De Formatie van Schoof-I | Haagse Hoorspelen met Johan Fretz

Deze tragikomedie begint met lachen om niet te hoeven huilen. Achter de schermen ontluikt de formatie van Schoof I via ophef over niemand minder dan Gom van Strien.

Nu Waanzinnig Land onbetwist verder gaat als dé Haagse Hoorspel podcast, waarin Fretz elke week op zijn unieke wijze onze parlementaire geschiedenis tot leven wekt, is het hoogtijd voor een nieuwe klankkleur. Na twee series in de traditie van Borgen X House of Cards, is iedereen vast wel toe aan een politieke klucht. Een operette. Een tragikomedie. Lachen om niet te hoeven huilen. Dat kan maar een ding betekenen: de komende weken nemen we je mee achter de schermen van de formatie van Schoof I. 

Na de valse start met verkenner Gom van Strien kan Wilders zich geen nieuwe blunder permitteren. Maar wat niemand weet is dat hij al die tijd Ronald Plasterk al achter de hand had. De nieuwe verkenner zorgt voor verbijstering op het Binnenhof. Dilan Yesilgöz is met heel andere zaken bezig: velen denken dat haar rol nu al is uitgespeeld, maar dan kennen ze Dilan nog niet..

De Formatie van Schoof I betekende het begin van het tijdperk Wilders. Was dat onnodig of onontkoombaar? We gaan terug in de tijd en horen hoe Martin Bosma als ondervoorzitter van de Kamer carpoolde met toenmalig Kamervoorzitter Khadija Arib. Hadden zij het toen al over zijn voorzittersambities? En hoe werd hij jaren later, in 2023, uiteindelijk in de voorzitterszetel geholpen door Dilan Yesilgöz?

Volgen we het allemaal nog? Na veel heen-en-weren tussen tijdlijnen pakken we nu weer in lineaire volgorde door: Ronald Plasterk gaat aan de slag als verkenner en inmiddels is duidelijk dat de paringsdans naar een duidelijk punt toebeweegt. De vraag is of het Wilders lukt het premierschap binnen te slepen en ook of hij van de weifelende Dilan en Pieter het wisselgeld krijgt dat hij via een opmerkelijke omweg eist...

We gaan terug naar afgelopen zaterdag 21 juni, in de catacomben van het GLPVDA congres. Frans Timmermans maakt zich op voor de belangrijkste speech uit zijn leven. Dan staat opeens Habtamu de Hoop naast hem. Met hem blikt Frans terug op de formatie van 2023, waar hij nog heel lang dacht dat hij zijn strijdbaarheid en vuur voor goed was kwijtgeraakt. 

Terwijl VVD-fractievoorzitter Dilan Yesilgöz in 2025 keldert in de peilingen, en zelfs zelfs onder het CDA uitkomt blikt Johan terug op een ander moment dat zij met weerstand werd geconfronteerd: Tijdens de formatie van 2023. Waar Edith Schippers probeert Eric van den Burg aan haar kant te krijgen, Geert Wilders Pieter Omtzigt publiekelijk intimideert en Yesilgöz zich ondertussen opmaakt voor een zeer uitdagende ledenavond in een Van der Valk hotel. Overleeft ze, zowel in 2023 als in 2025, het gemuit binnen de VVD?

Terwijl het zomerreces lonkt, rommelt het binnen de VVD. Dilan Yesilgöz weet zich gesteund door veel mastodonten, want bij rechts sluiten ze de rijen wél wanneer het moet. Daar kan links, en in het bijzonder Johan Fretz, best jaloers op zijn. Toch ligt de VVD op koers richting een verdere neergang. Hoe weinig uniek dat is hoor je in deze aflevering van deze zomerserie. Want zo was het ook toen Dilan naar die ledenavond moest tijdens de formatie. En zo was het al helemaal toen Rutte voor zijn grote rise to power op de rand van de afgrond stond.