Grensgeval

Noortje en Wisse zijn erachter gekomen dat grenscontroles op oneigenlijke gronden worden ingezet. Het mag helemaal niet. Maar waarom grijpt de Europese Commissie dan niet in? En klopt het romantische verhaal dat ze hoorden over het ontstaan van onze open grenzen wel? Waren eenheid en solidariteit echt de belangrijkste motieven? In Nederland zijn de grenscontroles stilletjes gestopt, maar op heel veel andere plekken zijn ze er nog steeds. En ondertussen is de oplossing voor alle problemen, het migratiepact, in werking getreden. Gaat dat de grenzen weer openen?

Als de Europese buitengrenzen beter worden bewaakt, zijn binnengrenscontroles niet meer nodig, horen ze. Hoe werken die buitengrenzen dan? Wat is nog het verschil tussen een grenswacht op de binnengrens en op de buitengrens? Tegen wie moet die buitengrens ons beschermen? Kunnen we die muren wel zo hoog maken dat er niemand meer overheen kan, en moet het vrije Europa dat wel willen? Noortje en Wisse onderzoeken hoe de buitengrens van Europa in elkaar zit, en hoe fascinerend de geschiedenis van die buitengrens is.

Mogen Europese landen grenscontroles invoeren om asielmigratie tegen te gaan? En als dat juridisch niet is toegestaan, waarom wordt er dan niet ingegrepen? Noortje en Wisse steken met de FlixBus de Pools-Duitse grens over en duiken in de Poolse geschiedenis. Want die grenzen, die we nu zo standvastig bewaken, zijn nog helemaal niet zo oud. Hoeveel van het vrije verkeer binnen Europa zijn landen bereid op te geven om een gevoel van veiligheid te creëren?

Nu steeds meer Europese landen opnieuw grenscontroles invoeren, rijst de vraag wat dit betekent voor het vrije verkeer binnen Europa. Hoe is het zover gekomen en helpen de controles daadwerkelijk om asielmigratie tegen te gaan? Wisse en Noortje reizen naar Schengen, naar de boot waar het verdrag ooit is getekend, en duiken in het ontstaan van onze Europese trots van open grenzen. Ze bezoeken het Europees Parlement en spreken met onderzoekers, lokale bestuurders en inwoners van grensgebieden. Ook ontmoeten ze asielzoekers die via andere Europese landen in Nederland zijn aangekomen. Wat betekenen de grenscontroles voor hen?

Hoe vrij is vrij reizen nog in Europa? Meer dan dertig jaar na het verdwijnen van de eerste grenscontroles voeren steeds meer Europese landen toch weer onderlinge controles in. Het argument: asielmigratie tegengaan. Maar werken ze wel en zijn ze juridisch toegestaan? En wat betekenen ze voor mensen die de grens oversteken? In de podcastserie Grensgeval bundelen juridisch dossiervreter Noortje Smeltink en humoristisch verhalenverteller Wisse Beets hun krachten. Samen reizen ze door Europa op zoek naar antwoorden. Luister vanaf vrijdag 13 november in NPO Luister en de andere podcastapps.