Nationale Holocaust Herdenking

De op een na grootste Joodse gemeenschap van Nederland verdween tijdens de Tweede Wereldoorlog bijna volledig. Van de 17.000 Joodse Hagenaars overleefden er maar 2000. 

In deze documentaire van De Joodse wereld wordt deze uitgeroeide volksbuurt in Den Haag letterlijk en figuurlijk herbouwd. Louis de Leeuwe probeert met de maquette van zijn vader te begrijpen wat hij nooit onder woorden kon brengen. Zo komt een verdwenen buurt opnieuw tot leven in een persoonlijk en actueel verhaal over verlies, zwijgen en herstel.

Eind januari is het 81 jaar geleden dat het nazi-vernietigingskamp Auschwitz werd bevrijd. De Nationale Holocaust Herdenking is overdag rechtstreeks te volgen op NPO 1; aan het begin van de avond volgt een uitgebreide terugblik op NPO 2.

Zondag 25 januari 
11.00-12.45 uur, NPO 1
19.25-20.11 uur, NPO 2

Deze NOS 4 mei documentaire laat zien dat de oorlog in 1945 niet voor iedereen voorbij was. In aangrijpende gesprekken met Joodse Holocaustoverlevenden wordt een beeld geschetst van de kille ontvangst en de moeilijke tijd die hen na de kampen en de onderduik ten deel viel in Nederland.

Hoe beleven een verzetsstrijder, een Canadese soldaat, een Joods meisje, een NSB’er, een prins en een schooljuf het laatste oorlogsjaar? In De Ooggetuigen - onderdeel van NOS 80 jaar bevrijding - volg je de verhalen van Truus, Jim, Lous, Walter, Bernhard, Hendrika en anderen. 1944-1945, een jaar van vrees en hoop. 

Nooit eerder werd de onthutsende rol van de Amsterdamse tram in de Tweede Wereldoorlog verteld, die collaboreerde met de nazi-bezetter en tienduizenden Joden wegvoerde, waaronder Anne Frank en haar familie. In Verdwenen Stad reizen Willy Lindwer en Guus Luijters door de stad met de originele tram die de Joden deporteerde op zoek naar het onbekende verhaal.

Het woord ‘Holocaust’ staat voor de systematische moord op zes miljoen Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog door het naziregime van Adolf Hitler. Een groot deel van de slachtoffers valt in vernietigingskampen als Auschwitz, Sobibór en Treblinka.

Hoe begint de Jodenvervolging in nazi-Duitsland? En vanaf welk moment wordt totale vernietiging het doel van Hitler? Je leest het op NPO Kennis.

"Op 27 januari 2025 is het tachtig jaar geleden dat Auschwitz, het meest sinistere symbool van de Holocaust, werd bevrijd. Meer dan 57.000 Nederlandse Joden werden hier vermoord, samen met in totaal meer dan 1,1 miljoen slachtoffers." Judith Zilversmit schrijft in haar eerste column voor het EO-platform Joodse Wereld over het belang van herdenken.

Rob Oudkerk bij de jaarlijkse Nationale Holocaust Herdenking. "Verdrietig en aangrijpend als voorgaande jaren", schrijft hij in zijn nieuwste column. "Niet alleen het herdenken van de verschrikkingen maar ook het besef dat er blijkbaar niets verandert." 

Een Nederlands meisje van 22 dat kampbewaakster wordt in Auschwitz. En ze is niet de enige. Wat hebben deze vrouwen gedaan, wat vertelden ze hun kinderen en hoe kijken de slachtoffers van nu naar de daders van toen? 

Tijdens de Tweede Wereldoorlog sluiten 25.000 Nederlanders zich aan bij de Waffen SS. Daarvan worden er 24 bewaker van vernietigingskamp Auschwitz. Onder hen zijn negen vrouwen. Wie waren die vrouwen? Je hoort het in de podcast De Nederlandse bewaaksters van Auschwitz.

Schooltv maakte een interactieve schoolplaat met video's, persoonlijke verhalen en een interactieve kaart met daarop de grootste concentratiekampen. 

Op een avond in juni 1944 klinken in Kamp Westerbork de eerste klanken van de opera Ludmilla, geschreven en gecomponeerd door Joodse gevangen. Het stuk was een oproep tot onderduik en een daad van verzet tegen de nazi's en kampcommandant Gemmeker, die op de avond van de première op de eerste rij zaten.

Direct nadat het stuk is opgevoerd worden de Joodse bedenkers van Ludmilla op de trein naar de gaskamers gezet. Journalist Frank Kromer vertelt je dit indrukwekkende oorlogsverhaal over muziek maken in het voorportaal van de hel.

De Tweede Wereldoorlog is meer dan 80 jaar geleden, maar roept nog altijd vragen op. Hoe heeft zoiets gruwelijks als de Holocaust kunnen plaatsvinden? Hoeveel Nederlanders zijn er in verzet gekomen? Hoe verliep het dagelijks leven tijdens de oorlog? En hoe herinneren (de laatste) ooggetuigen de oorlog?

Andere Tijden zet een aantal afleveringen op een rij en laat ooggetuigen aan het woord komen.