Mijn taalmaatje wil naar huis

In de vierdelige verhalende podcastserie Mijn taalmaatje wil naar huis, volgen we een jaar lang de Syrische vluchteling Nedal tijdens zijn asielprocedure. Hij kwam naar Nederland tijdens de burgeroorlog in Syrië, maar na de val van dictator Assad is het de vraag of hij mag blijven. De afgelopen drie jaar wacht Nedal op uitsluitsel van de IND: krijgt hij een verblijfsvergunning of moet hij het land uit?  De podcast begon als een persoonlijk portret van Nedal, maar groeide uit tot een groter verhaal over de impact van ellenlange asielprocedures voor vluchtelingen. Als gevolg van de jarenlange burgeroorlog zijn er in totaal naar schatting 90.000 Syriërs naar Nederland gekomen.  Een productie van Laura Hesselink, met medewerking van Tess Holterman, Nina de Groot, Katinka Baehr, Rinke Vreeke, Piet de Blaauw, en Ger van Westing voor VPRO Frontlinie. 

Nedal en Laura ontmoeten elkaar in maart 2025, als ‘taalmaatjes’ in Utrecht. Tijdens hun wekelijkse taalles, ontstond het idee om Nedal’s verhaal vast te leggen. Nedal wacht al drie jaar op een uitspraak van de IND over zijn asielaanvraag. Terwijl hij wacht, praten Laura en Nedal over zijn twijfels, angsten en hoop voor de toekomst. Maar hoe groot is de kans dat Nedal asiel krijgt? Laura spreekt met Jorg van Mulken, zijn asieladvocaat. En met Els Klein Hofmeijer van Vluchtelingenwerk. Zij vertelt over de 90.000 Syriërs in Nederland die nu in onzekerheid zitten: mogen ze blijven of niet? De aflevering eindigt op het strand, waar Nedal eerlijk en open vertelt over zijn grootste angst.   

Laura Hesselink en haar collega Nina de Groot reizen naar Turkije, waar de vrouw en kinderen van Nedal wonen: Sara, Mohammed, Zayna en Laila. Nedal maakte zelf de gevaarlijke reis naar Nederland en hoopt dat zijn gezin later ook kan komen. Maar dat duurt nu wel heel lang. Wat betekent het voor hen om al die tijd zonder hun vader en echtgenoot te leven? En hoelang mogen zij nog in Turkije blijven?  Hoe is het leven voor hen daar? Turkije heeft miljoenen vluchtelingen uit Syrië opgenomen, maar zij zitten in een moeilijke positie, vertelt NRC-correspondent Suzan Yücel. 

Zolang Nedal in Nederland geen asiel krijgt wachten zijn vrouw en kinderen noodgedwongen in Turkije. En ook andere leden van zijn familie zijn gevlucht naar het buitenland. Is er voor hen nog een toekomst in Syrië?  We spreken met Murat Degermenci, oprichter van een Turkse hulporganisatie. Hij is kritisch op Europa omdat hij vindt dat Turkije het vuile werk doet voor Europa door veel Syriërs op te vangen. Veel Turken vinden dat de vluchtelingen terug moeten naar hun eigen land. Maar is dat wel mogelijk?   

Terug in Nederland gaat Laura in gesprek met Nedal, die verdrietig en depressief is. Hij heeft spijt dat hij naar Nederland gekomen is. Maar kan hij wel terug naar Syrië? En hoe moet het met zijn gezin?  We praten met Nedals zus, Jomana, die in tegenstelling tot Nedal nooit uit Syrië is gevlucht. Hoe ziet haar leven er nu uit, na de val van dictator Assad. Is het nu veilig?  Wat doet het Nederlandse asielsysteem waarin mensen eindeloos moeten wachten met de psychische gesteldheid van asielzoekers? We spreken met Fieke Felix, die als psychiater asielzoekers behandelt. De onzekerheid heeft volgens haar grote gevolgen voor de psychische gesteldheid van vluchtelingen.  Na drie jaar wachten besluit de IND dan eindelijk over de asielaanvraag van Nedal. Wat zal de uitslag voor hem betekenen? En hoe reageert hij als de uitslag niet is wat hij hoopt?