Perspectief op een toekomstbestendige publieke omroep

Het gepresenteerde coalitieakkoord biedt perspectief voor de publieke omroep. Er is duidelijkheid over de hervorming van het omroepbestel: met vier omroephuizen, een taakomroephuis en een coördinerende rol voor de NPO kunnen we ons vormen naar een toekomstbestendige publieke omroep die relevant is voor de hele samenleving.

We werken toe naar een efficiënt bestel met minder omroepen, minder bestuurders en een lichtere coördinerende rol voor de NPO. En we gaan onverminderd door met de besparingen op onze organisatiekosten. De stelselwijziging geeft daarbij een extra impuls zodra de omroephuizen zijn gevormd. Op die manier komen middelen zo veel mogelijk terecht bij de programma’s en het aanbod voor ons publiek, nu en in de toekomst.

In het akkoord lezen we het belang van een publieke omroep met een pluriform aanbod, waarin onafhankelijke journalistiek en betrouwbare informatie onmisbare pijlers zijn. We zijn daarom blij dat de geplande bezuinigingen met 50 miljoen euro worden verminderd, waarvan een deel ook ten goede komt aan journalistieke vrijheid en persveiligheid. Het zorgt ervoor dat we niet verder hoeven in te grijpen op onze programmering en we met onze gezamenlijke strategie in kunnen zetten op digitalisering. De keuzes die de NPO en omroepen eerder hebben gemaakt, passen binnen die ontwikkeling.

Want de noodzaak om te investeren in een sterke, digitale publieke omroep blijft onverminderd groot. Het publiek is veranderd en het mediagebruik verandert mee. Algoritmes bepalen steeds vaker wat mensen zien, welke stemmen worden versterkt en welke verdwijnen. Binnen die algoritmes hebben publieke waarden geen vanzelfsprekende plek. Het heeft gevolgen voor hoe mensen zich informeren, hun welzijn en het publieke debat. Dat is geen abstract risico, maar een dagelijks zichtbaar probleem. Daarom moeten we als publieke omroep aanwezig zijn op de plekken waar zij hun informatie en duiding zoeken. Dat betekent naast lineaire radio en televisie, steeds nadrukkelijker on demand en online op platformen van derden. Niet alleen om jongeren te bereiken, maar voor álle generaties. Investeren in de digitale transitie van de publieke omroep is daarom investeren in de democratische weerbaarheid van onze samenleving.

Met on demand platformen NPO Start en NPO Luister en onze sterke online aanwezigheid op social media kanalen is de beweging ingezet. Met de vermindering van 50 miljoen kunnen we de noodzakelijke versnelling voortzetten. Dat zal de leidraad vormen voor de keuzes die we de komende periode maken. De vermindering van de bezuiniging zorgt er ook voor dat een nieuwe ronde bezuinigingen niet op de programmering landt. Dat is goed nieuws voor onze makers. Het betekent dat we nadrukkelijker kunnen inzetten op onze beweging naar online. Dat doen we in goede samenhang met onze lineaire kanalen, die nog steeds door een groot publiek gevonden worden. De publiek-private samenwerkingen, net als de samenwerking met onze collega Europese publieke omroepen, horen daarbij.

We hebben de politiek geadviseerd om bij keuzes over de publieke omroep rekening te houden met het publieke digitale bereik, betrouwbare journalistiek, cultuur en duiding. Dit is essentieel in een informatiesamenleving die door big tech gedomineerd wordt. Het coalitieakkoord biedt ruimte om hiermee aan de slag te gaan. Zo kunnen we verder bouwen aan een toekomstbestendige publieke omroep die relevant blijft voor de hele samenleving. We kijken niet achterom, maar vooruit.

Vanzelfsprekend gaan we hierover graag in gesprek met de nieuwe bewindspersoon. Ondertussen gaan we gezamenlijk verder op de ingeslagen koers.