Europa Draait Door

Europa krijgt deze week opnieuw te maken met hybride oorlog. Drones, sabotage en andere verdachte incidenten roepen de vraag op: hoe moet Europa reageren, en waar ligt de grens tussen dreiging en oorlog? Daarover praten we met Victoria Koblenko. Ze werd geboren in Oekraïne, verhuisde op haar dertiende naar Nederland, studeerde onder meer politicologie en Ruslandkunde en komt geregeld in Oekraïne. Koblenko is kritisch op hoe West-Europa naar Rusland kijkt: “We hebben veel te lang geleefd in het zachte gemakzucht.” Ze irriteert zich aan het groeiende pacifistische geluid in Europa. “De kostprijs van het pacifisme leg je in dit specifieke geval bij het slachtoffer, namelijk Oekraïne.” En over demonstranten die oproepen de steun aan Oekraïne te stoppen: “Ik krijg kippenvel van de ontzettende privilege en luxe die eigenlijk de grondslag liggen aan al deze uitingen.” Moeten we dan juist harder reageren? En wat begrijpen wij in West-Europa nog altijd niet aan Rusland en Oekraïne? En dan is er nog Robert Schuman, een van de grondleggers van de Europese samenwerking. Hij ligt begraven in Metz en er loopt een proces om hem zalig en uiteindelijk door de Paus heilig te verklaren. Maar daarvoor is wel een wonder nodig… O, een winactie. 👀 Wat je kunt winnen? Daarvoor moet je deze aflevering én ons Instagramkanaal goed in de gaten houden. Dat en nog veel meer in de nieuwe Europa Draait Door! Shownotes: * Mirakel van Schuman (podcast) (https://www.vrt.be/vrtnws/nl/luister/podcasts/programma/het-mirakel-van-schuman~program-c4156e38-4eb4-4d8c-bfbe-ab778cdd5e06/) * AT5 Nationaal vredesprotest op de Dam (https://www.youtube.com/watch?v=Y6pKFWSNhwk) * Huib Modderkolk (Eva Jinek) (https://www.youtube.com/watch?v=OCqE8Q2o3CI&t=90s) * Nieuwsuur (https://www.youtube.com/watch?v=kEIkVP1Z7_s) * Volg ons op Instagram, daar heten we @eurdraaitdoor (https://www.instagram.com/eurdraaitdoor/).

Heads up: in deze aflevering doen we een Engelstalig interview met de Britse historicus Timothy Garton Ash. Europa staat onder druk. Rusland blijft dreigen met escalaties, Trump valt de internationale rechtsorde aan en in Duitsland boekt de radicaal-rechtse AfD opnieuw winst. Hoe moet Europa zich verdedigen tegen de vijanden van buiten én van binnen. Met de Britse historicus Timothy Garton Ash praten we over zijn nieuwe boek ‘Europa in 7,5 hoofdstukken’. Hij waarschuwt voor een nieuwe ‘eeuw van vernedering’: een tijd waarin Europa zijn politieke invloed, militaire kracht en democratische zelfvertrouwen verliest. En ondertussen blijkt Europa het ook onderling niet eens. Frankrijk en Luxemburg hebben twee Russische oligarchen van de Europese sanctielijst gekregen, tot woede van Oekraïne en verschillende Europese landen. Dat en nog veel meer in de nieuwe Europa Draait Door! Shownotes: *  AfD boekt ook zege in Mecklenburg-Vorpommern, CDU mist voor het eerst de kiesdrempel (https://www.volkskrant.nl/buitenland/afd-boekt-ook-zege-in-mecklenburg-vorpommern-cdu-mist-voor-het-eerst-de-kiesdrempel~b468a90e/) * The Guardian column (https://www.theguardian.com/commentisfree/2026/sep/19/germany-afd-banning-defend-democracy) * Historicus Timothy Garton Ash: ‘Het is erop of eronder voor Europa’ (https://fd.nl/politiek/1611958/historicus-timothy-garton-ash-het-is-erop-of-eronder-voor-europa?gift=LHkXl&utm_medium=social&utm_source=link&utm_campaign=earned&utm_content=20260917)

Zitten de EU en Canada in een prille relatie? En Trump reageert zoals verwacht: hij dreigt de handel met Europa stop te zetten. En met podcastmaker, columnist en vijand van dom-rechts, Sander Schimmelpenninck, praten we over zijn nieuwe VPRO-serie Sander en de Kloof. Daarin legt hij bloot waarom mensen boos zijn op de overheid en hoe dure boodschappen en energierekeningen leiden tot steun voor populistische partijen. Zijn stelling: in Nederland is het een luxe om radicaal-rechts te stemmen. En dan is er nog de onverwachte held in de strijd tegen Trump: een slak van 2 millimeter die Trumps golfbaan in Ierland platlegt. Dat en nog veel meer in de nieuwe Europa Draait Door! Shownotes * Sander en de Kloof op NPO Start (https://npo.nl/start/serie/sander-en-de-kloof/afleveringen) * Een kabinet van middelmanagers die geen probleem zien in AI omdat ‘iedereen het doet’, verdient niets dan de ondergang (Volkskrant) (https://www.volkskrant.nl/columns-van-de-dag/een-kabinet-van-middelmanagers-die-geen-probleem-zien-in-ai-omdat-iedereen-het-doet-verdient-niets-dan-de-ondergang~bcef67b5/) * Zijn de Zweedse Verkiezingen soort Eurosongfestival? (https://x.com/JorgeLiboreiro/status/2099208510781174077?s=20) * De slak versus Trump (https://www.buglife.org.uk/bugs/bug-directory/narrow-mouthed-whorl-snail/)

Het was de zoveelste keer: terwijl Trump en Poetin opnieuw bijna een uur met elkaar bellen over het einde van de oorlog, kijkt Europa toe vanaf de zijlijn. Ondertussen krijgt Rusland het op eigen grond steeds moeilijker. Oekraïense drones raken olieraffinaderijen en distributiecentra en de Russische economie begint de gevolgen te voelen. Komt het volk in opstand? En hoe lang kan Poetin dit volhouden? Dat bespreken Maaike Schoon en Tom Dohle met vriendin van de show: Ruslandkenner Helga Salemon. En dan hebben we nog een klein probleem met de Russische verkiezingen: ze moeten nog plaatsvinden, maar de uitslag lijkt al bekend. Een Russische AI weet namelijk alvast wie er gaat winnen. Dat en nog veel meer in de nieuwe Europa Draait Door! Shownotes: Oekraïne valt voor het eerst Russisch gasgebied aan in Siberië (https://www.rtl.nl/nieuws/buitenland/artikel/5649959/oekraine-valt-russisch-gasgebied-aan-met-drones) Russische ambassade reactie Hanneke van der Werf (https://x.com/rusembassynl/status/2096993359369809959) Nieuwsuur in Rusland (https://nos.nl/nieuwsuur/video/2609916-achter-poetins-facade-wat-onze-cameraploeg-zag-in-rusland) Alice AI (https://www.instagram.com/p/Dc_vj8cMsj7/)

Na de zomerstop is Europa Draait Door terug met een nieuw presentatieduo: Maaike Schoon en Tom Dohle. Heel de wereld kijkt met ingehouden adem naar Duitsland, specifiek naar de deelstaatverkiezingen in Saksen-Anhalt. De radicaal-rechtse AfD jaagt daar op een absolute meerderheid met ‘de gevaarlijkste man van Duitsland’ Ulrich Siegmund als boegbeeld. En we hebben een hoofdgast van formaat: Denker der Nederlanden David Van Reybrouck. Hij ging viraal met zijn wake-up call over de vernietigende brand in de Vlaamse Hoge Venen. “Voor defensie kunnen we ons een toekomstig gevaar voorstellen. Voor klimaat hebben we moeite om het huidige gevaar serieus te nemen.” En natuurlijk: geopolitieke juice rondom de LOSER-rel. De Amerikaanse ambassadeur Bill White werd op het matje geroepen toen hij uithaalde naar de Belgische gezondheidsminister Frank Vandenbroucke. Moet White nu zijn koffers pakken? Dat en nog veel meer in een nieuwe aflevering van Europa Draait Door. Shownotes Der Spiegel - Der gefährlichste Mann Deutschlands (https://www.spiegel.de/politik/ulrich-siegmund-und-die-afd-in-sachsen-anhalt-der-gefaehrlichste-mann-deutschlands-a-266e764d-1785-4f3a-85da-24d939148dc3) Trouw opiniestuk David Van Reybrouck (https://www.trouw.nl/binnenland/denker-der-nederlanden-david-van-reybrouck-dit-is-de-zomer-van-de-waarheid~b0ad93a4/) De Morgen - Michelle Haas (https://www.demorgen.be/meningen/een-tegenwicht-bieden-voor-de-russische-dreiging-is-even-noodzakelijk-als-verdere-klimaatverandering-tegengaan~b58468b7/) De Morgen - Interview David Van Reybrouck (https://www.demorgen.be/dit-weekend-in-de-morgen/schrijver-en-klimaatactivist-david-van-reybrouck-mijn-generatie-zal-door-de-hitte-bij-bosjes-sneuvelen~bf1a357f5/) Interview David Van Reybrouck bij De Standaard (https://www.youtube.com/watch?v=V-rNHNCy7X8) BBC Fake News Blunder (https://www.youtube.com/watch?v=K8AwFc9hlf4&list=WL&index=13) VRT News - Bill White (https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/08/31/bill-white-aangekomen-bij-buitenlandminister-prevot/)

Europa Draait Door is terug, met Maaike Schoon en Tom Dohle als vernieuwd duo. Een rustige start? Vergeet het maar. Europa stond deze zomer letterlijk in de fik, de oorlog in Oekraïne dreigt steeds verder te escaleren en in ons continent rukt radicaal-rechts verder op. Dus: hoe moet dit verder? Over die vraag gaan Maaike en Tom in gesprek met niemand minder dan David van Reybrouck, Denker des Vaderlands. Wat wil jij écht van hem weten? Stuur je vraag via DM naar @eurdraaitdoor op Instagram of mail naar europadraaitdoor@vpro.nl. Donderdag 3 september om 17:00 is het zover: de eerste aflevering van Europa Draait Door, met David van Reybrouck.

Na een lange zomerstop een nogal atypische aflevering, met een aantal grote aankondigingen. Laten we maar met de deur in huis vallen: Tim en Arend Jan stoppen als presentatoren van Europa Draait Door. Ze stappen over naar BNNVARA, waar ze een nieuwe geopolitieke podcast gaan maken over de hele wereld: De Wit en de Wereld. Maar niet getreurd, want Europa Draait Door gaat gewoon door, onder de bezielende leiding van twee nieuwe presentatoren: Maaike Schoon en Tom Dohle. Maaike is journalist en presentator en sinds 2021 een van de gezichten van interview- en actualiteitenprogramma Buitenhof. Tom kennen jullie al als vaste stem in de podcast, met zijn Rondje Europa. Vanaf 3 september zijn de nieuwe afleveringen te horen. In deze aflevering hoor je hoe de nieuwe podcasts eruit gaan zien en wat de beweegredenen erachter zijn. En na honderden afleveringen waarin jullie ons trouw iedere week wisten te vinden, willen we vooral één ding zeggen, namens het hele team: heel veel dank voor die prachtige jaren. We hopen dat jullie blijven luisteren!

Terwijl Trump zijn verjaardag viert met kooi­gevechten in de tuin van het Witte Huis, slingert hij ondertussen ook nog een ‘historische deal’ met Iran de wereld in. Volgens Trump een triomf, volgens Arend Jan vooral een verdacht leeg A4’tje. In laatste ‘Europa Draait Door’ voor de zomerstop pluizen we uit wat er nu écht is afgesproken en waarom de markten opvallend rustig blijven. Met vriendin van de show, Helga Salemon, schakelen we door naar Oekraïne en Rusland, waar het front niet alleen op het slagveld verschuift, maar ook diep in Rusland zelf. Begint Poetins systeem te kraken, of is dat wensdenken? Ook staan we stil bij tien jaar Brexit: hoe groot is de spijt? De Britten zijn er op de kop af 100 miljard pond per jaar duurder uit, de economie is zwakker, de spijt groeit, maar juist Nigel Farage wint aan macht. Tot slot: moet Europa de deur sluiten voor Russische toeristen?