Bureau Buitenland

De Verenigde Staten vieren morgen 250 jaar onafhankelijkheid. Het was altijd reden voor een feestje, maar is dat nog zo? Wat is de stand van zaken in de VS onder Donald Trump en wat kunnen we van de komende 250 jaar verwachten? We bespreken het met drie gasten die een bijzondere fascinatie hebben voor de VS: Alain-Laurent Verbeke, hoogleraar in de rechtsgeleerdheid aan de KU Leuven en bijzonder hoogleraar aan de Harvard Law School, oud-correspondent Karlijn van Houwelingen én James Kennedy, historicus aan de Universiteit Utrecht.  Presentatie: Chris Kijne.

De Board of Peace van president Trump gaat 'Hamas-vrije humanitaire zones' inrichten in Gaza, waar Palestijnen worden ondergebracht in kampen. Op de duizendste dag van de oorlog zou er sprake moeten zijn van een staakt-het-vuren. Maar de aanvallen gaan door en het Israëlische leger breidt met het verschuiven van de gele lijn zijn controle uit. Vormen deze 'humanitaire zones’ een stap op weg naar vrede, of eerder een manier om Palestijnen af te zonderen zodat de militaire expansie makkelijker door kan gaan? Daarover Erwin van Veen van Instituut Clingendael. (10:29) De politiek achter aardbeving Venezuela Na de dubbele aardbeving in Venezuela is het officiële dodental gestegen naar meer dan 2300. Intussen groeit de kritiek op de hulpverlening van de regering wegens late en minimale reactie. Oppositiegroepen in Venezuela willen morgen demonstreren tegen interim-president Delcy Rodriguez. Ze is dan een half jaar aan de macht en moet volgens de grondwet opstappen. Collega Edwin Koopman sprak met Venezolanen in de hoofdstad Caracas. Presentatie: Sophie Derkzen.

Turkije maakt zich op voor de komende NAVO-top, die in hoofdstad Ankara gaat plaatsvinden. Daar wil president Erdogan een groot succes van maken, nu er veel lofzang is vanuit de EU en VS voor de Turkse defensie-inzet. Ondertussen gaat het land gebukt onder een arrestatiegolf en maken mensenrechtenorganisaties zich zorgen over toenemende repressie. Daarover collega en Turkijekenner Cevahir Varan. (07:48) Gaat AfD voor het eerst regeren? De uiterst rechtse AFD lijkt in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt een ongekende verkiezingswinst te zullen behalen. Zelfs een absolute meerderheid behoort tot de mogelijkheden. Daarmee groeit de kans dat de partij voor het eerst zal regeren. Wat betekent dit voor de Duitse deelstaat en de landelijke politiek? Daarover Duitslanddeskundige Marja Verburg, die net is teruggekeerd uit Saksen-Anhalt. Presentatie Sophie Derkzen. 

En: repressie in Belarus en de strijd voor de vrijlating van politieke gevangenen. (00:45) Lot van kanselier Merz hangt aan Volkswagen Een nieuwe klap voor de Duitse auto-industrie: bij Volkswagen dreigen 100.000 ontslagen en sluiting van vier fabrieken. De Duitse regering zegt alles te zullen doen om de fabrieken open te houden, maar is dat wel mogelijk? En wat betekent dit voor de toch al erg wankele positie van bondskanselier Friedrich Merz? Daarover Duitslandverslaggever bij de VRT Jeroen Reygaert. (09:40) Terug naar de KGB-cel De Belarussische president Aleksandr Loekasjenka liet het afgelopen jaar tientallen politieke gevangenen vrij na onderhandelingen met de regering-Trump. Tegelijkertijd zitten nog altijd honderden Belarussen vast om politieke redenen. Onze verslaggever Michiel Driebergen bezocht in Vilnius het voormalige KGB-gevangeniscomplex, dat nu een museum is. Samen met oud-politiek gevangene Sergej Sparisj, die vorig jaar vrijkwam, sprak hij over repressie in Belarus en de strijd voor de vrijlating van achtergebleven gevangenen. (16:24) Oeganda's nieuwe dictator De belangrijkste onafhankelijke media van Oeganda werden dit weekend op last van legerchef Muhoozi  uit de lucht gehaald. Eerder werden al oppositieleden en journalisten opgepakt. De zoon van de huidige president Yoweri Museveni lijkt zijn macht razendsnel uit te bouwen, terwijl de vrees groeit dat Oeganda afstevent op een dynastieke machtsoverdracht. We bespreken het met Oeganda-kenner Kristof Titeca van de Universiteit Antwerpen. Presentatie: Laila Frank

Ruim een miljoen migranten hebben zich gemeld voor een werkvergunning in Spanje. De Spaanse regering voert hiervoor vaker campagne, maar de toeloop lijkt dit jaar groter dan ooit. Tegelijkertijd is er ook meer kritiek van rechtse partijen. Wat betekent dit voor Spanje en blijft dit beleid nog staan. Daarover Sven Tuytens, Spanje-correspondent van de VRT.  (13:23) Heksenjacht op migranten in Zuid-Afrika In Zuid-Afrika bereikt een golf van xenofobie een kookpunt. De groeiende antimigratiebeweging March and March heeft migranten een ultimatum gesteld: vóór 30 juni moeten zij allemaal het land verlaten. De angst onder de migranten neemt toe, en wordt versterkt doordat de vijandigheid diepgeworteld is binnen de Zuid-Afrikaanse instituties. Wat zegt deze geweldsgolf over de politieke en economische situatie in het land? We bespreken het met correspondent Hugo Boogaerdt. Presentatie door: Laila Frank

Wat begon als een vroege zomerpiek is uitgegroeid tot de zwaarste en meest wijdverspreide hittegolf ooit gemeten in Europa. En volgens wetenschappers is dat allesbehalve toeval: Europa warmt sneller op dan welk ander continent ook, en onderzoek stelt dat de klimaatverandering de hittegolf 2°C tot 4°C erger maakt. Bevinden we ons in een nieuw normaal? We bespreken het met meteoroloog Helga van Leur. (7:34) Oost-Azië als voorbeeld Het zou goed zijn als wij Europeanen onze Amerikaanse bril eens afzetten, en opletten wat er gebeurt in landen als Zuid-Korea, Japan en Taiwan, schrijven Korea-expert Remco Breuker en sinoloog en japanoloog Casper Wits van de Universiteit Leiden in hun nieuwe boek De kracht van de middenmacht. De drie landen zijn niet alleen van waarde als stabiele partners, maar ook als voorbeelden van hoe je een democratie in stand houdt, zelfs tegen de klippen op.   Presentatie: Sophie Derkzen. 

In Venezuela is de noodtoestand uitgeroepen na twee zeer zware aardbevingen. Gevreesd wordt voor duizenden doden. De ramp komt bovenop de problemen die Venezuela al kende. De economie van het land ligt in duigen en dat geldt ook voor de medische voorzieningen. Wat staat Venezuela te wachten? In de studio collega en Venezuela-kenner Edwin Koopman. (09:38) Netanyahu in politieke spagaat Premier Netanyahu staat van twee kanten onder druk: aan de ene kant wil machtige bondgenoot Amerika niet dat het vredesproces met Iran wordt verstoord door Israëls oorlog in Libanon, aan de andere kant verwacht de Israëlische bevolking dat aan de dreiging van Hezbollah een einde wordt gemaakt. Welke koers zal Netanyahu varen en welke rol spelen de komende Israëlische verkiezingen in het najaar hierin? Daarover Gilad Perez, journalist in Israël en Palestijnse gebieden en Erella Grassiani, Israël-kenner en onderzoeker aan Universiteit van Amsterdam. Presentatie: Sophie Derkzen

En: Tsjechische president sleept eigen regering voor de rechter (00:39) Trump krijgt weerstand uit eigen partij Donald Trump staat bekend om zijn ijzeren greep op de Republikeinse Partij. Maar juist nu komt het verzet uit onverwachte hoek: zijn eigen senatoren. Republikeinen stemden samen met Democraten voor een voorstel dat Trumps militaire bevoegdheden rond Iran moet beperken. Ook zijn omstreden Save America Act stuit op groeiende weerstand binnen de partij. We bespreken het met oud-VRT-Amerikacorrespondent Björn Soenens. (08:45) Grondstoffenkoorts in Frankrijk botst met natuurbehoud Voor elektrische auto's, batterijen en de energietransitie heeft Europa enorme hoeveelheden lithium nodig. En dus klinkt in Brussel steeds luider de roep: haal die grondstoffen uit eigen bodem. Frankrijk geeft alvast het voorbeeld met plannen voor een grote lithiummijn. Maar die plannen stuiten op weerstand. Want hoever wil Europa gaan om minder afhankelijk te worden van China? En welke prijs zijn omwonenden bereid daarvoor te betalen? Eva Rammeloo bezocht de plek waar de mijn moet verrijzen. (17:53) President sleept eigen regering voor de rechter De Tsjechische president Petr Pavel stapt naar de rechter omdat premier Andrej Babiš hem niet wil meenemen naar de Navo-top in Ankara. Achter de ruzie schuilt een bredere strijd over defensie, Oekraïne en de Europese koers van Tsjechië. Daarover NRC-correspondent Mark Middel.  Presentatie: Sophie Derkzen.