![](data:image/svg+xml,%3Csvg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" viewBox="0 0 167 110"%3E%3Cpath fill="%23394960" d="M107.73 61.7 63.5 105.27c-4.46 4.4-9.57 4.4-14.02 0L5.22 61.71c-4.45-4.4-4.45-9.42 0-13.8L49.47 4.32c4.46-4.39 9.56-4.39 14.02 0l44.24 43.57c4.46 4.39 4.46 9.42 0 13.8Z"/%3E%3Cpath fill="%230B1D37" d="m34.91 52.85-7.13-7.03c-3.33-3.28-7.33-3.34-11.07.34l-2.67 2.62c-3.74 3.68-3.68 7.63-.34 10.9l7.13 7.04c1.24 1.22 2.64 1.04 3.6.1.95-.94 1.11-2.3-.13-3.52l-7.07-6.97c-1.34-1.32-1.3-2.56.2-4.04l2.83-2.78c1.5-1.49 2.77-1.53 4.1-.2l7.08 6.96c1.23 1.22 2.62 1.06 3.57.12.96-.94 1.15-2.32-.1-3.54ZM61.35 23.09l-2.82 2.78c-1.5 1.48-2.76 1.53-4.1.2L51.2 22.9c-1.35-1.32-1.3-2.56.2-4.04l2.82-2.78c1.5-1.49 2.76-1.53 4.1-.2l3.24 3.18c1.34 1.31 1.3 2.56-.2 4.04Zm3.74-7.4-3.36-3.3c-3.32-3.29-7.33-3.35-11.07.34L48 15.35c-3.74 3.68-3.68 7.62-.35 10.9l3.36 3.3c3.33 3.3 7.34 3.35 11.07-.33l2.66-2.63c3.74-3.68 3.68-7.62.35-10.9ZM41.7 42.44c-1.5 1.49-2.76 1.53-4.1.2l-3.24-3.18c-1.34-1.32-1.3-2.56.2-4.04l2.83-2.78c1.5-1.49 2.76-1.52 4.1-.2l3.24 3.18c1.34 1.32 1.3 2.56-.2 4.04l-2.83 2.78Zm6.22.72c3.74-3.68 3.68-7.62.35-10.9l-3.37-3.3c-3.32-3.29-7.33-3.35-11.06.34l-2.67 2.62c-3.74 3.68-3.68 7.62-.35 10.9l10.78 10.6c1.24 1.23 2.64 1.05 3.6.1.95-.93 1.11-2.29-.13-3.52l-2.48-2.43a5.5 5.5 0 0 0 2.48-1.6l2.85-2.81Z"/%3E%3Cpath fill="%231E3252" d="m162.12 61.7-44.25 43.57c-4.46 4.4-9.57 4.4-14.02 0L59.61 61.71c-4.46-4.4-4.46-9.42 0-13.8l44.24-43.58c4.46-4.39 9.56-4.39 14.02 0L162.1 47.9c4.46 4.39 4.46 9.42 0 13.8Z"/%3E%3Cpath fill="%230B1D37" d="M90.21 55.38c0 2.5-1.05 4.07-3.26 4.07s-3.32-1.55-3.32-4.04v-7.38h-3.65v7.3c0 4.58 2.66 7.37 6.91 7.37 4.28 0 6.97-2.8 6.97-7.37v-7.3H90.2v7.35ZM99.14 41.2c-1.26 0-2.3.94-2.3 2.18 0 1.25 1.04 2.18 2.3 2.18 1.3 0 2.33-.93 2.33-2.18 0-1.24-1-2.17-2.33-2.17ZM97.3 62.45h3.7V48.03h-3.7v14.42ZM72.94 62.45h3.7V41.61h-3.7v20.84ZM111.61 54.14l-2.38-.68c-.95-.25-1.55-.68-1.55-1.41 0-1.05 1.06-1.47 2.26-1.47a9.8 9.8 0 0 1 4.37.96v-2.91a9.45 9.45 0 0 0-4.34-.94c-3.33 0-5.94 1.61-5.94 4.27 0 1.98.98 3.65 3.59 4.33l2.58.68c.9.22 1.52.65 1.52 1.44 0 1.02-1.32 1.55-2.6 1.55-1.47 0-3.51-.42-4.86-1.21v2.96c.92.57 3.07 1.08 4.91 1.08 3.44 0 6.2-1.39 6.2-4.33 0-1.86-.77-3.53-3.76-4.32ZM121.2 56.2v-5.23h4.92v-2.94h-4.91v-3.89h-3.7v12.03c0 3.34 1.43 6.62 6 6.62 1.03 0 2.2-.14 3.04-.4v-3.05c-.72.2-1.52.31-2.3.31-2.07 0-3.04-1.44-3.04-3.45ZM131.28 53.49a3.69 3.69 0 0 1 3.73-2.91c1.9 0 3.07 1.1 3.33 2.9h-7.06Zm3.73-5.8c-4.22 0-7.4 2.77-7.4 7.44 0 4.35 2.8 7.66 7.77 7.66 2.07 0 4.34-.57 5.54-1.22v-2.82a14.1 14.1 0 0 1-5.1 1.13c-2.62 0-4.4-1.47-4.72-4.07h10.65c.03-.23.06-.6.06-.9.03-4.2-2.41-7.22-6.8-7.22ZM150.42 47.33c-4.56 0-6 3.28-6 6.61v8.51h3.7v-8.54c0-2 .98-3.45 3.05-3.45.78 0 1.58.12 2.3.31v-3.05c-.84-.25-2.01-.4-3.05-.4Z"/%3E%3C/svg%3E)
Op je Gezondheid
Afleveringen
En ze leefden nog lang en gezond?
Na twintig weken maken we de balans op: hoe maakbaar is onze gezondheid? In de twintigste en laatste aflevering van Op je Gezondheid blikken Nadia en Elsie terug op wat ze de afgelopen maanden te weten zijn gekomen: hoe maakbaar is onze gezondheid nu eigenlijk? Hoe ga je om met desinformatie online? En hoe kan het toch dat mensen zo gretig op zoek gaan naar middeltjes om hun gezondheid te verbeteren, terwijl die niet beween effectief zijn? Dat doen ze samen met Shakib Sana. Hij is huisarts en huisarts-onderzoeker in Rotterdam en Leerdam, lid van de Raad van Toezicht van expertisecentrum Pharos en hij doet mee aan het initiatief Dokters Vandaag op TikTok, een kanaal waarop artsen betrouwbare gezondheidsinformatie geven.
Chip in je hoofd
Elon Musks bedrijf Neuralink plaatste eerder dit jaar een chip in het hoofd van een verlamde man, die daardoor weer een potje schaak kan spelen. Dit soort hersenimplantaten worden steeds vaker gebruikt om de gezondheid te verbeteren en de ontwikkelingen gaan razendsnel. Hersenwetenschapper Nick Ramsey was in 2015 de eerste wetenschapper ter wereld die een hersenimplantaat bij iemand liet aanbrengen. Nadia praat met hem over de mogelijkheden die de steeds geavanceerdere implantaten bieden. En kleven er ook risico’s aan? Als eerste ter wereld kreeg Hanneke de Bruijne een BCI implantaat om thuis te kunnen communiceren. Ze lijdt aan de spierziekte ALS, door de implantaat kon ze jarenlang via een computer praten met haar omgeving. Elsie sprak haar dochter Margo over wat de behandeling voor haar en haar moeder heeft betekend. Lees het hele gesprek met Margo op human.nl/OpJeGezondheid
Oud, ouder, oudst
Heeft eenzaamheid effect op de gezondheid? En wat zou het hebben van het eeuwige leven betekenen voor ons welzijn? Al eeuwenlang zijn er mensen die onsterfelijkheid nastreven. Zo dronk een Chinese keizer ooit kwik om te ontsnappen aan de dood – niet gelukt – en inmiddels zijn er al honderden mensen die zich hebben laten invriezen in de hoop ooit weer tot leven te komen. Dat klinkt misschien aantrekkelijk, maar hoe gelukkig ben je als je wakker wordt in een wereld waarin je niemand meer kent? Emeritus hoogleraar Anja Machielse houdt zich al meer dan 25 jaar bezig met eenzaamheid en sociaal isolement. Nadia praat met haar over ouder worden, eenzaamheid als maatschappelijk probleem en Anja’s afkeer van het blaad van ‘de vitale oudere’. Elsie bezoekt de tentoonstelling Living Looonger in De Studio van museum NEMO en vraagt bezoekers hoe zij oud hopen te worden.
De Overgang
Opvliegers, stemmingswisselingen en nachtzweten: we zijn in de overgang! Zijn hormonen een wondermiddel tegen overgangsklachten of juist gevaarlijk voor je gezondheid? Wat is het verschil tussen de menopauze en de overgang? En is de overgang een killer voor je seksleven? Nadia praat met gynaecoloog Dorenda van Dijken over de fabels en taboes die er zijn over dit onderwerp. Dorenda werkt in het Amsterdamse OLVG en het Women’s Health Care Center en zet zich al tientallen jaren in voor vrouwen in de overgang. Elsie vergeet ook de mannen niet. Zij ging naar het Erasmus Medisch Centrum en sprak met uroloog Marij Dinkelman-Smit over de zogenaamde penopauze: bestaat die eigenlijk wel?
Slaap
We besteden een derde van ons leven aan slaap, en dat is niet voor niets: wie goed slaapt, leeft langer én gezonder. Onderzoeker en bijzonder hoogleraar Marike Lancel schat dat een derde van de bevolking last heeft van frequente en langer aanhoudende slaapproblemen. En bij psychiatrische patiënten ligt het percentage nog hoger. Gelukkig heeft Lancel in haar decennia aan onderzoekservaring heel wat geleerd over wat nu echt helpt voor een betere slaap. In Op je Gezondheid deelt ze haar advies met Nadia. Elsie en Nina onderzoeken wat er online allemaal wordt aangeboden om beter te slapen.
Psychedelica als medicijn
Psychedelica als LSD, paddo’s of ketamine zouden een gunstig effect hebben voor mensen met ADHD of depressie. Zijn het daadwerkelijk wondermiddellen voor een gezonde geest? Psychiater en onderzoeker Jolien Veraart werkt met mensen met een zware depressie en doet onderzoek naar het effect van ketamine-behandelingen. Hoewel het niet voor al haar patiënten werkt, is er een groep die ontzettend veel baat heeft bij deze behandeling. Jolien Veraart vertelt aan Nadia over het effect van psychedelica op de hersenen, de zin en onzin van microdosing en de geschiedenis van psychedelica als medicijn. Elsie ging op bezoek bij Harry Schaarman, die meedoet aan een onderzoek van Jolien Veraart. Na een hele donkere periode hielp het gebruik van esketamine hem om van zijn depressie af te komen. Op human.nl/opjegezondheid is het hele verhaal van Harry te lezen.
Huid
De winkelschappen staan vol met ‘skin care’ producten, maar hoeveel daarvan hebben we nu echt nodig? En welke invloed heeft onze huid op de rest van ons lichaam, en onze gezondheid? De huid is ons grootste orgaan. Internet staat vol met tips om een mooie huid te krijgen. Maar is er genoeg aandacht voor de gezondheid ervan? Huidkanker is namelijk de meest voorkomende vorm van kanker in Nederland. Dermatoloog Gertruud Krekels houdt zich al meer dan dertig jaar bezig met huidkankerzorg en heeft het Mosha Huidcentrum opgezet. Samen met Nadia scheidt ze de feiten van de fabels en geeft ze tips voor een mooie én gezonde huid. Elsie struinde met redacteur Nina de social media kanalen af: wat wordt er online zoal gezegd over zonnebrand, peelings en skin care routines?
Seks
Gezondheid en seks, dan denk je al snel aan SOA’s, erectieproblemen of pijn bij het vrijen. Maar hoe zit het met de positieve kant: heeft een fijn seksleven een positieve invloed op je gezondheid? Wat zijn belangrijke voorwaarden om een plezierig seksleven te hebben? Hoe heb je weer fijne seks na een ziekte of ingrijpende operatie? En wat zijn de grootste fabels over libido, het orgasme en seks op latere leeftijd? Hierover praat Nadia met arts en seksuoloog Ylanga van der Geld. Zij studeerde geneeskunde in Groningen en specialiseerde zich in de radiotherapie, waarna ze in Nederland, maar ook Australië en Curaçao heeft gewerkt. Sinds een paar jaar werkt ze ook als seksuoloog en heeft ze haar eigen praktijk: Toolz to Touch. Elsie ontmoette Monique Bijkerk van stichting Snoezelzorg. Zij heeft seksverzorgers in dienst die ouderen of mensen met een beperking seksualiteit en intimiteit bieden. En cliënt Erik vertelt openhartig waarom de seksverzorgers van Snoezelzorg zo belangrijk voor hem zijn.
Informatie
Hoe maakbaar is je gezondheid? En wat klopt er van gezondheidsclaims van influencers, coaches en merken? De 20-delige podcastserie Op je Gezondheid onderzoekt de zin en onzin van onze gezondheid. Samen met wetenschappers, dokters en andere experts, scheiden presentator, schrijfster en kok Nadia Zerouali en journalist Elsie Vermeer feiten van fictie. Iedere week laten zij zien hoe nieuwe kennis je leven, en vooral je gezondheid, positief kan beïnvloeden.