![](data:image/svg+xml,%3Csvg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" viewBox="0 0 167 110"%3E%3Cpath fill="%23394960" d="M107.73 61.7 63.5 105.27c-4.46 4.4-9.57 4.4-14.02 0L5.22 61.71c-4.45-4.4-4.45-9.42 0-13.8L49.47 4.32c4.46-4.39 9.56-4.39 14.02 0l44.24 43.57c4.46 4.39 4.46 9.42 0 13.8Z"/%3E%3Cpath fill="%230B1D37" d="m34.91 52.85-7.13-7.03c-3.33-3.28-7.33-3.34-11.07.34l-2.67 2.62c-3.74 3.68-3.68 7.63-.34 10.9l7.13 7.04c1.24 1.22 2.64 1.04 3.6.1.95-.94 1.11-2.3-.13-3.52l-7.07-6.97c-1.34-1.32-1.3-2.56.2-4.04l2.83-2.78c1.5-1.49 2.77-1.53 4.1-.2l7.08 6.96c1.23 1.22 2.62 1.06 3.57.12.96-.94 1.15-2.32-.1-3.54ZM61.35 23.09l-2.82 2.78c-1.5 1.48-2.76 1.53-4.1.2L51.2 22.9c-1.35-1.32-1.3-2.56.2-4.04l2.82-2.78c1.5-1.49 2.76-1.53 4.1-.2l3.24 3.18c1.34 1.31 1.3 2.56-.2 4.04Zm3.74-7.4-3.36-3.3c-3.32-3.29-7.33-3.35-11.07.34L48 15.35c-3.74 3.68-3.68 7.62-.35 10.9l3.36 3.3c3.33 3.3 7.34 3.35 11.07-.33l2.66-2.63c3.74-3.68 3.68-7.62.35-10.9ZM41.7 42.44c-1.5 1.49-2.76 1.53-4.1.2l-3.24-3.18c-1.34-1.32-1.3-2.56.2-4.04l2.83-2.78c1.5-1.49 2.76-1.52 4.1-.2l3.24 3.18c1.34 1.32 1.3 2.56-.2 4.04l-2.83 2.78Zm6.22.72c3.74-3.68 3.68-7.62.35-10.9l-3.37-3.3c-3.32-3.29-7.33-3.35-11.06.34l-2.67 2.62c-3.74 3.68-3.68 7.62-.35 10.9l10.78 10.6c1.24 1.23 2.64 1.05 3.6.1.95-.93 1.11-2.29-.13-3.52l-2.48-2.43a5.5 5.5 0 0 0 2.48-1.6l2.85-2.81Z"/%3E%3Cpath fill="%231E3252" d="m162.12 61.7-44.25 43.57c-4.46 4.4-9.57 4.4-14.02 0L59.61 61.71c-4.46-4.4-4.46-9.42 0-13.8l44.24-43.58c4.46-4.39 9.56-4.39 14.02 0L162.1 47.9c4.46 4.39 4.46 9.42 0 13.8Z"/%3E%3Cpath fill="%230B1D37" d="M90.21 55.38c0 2.5-1.05 4.07-3.26 4.07s-3.32-1.55-3.32-4.04v-7.38h-3.65v7.3c0 4.58 2.66 7.37 6.91 7.37 4.28 0 6.97-2.8 6.97-7.37v-7.3H90.2v7.35ZM99.14 41.2c-1.26 0-2.3.94-2.3 2.18 0 1.25 1.04 2.18 2.3 2.18 1.3 0 2.33-.93 2.33-2.18 0-1.24-1-2.17-2.33-2.17ZM97.3 62.45h3.7V48.03h-3.7v14.42ZM72.94 62.45h3.7V41.61h-3.7v20.84ZM111.61 54.14l-2.38-.68c-.95-.25-1.55-.68-1.55-1.41 0-1.05 1.06-1.47 2.26-1.47a9.8 9.8 0 0 1 4.37.96v-2.91a9.45 9.45 0 0 0-4.34-.94c-3.33 0-5.94 1.61-5.94 4.27 0 1.98.98 3.65 3.59 4.33l2.58.68c.9.22 1.52.65 1.52 1.44 0 1.02-1.32 1.55-2.6 1.55-1.47 0-3.51-.42-4.86-1.21v2.96c.92.57 3.07 1.08 4.91 1.08 3.44 0 6.2-1.39 6.2-4.33 0-1.86-.77-3.53-3.76-4.32ZM121.2 56.2v-5.23h4.92v-2.94h-4.91v-3.89h-3.7v12.03c0 3.34 1.43 6.62 6 6.62 1.03 0 2.2-.14 3.04-.4v-3.05c-.72.2-1.52.31-2.3.31-2.07 0-3.04-1.44-3.04-3.45ZM131.28 53.49a3.69 3.69 0 0 1 3.73-2.91c1.9 0 3.07 1.1 3.33 2.9h-7.06Zm3.73-5.8c-4.22 0-7.4 2.77-7.4 7.44 0 4.35 2.8 7.66 7.77 7.66 2.07 0 4.34-.57 5.54-1.22v-2.82a14.1 14.1 0 0 1-5.1 1.13c-2.62 0-4.4-1.47-4.72-4.07h10.65c.03-.23.06-.6.06-.9.03-4.2-2.41-7.22-6.8-7.22ZM150.42 47.33c-4.56 0-6 3.28-6 6.61v8.51h3.7v-8.54c0-2 .98-3.45 3.05-3.45.78 0 1.58.12 2.3.31v-3.05c-.84-.25-2.01-.4-3.05-.4Z"/%3E%3C/svg%3E)
Voor het orgel de kerk in
Afleveringen
Aflevering 1: Bolsward & Leeuwarden
De orgelreis door Nederland begint in Friesland. Sander en Matthias rijden naar het noorden, met als eerste halte: de Martinikerk in Bolsward. Daar werd in 1781 een orgel gebouwd dat vandaag de dag wordt bespeeld door organist Kees Nottrot. Daarna gaan ze op bezoek bij Gerwin Hoekstra, die sinds dit jaar speelt op het orgel waar journalist Merlijn Kerkhof van moet huilen.
Aflevering 2: Krewerd & Groningen
In deze aflevering reizen Sander en Matthias naar de provincie Groningen. Straks komen ze aan in Groningen-Stad, waar organist Sietze de Vries ons meeneemt naar een enorm orgel aan de voet van de Martinitoren. Maar ze beginnen in het pastorale landschap op de grens van Hogeland en Eemshaven. Ze zijn in Krewerd. Een dorpje waar de stilte je tegemoet komt. Tot het orgel z’n mond opentrekt…
Aflevering 3: Peize & Zuidlaren
Berend Botje ging uit varen met zijn scheepje naar Zuidlaren. Captain Jack Sparrow doet het allemaal wat ruiger in Pirates of the Caribbean. In deze aflevering hoor je of het orgel in Zuidlaren die piratenmuziek overleeft. Maar Sander en Matthias beginnen in Peize, waar een orgel woont dat in 1631 werd gebouwd, later door Schnitger en Hinsz is verbouwd en tot 1862 in de stad Groningen verbleef. Sinds dat jaar slijt het instrument z’n oude dag in het rustige Peize, waar Matthias en Sander als randstadjongens in elke steen een hunebed zien.
Aflevering 4: Deventer & Hengelo
In deze aflevering zijn Sander en Matthias in Overijssel. Ze snuiven er voor het eerst in deze serie de geur van wierook op in de prachtige Lambertusbasiliek in Hengelo. Maar ze starten in de geboorteplaats van componist Jan Pieterszoon Sweelinck (https://www.npoklassiek.nl/componisten/0e0684f0-a23c-4ccb-a74f-43c9efa42125/sweelinck-jan-pieterszoon): Deventer. Daar, vlakbij de IJssel, bevinden zich het Holtgräve-orgel en diens vaste bespeler: organiste Kirstin Gramlich.
Aflevering 5: Arnhem & Zutphen
In deze aflevering raakt Matthias een gevoelige snaar, wanneer hij in Zutphen op het magistrale Bader-orgel een zeker muziekstuk speelt. Maar eerst stuit Sander bij Matthias op een teer punt als het gaat om popmuziek op het orgel. Om precies te zijn: het Strümphler-orgel in de Eusebiuskerk in Arnhem. Eigenlijk was dat orgel een collega van Sander, want het klonk ooit wekelijks op de radio, bespeeld door de legendarische Jan Zwart.
Aflevering 6: Urk & Emmeloord
In deze aflevering eindigen Sander en Matthias onder zeeniveau in het hart van de Noordoostpolder. Daar ontmoeten ze het Van Leeuwen-orgel dat nog jonger is dan Emmeloord. Eerst koersen ze naar de oever van het IJsselmeer, naar het Meere-orgel in de Bethelkerk op Urk.
Aflevering 7: Amersfoort & Utrecht
Sander en Matthias zijn op de helft! Vandaag horen ze waarom zijn collega’s zoveel respect hebben voor Dom-organist Jan Hage. Eerst zijn ze te gast in de Sint-Joriskerk in Amersfoort, waar Rien Donkersloot de vaste bespeler is. Rien kon vandaag niet, maar het orgel had niks anders te doen, dus Sander en Matthias gaan naar binnen.
Aflevering 8: Helmond & Breda
In deze aflevering ontdek je wat organist Aart Bergwerff in Breda heeft, wat andere organisten níet hebben. Eerst komen Sander en Matthias over de vloer bij Jan van de Laar in Helmond. En de timing van hun bezoek aan zijn Robustelly-orgel blijkt fenomenaal...
Informatie
Nederland. Land van water, akkers, bossen en velden. Land van dorpen en steden met verre verledens. En: land van eeuwenoude orgels in nog oudere kerken. Nederland is een echt orgelparadijs.
Maar zijn we ons daar wel van bewust? Hoeveel weten we van die oude reuzen, die pijporgels die met zoveel liefde en vakmanschap zijn gebouwd en bespeeld? Die machtige machines die de grond kunnen laten trillen en met hetzelfde gemak kunnen stralen als de zomerzon. Die met hun klanken kunnen kleuren als Rembrandt op doek. Die geduldige instrumenten die er zijn als er getrouwd of gerouwd, gevierd of herdacht wordt. Sander Zwiep is gek op orgels en neemt je mee op een rondreis langs de mooiste orgels van Nederland. Dat doet hij niet alleen, maar samen met een vakman, een gids, een reisgenoot. Zijn naam is Matthias Havinga. Van Groningen tot Maastricht en van Alkmaar tot Breda. Samen gaan we Voor het Orgel de Kerk in.
'Voor het orgel de kerk in' is een podcastserie van NPO Klassiek en AVROTROS.