Keerpunt '25 | Haagse Hoorspelen met Johan Fretz
Afleveringen
Proloog - Een Linkse Lente?
Luister hoe Johan Fretz je in deze politieke detective meeneemt in de wandelgangen en achterkamertjes van de lange gang naar de Linkse Fusie van Groen Links en de Partij van de Arbeid.
Rutte Speelt De Linkse Wolk Uit Elkaar
Het is de lente van 2021 en Mark Rutte heeft zojuist wonder boven wonder de Functie Elders affaire overleeft. Nu staat hij voor de enorme uitdaging om ondanks de beschadigde verhoudingen een vierde kabinet te smeden. Links ligt volledig op apegapen: GroenLinks, de PvdA en de SP waren gezamenlijk nooit eerder zo klein. Maar PvdA-leider Lilianne Ploumen en GroenLinks-leider Jesse Klaver hebben een list verzonnen: ze laten elkaar deze formatie niet los. Maar daar gelooft Mark Rutte helemaal niets van…
Loog Klaver Over Afhaken Formatie?
In 2017 werd Jesse Klaver leider van GroenLinks. Een komeetachtige opkomst lag in het verschiet, maar ondanks een enorme ineenstorting voor de PvdA (van 38 naar 9 zetels) bleef Klaver steken op ‘slechts’ 14 zetels. Na die formatie was hij half gaan formeren met Rutte, Buma en Pechtold, maar haakte hij af op migratie. Tenminste: zo luidde de formele motivatie. Maar Rutte geloofde daar geen barst van. En of het nu precies zo zat als hoe Rutte dacht dat het zat: dat Klaver dubbelspel speelde was helemaal niet zo ver gezocht…
De Missie van Rutte
Met de opdracht om van GroenLinks en de Partij van de Arbeid één fractie te maken stuurt Rutte op Ruttiaanse wijze Klaver en Ploumen het zomerreces in. Een onmogelijke opgave die de linkse tortelduifjes zeker uit elkaar zal spelen. Maar daarmee is er nog geen oplossing: Kaag moet warm worden gemaakt voor het toetreden tot de formatie met Joost Eerdmans van JA21. En wat als het die linkse clubs wél lukt een verbond te smeden in de zomer? We leren dat Rutte nooit risico’s nemt, en ook altijd een Plan B heeft.
De Informant met Een Links Verhaal (met Coen van de Ven)
De belangrijkste verkiezingen ooit (hoewel?) liggen achter ons, maar onze politieke podcastdetective is pas net op stoom. Wat voor conclusie kunnen we trekken uit het heden? We spreken een getuige van de eerste rang: Coen van de Ven, auteur van Een Links Verhaal, de zinderende journalistieke maar ook beslist literaire reconstructie van de linkse fusie. Voor Fretz is Coen niet alleen getuige, maar ook een noodzakelijke informant.
Yes We Cohen
Nog altijd is hij niet helemaal over de verkiezingsuitslag van 2025 heen, maar Johan Fretz beseft wel hoezeer het persoonlijke partijverleden van Lilianne Ploumen invloed had op haar handelen toen ze zelf partijleider werd. Dat maakt het tijd eens zorgvuldig naar dat verleden te gaan kijken: de verkiezingen van 2010 waarin Job Cohen de gedoodverfde winnaar was, totdat het PvdA team met een verbijsterend plan op de proppen kwam: Cohen moest… op mediatraining.
Detective Fretz krijgt Onopvallende Clue
Nu het jaar 2025 bijna ten einde is en ook de wegen van uw nederige podcastmaker en die van BNNVara weer scheiden, gebeurt dat bepaald niet in de mineur. Welnee! We sluiten het jaar af met het laatste deel van onze 'Keerpunt'-serie. Detective Fretz heeft door dat zijn onderzoek hem dieper de historie van naoorlogs Nederland in sleurt, maar misschien ook wel van de intensiefste 'oorlogs'jaren van zijn eigen bestaan. In elk geval dient zich een onopvallende clue aan die ons weer wat dichter brengt naar het antwoord op de hamvraag: wat was het bepalende moment, het keerpunt?
Rutte vs Cohen en een exitpoll in The Carlton Beach Club Hotel
Het onderzoek heeft ons naar 2010 geleid. Lilianne Ploumen, een van de twee aanjagers van de linkse fusie, was destijds partijvoorzitter en zag dus van nabij hoe de al meer dan zeker geachte monsterzege voor Job Cohen door de plee werd gespoeld door genant geblunder achter schermen. Dat opende de deur daar iets dat heel lang niet voor mogelijk werd gehouden: de VVD als grootste partij van Nederland. Maar zou het die ooit zo bespotte Mark Rutte ook werkelijk lukken? Ter elfder ure had zelfbenoemde 'diesel' Job Cohen alsnog het stuur gepakt en nu zaten beiden heren, elk met hun eigen gevolg, in hun eigen stad te wachten op de eerst exitpoll die misschien wel de definitieve teloorgang van de sociaaldemocratie zou in kunnen leiden of juist de wederopstanding.
Informatie
Met als achtergrond de verkiezingen van 2025 neemt Johan Fretz je in deze politieke detective mee naar de wandelgangen en achterkamertjes van de lange gang naar de Linkse Fusie van GL en PVDA. Waarom lukte het deze keer wél om elkaar vast te houden? Wat is de historie van mislukte linkse bondgenootschappen? En misschien nog wel belangrijker: hoe kon links zo in de verdomhoek terecht komen terwijl het ooit het politieke en culturele speelveld domineerde?