Trendrapport: Vijf bepalende AI-mediatrends voor 2026

Volgens Ezra Eeman, Directeur Strategie & Innovatie bij de NPO, verschuift de focus van wat AI allemaal kán, naar waar het écht waarde toevoegt. “Op die plekken waar menselijke creativiteit wordt versterkt, tijd vrijkomt voor werk dat ertoe doet en we ons publiek beter kunnen bedienen.”

In zijn nieuwe trendrapport blikt Eeman terug op de belangrijkste ontwikkelingen van 2025 en kijkt hij vooruit naar 2026. Het rapport is gebaseerd op zijn nieuwsbrief Wayfinder, waarin hij wekelijks tientallen publicaties en discussies over media en informatie analyseert. De centrale vraag: welke dynamieken veranderen het (globale) media- en informatielandschap waarin we werken?

Vijf trends die impact hebben op de publieke omroep

1. Van zoeken naar vragen: AI wordt de nieuwe voordeur van het internet
Mensen zoeken steeds minder via zoekmachines en stellen steeds vaker direct vragen aan AI-assistenten. Antwoorden verschijnen meteen in de interface, waardoor gebruikers minder vaak doorklikken naar websites. Dit verandert fundamenteel hoe publiek content vindt en consumeert.

2. Vertrouwen staat onder druk: publiek twijfelt, content explodeert
AI zorgt voor een ongekende groei aan online content, maar ook aan fouten, misinformatie en lage kwaliteit. Het aantal AI-incidenten stijgt sterk en AI-gegenereerde artikelen zijn inmiddels talrijker dan menselijke. Voor publieke media wordt betrouwbaarheid daarmee nog crucialer (p.33–36).

3. Autonomie schuift op: AI systemen gaan taken uitvoeren, niet alleen informeren
AI agents worden steeds beter in plannen, herhalen, corrigeren en uitvoeren van taken. Ze vervangen mensen niet, maar veranderen wat mensen doen (p.25–31).

4. Iedereen is een studio: productiekracht vershuift naar het individu
Tools die vroeger alleen in professionele studio’s beschikbaar waren, zitten nu in smartphones. Contentproductie wordt sneller en goedkoper, niet alleen voor makers, maar ook voor het publiek zelf (p.60–69).

5. Aandacht wordt schaarser: platforms bepalen wat gezien wordt
Sociale en videoplatforms sturen aandacht steeds meer via algoritmes in plaats van abonnementen of volglijsten. Door het exploderende aanbod wordt het steeds lastiger om tijd en aandacht van het publiek vast te houden (p.82–90).

Van mogelijkheden naar verantwoordelijkheid

Volgens Ezra Eeman vraagt 2026 om scherpere keuzes: “Niet alles wat technisch mogelijk is, is ook wenselijk. De uitdaging voor publieke media ligt in het gericht inzetten van AI, op plekken waar het publieke waarde toevoegt.” 

Ontdek hieronder alle inzichten, data en analyses over de belangrijkste ontwikkelingen in media en informatie in 2026.