Jan werd opgesloten binnen de Antroposofische beweging

Van voor gek verklaard, opgesloten en opgejaagd ‘sektekind’ tot specialist bij de politie: het leven van Jan van der Winden begint al vroeg onder invloed van de antroposofische beweging. In zijn jeugd wordt hij mishandeld, volgestopt met zware medicijnen en door toedoen van zijn stiefvader zelfs opgenomen in een antroposofische instelling voor verstandelijk gehandicapten. Hij wordt ‘Gekke Jantje’ genoemd en zijn verzet wordt hard bestraft. “De beweging is groot en ik had te maken met bepaalde onderdelen daarvan. Mijn context was in ieder geval 100% sektarisch.” Zijn enige veilige plek is het lokale politiebureau, waar hij als jongen uren stil naar agenten zit te luisteren. Als zijn terminaal zieke moeder een omstreden alternatieve kankerbehandeling krijgt van een antroposofische arts, breekt er iets. Jan loopt weg en belandt op straat. Na jaren van misbruik, drugs en psychiatrie besluit hij dat zijn verleden hem niet zal breken. Met hulp uit onverwachte hoek vindt hij zijn weg naar de politie. Terwijl tegenstanders uit de beweging hem proberen kapot te maken met beschuldigingen en rechtszaken, groeit ‘Gekke Jantje’ uit tot specialist op het gebied van sektes en gesloten gemeenschappen.

In de EO-podcast ‘Sektarisch?’ delen mensen die bij gesloten gemeenschappen in Nederland hebben gezeten hun aangrijpende persoonlijke verhalen. Ze vertellen over het systeem dat hun denken, voelen en handelen volledig bepaalde. Een wereld waarin uitstappen bijna onmogelijk leek. Hoe herken je de rode vlaggen als je er middenin zit? En wat gebeurt er als je alles achterlaat en met lege handen opnieuw moet beginnen? De serie laat het scherpe contrast zien tussen ‘binnen’ en ‘buiten’ de beweging: tussen controle en vrijheid, trauma en heling. Want, hoe bouw je een nieuw leven op, terwijl de littekens blijven? ‘Sektarisch?' biedt een indringende inkijk in verborgen werelden - met inzichten die iedereen kunnen raken.

Reactie Antroposofische Vereniging:

De EO heeft de Antroposofische Vereniging om een reactie gevraagd, waarop bestuurslid dhr. Rik ten Cate heeft gereageerd: "Mijn naam is Rik ten Cate en ik ben lid van het bestuur van de Antroposofische Vereniging in Nederland. Mijn reactie is op persoonlijke titel en reflecteert niet noodzakelijkerwijs de mening van andere bestuursleden, laat staan die van het bestuur als geheel. In het verhaal van Jan van der Winden lijkt sprake te zijn van manipulatie op persoonlijk vlak, door de genoemde ‘instellingen’ en ‘gemeenschap’. Aannemelijk mag zijn dat het om personen gaat in deze instellingen en gemeenschap, waarmee niet iedereen in de instelling en gemeenschap bedoeld kan worden. Dat personen manipulatief kunnen werken vanuit de hulpverlening of dergelijken is zeker afkeurenswaardig en is niet te rijmen met de goede bedoelingen van de antroposofie. Daarin staat namelijk de persoonlijke vrijheid hoog in het vaandel. Dat zich dit in de jeugd en adolescentie van dhr van der Winden heeft voorgedaan is ernstig, niet goed te praten en te betreuren. Direct na het verschijnen van zijn boek 'Gekke Jantje’ heb ik daarom een gesprek met dhr van der Winden gehad en hem namens de Antroposofie (voor zover dat kan) excuus aangeboden."

▶️  ‘Sektarisch?' is ook volledig met beeld te bekijken bij de EO op YouTube.