Vroege Vogels
Afleveringen
Kleine karekiet, wilde honing en natuurvolkeren
Veel natuurvolkeren zien de natuur als een complex samenhangend geheel waar je zelf ook onderdeel van bent. In die geest geven Michel Grobbe en Diederik Pomstra de opleiding 'Educational Professional Bushcraft'. Voor de inheemse bevolking in de Filipijnen kan wilde honing wel eens de sleutel zijn tot het verkrijgen van landrechten. Merlijn van Weerd doet al meer dan twintig jaar onderzoek naar het beschermen van de lokale natuur op de archipel. We sluiten het Nationaal Vogelconcert af met de kleine karekiet. De column is van Jocelyn de Kwant. ‘Presentatie: Menno Bentveld’.
Zanglijster, slijkgarnaaltjes en bultrug Timmy
Door het veranderende klimaat moeten rosse grutto's in een kortere tijd voldoende voedsel vinden om de reis naar het noorden af te maken. Ze hebben sinds kort een nieuwe voedselbron gevonden in ons waddengebied: slijkgarnaaltjes. Voor ons Nationaal Vogelconcert bezoeken we deze keer landgoed Amelisweerd ten oosten van Utrecht. Hier laat de zanglijster zich in de vroege ochtend maar al te goed horen. En verder: bultrug Timmy, kalverenstrand en het vervolg van de blauwe reigers in het Amsterdamse bos. De column is van Patrick Jansen. Presentatie: Menno Bentveld
Koekoek, paardenbloem en apenonderzoekers
Gedragsbioloog Patrick van Veen is gespecialiseerd in de overeenkomsten tussen sociaal gedrag van apen en mensen. Met hem bespreken we de enorme nalatenschap van apenonderzoekers die onlangs overleden zijn, zoals Desmond Morris en Jane Goodall. Voor ons Nationaal Vogelconcert bezoeken we natuurgebied de Millingerwaard waar de koekoek zich laat horen. En verder: kemphanen, campagne Erfparadijzen, Marijke Boon en kauwtjes. De column is van Dolf Jansen. Presentatie: Menno Bentveld.
Eider, dierenmummies en zwaluwen
Op twee locaties zagen vogelringers rare sterfgevallen en neurologische verschijnselen bij zwaluwen. De vogels bleken veel insecticiden op hun veren te hebben. Wie aan mummies denkt, dwaalt af naar het oude Egypte. Maar voor mummiekatten, -otters en zelfs mensen kan je ook gewoon in Nederland blijven. Deel twee van het Nationaal Vogelconcert met een hoofdrol voor het geluid van de eider. En verder: biodiversiteit op het erf, het lied van Agilouz, trek van de winde en De column is van Bibi Dumon Tak. Presentatie: Jan van Poppel.
Vroege Vogels: blauwborst, pijlinktvis en Aziatische hoornaar - 19 apr 2026, 07:00 - 10:00
Ons Nationaal Vogelconcert start in de Groene Jonker waar we de blauwborst horen en alle andere zangers in het riet hun best doen. Omdat Aziatische hoornaars schadelijk voor honingbijen zijn, roepen imkers burgers op deze soort te vangen met ‘selectieve’ vallen. Hier bestaan zorgen over! Zonder vangstquotum, wordt de pijlinktvis met honderdduizenden per maand uit de Noordzee gevangen. En verder: Bioversiteit van greppellandschap, Beleef de Lente, vogels van bouwstenen en Amerikaanse rivierkreeft. Presentatie: Menno Bentveld
Vroege Vogels: Heikikkers, 750 jaar Haagse Bos en het insect van het jaar
Vijf insecten dingen mee naar de felbegeerde titel Insect van het Jaar. Wordt het de vuurzwamveervleugelkever, het boerenwormkruidbladrandluis, de zandoorworm, de grote rietsigaarvlieg of de hertenhuisvlieg? Niet alleen mannelijke vogels zingen. En koolmezen in de stad zingen steeds hogere liedjes. In het boek Vogelgeluiden ontrafeld zet gedragsbioloog Carel ten Cate de nieuwste inzichten over vogelzang en -roep op een rij. Verder een stoomcursus lentehommels, de column van Dichtwater én de eerste nachtegalen op de fenolijn. Presentatie: Menno Bentveld
Floralore, bijen, zweefvliegen en zoetwatermosselen
Het gaat slecht met bestuivende insecten in Nederland. Daarom is deze week een grootschalig landelijk onderzoek naar bijen en zweefvliegen van start gegaan. Onderzoekers proberen verdwenen zoetwatermosselen weer terug te brengen in de Nederlandse rivieren. Geertje Jansen is floralorist. Zij verzamelt oude volksgebruiken en verhalen over planten, bomen en struiken. En verder: Milieudefensie en energiecrisis, blauwe reigers in Amsterdamse bos, Usutu-virus bij merels en natuur versus landbouw. De column is van Dolf Jansen. Presentatie: Menno Bentveld.
Lepelaars, mollen in dijken en laurierkers
Bij lepelaars wordt het trekgedrag niet genetisch, maar cultureel bepaald. Wouter Vansteelant doet onderzoek naar dit bijzondere gedrag. De laurierkers is een geliefde tuinplant, maar kan ook voor problemen in de natuur zorgen. Plantenkenner Baudewijn Odé vertelt over de plant die steeds vaker opduikt in kwetsbare natuurgebieden. Vormen mollen met de gangen die ze graven in dijken een bedreiging voor de veiligheid? Onderzoekers brengen molshopen en mollengangen in Zeeuwse dijken in kaart. En verder: botanische kunst, bontbekplevieren bij Beleef de Lente, een vervolg op de sleedoorn reportage, insectenkasten timmeren op school, 125 jaar NOU en verduurzaming binnen de Formule 1. De column is van Bibi Dumon Tak. Presentatie: Menno Bentveld.
Informatie
Radioprogramma over natuur, milieu, klimaat en duurzaamheid.