asielzoekers verharden en de boosheid richting de politiek blijft altijd. "Hoeveel inspraak je ook regelt, als burgers hun zin niet krijgen zeggen ze er wordt niet naar ons geluisterd. De mensen blijven gewoon boos." Reageren? Mail naar dedag@nos.nl (mailto:dedag@nos.nl) Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Judith van de Hulsbeek
Drie boekentips van drie generaties schrijvers
Mensje van Keulen (79), Iduna Paalman (35) en Iraida Martha Ooft (51) kozen voor deze podcast drie boeken uit die wat hen betreft alle generaties gelezen moeten hebben. Het thema van de Boekenweek, die vanavond tijdens het Boekenbal gevierd wordt door mensen uit het boekenvak, is dit jaar: mijn generatie. De drie schrijvers vertellen welke boeken hen gevormd hebben en waarom goede literatuur uiteindelijk universeel en generatieoverschrijdend is. Mensje van Keulen: Alleen op de wereld van Hector Malot Iduna Paalman: Minihorror van Barbi Markovic Iraida Martha Ooft: De jaren van Annie Ernaux Reageren? Mail dedag@nos.nl Redactie: Meryem El Mandoudi & IJsbrand Terpstra
Strijden tegen de diplomakloof in de politiek
3 op de 5 Nederlanders heeft hoogstens een mbo-opleiding afgemaakt. Maar slechts 1 op de 5 raadsleden is praktisch opgeleid. De politiek is een plek voor hoogopgeleiden, wordt al jaren beschreven. De zogenoemde diplomademocratie. En daarom is er nu een cursus voor mbo'ers om ze te helpen een eerste stap te zetten in bijvoorbeeld gemeenteraad na de verkiezingen volgende week. Sunita Biharie moest niets van politiek hebben. Ze zag mannen in pak die moeilijke taal gebruikten en voelde vooral afstand. Biharie werd na haar mbo-opleiding activist en ontdekte later pas dat ze eigenlijk een politieke stem had die ze wilde laten horen. Ze ging de gemeenteraad van Apeldoorn in voor de SP en is nu wethouder: "Je voelt dat er op je neergekeken wordt. Er werd me 100 keer hetzelfde uitgelegd. En ik begreep wel wat er werd gezegd, maar ik was het er niet mee eens. Maar de houding werd op een gegeven moment: we leggen het haar nog wel een keer uit." Stichting Voor Democratie probeert met de cursus meer mbo'ers enthousiast te maken voor de politiek. Ze zien dat er vooral veel wantrouwen is, maar ook grote maatschappelijke betrokkenheid. Door de scheve afspiegeling is vooral de stem van de universitair opgeleide Nederlander doorslaggevend in politieke besluiten. Reageren? Mail naar dedag@nos.nl (mailto:dedag@nos.nl) Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Judith van de Hulsbeek Verslag: Marc-Robin Visscher
Verslikt Trump zich in de olie?
De prijzen aan de pomp stijgen door, de zorgen over de wereldwijde toevoer van olie groeien en de oorlog in het Midden-Oosten is nog niet voorbij. Door de Iraanse blokkade van de Straat van Hormuz komt eenvijfde van de wereldwijde olie niet de markt op. De regering Trump probeert van alles om de prijsstijging af te remmen, maar kunnen ze een nieuwe oliecrisis voorkomen? Amerikakenner en journalist voor de Groene Amsterdammer Casper Thomas vertelt dat het hoofdtoneel van de oorlog in Iran is verschoven van het vasteland naar deze nauwe zeestraat. De stijgende olieprijzen raken de VS nog niet heel hard, omdat de Amerikanen niet heel erg afhankelijk zijn van de wereldmarkt. Maar als dit langere tijd gaat duren, en de midterm-verkiezingen in het najaar dichterbij komen, kan het politieke probleem voor president Trump wel groeien. Opvallend is dat de afgelopen dagen de olieprijs direct steeg of daalde door uitspraken van Trump zelf. De Amerikaanse president is één van de grote factoren die invloed hebben op de olieprijs, analyseert directeur van het Centre for International Energy Policy (CIEP) Pier Stapersma. Om de olieprijs te laten dalen kan de Amerikaanse regering van alles proberen, maar essentieel is dat de olietankers weer gaan varen door de Straat van Hormuz. Reageren? Mail naar dedag@nos.nl (mailto:dedag@nos.nl) Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Judith van de Hulsbeek
Informatie
Elke werkdag biedt Elisabeth Steinz of Marco Geijtenbeek je twintig minuten verdieping bij één onderwerp uit het nieuws.
Reageren? Mail dedag@nos.nl.