Vroege Vogels

Wie in de tuin of onder het dak een wespennest vindt, zal misschien geneigd zijn een ongediertebestrijder bellen. Maar volgens de Wespenstichting is dat vaak helemaal niet nodig. Zeehondenonderzoeker Jessica Schop verwacht dat de groei van de populatie grijze zeehonden zal toenemen en zich nog verder naar het oosten zal uitbreiden. Op de zes Caribische eilanden van het Koninkrijk der Nederlanden gaat een indrukwekkende natuur schuil. Deze verborgen wereld wordt onthuld in de nieuwe BNNVARA-documentaireserie 'Natuur in de Cariben'. En verder: zoogdierbescherming, Kennemerduinen, zomerhommels, Geert de Snoo, de tapir,. De column is van Dolf Jansen. Presentatie: Menno Bentveld

Net over de grens in het Duitse Zwillbrocker Venn leeft een flamingokolonie van zo'n 80 vogels groot. Natuurfotograaf Erik Ottema volgt de kolonie al een jaar of tien en is er bijna dagelijks te vinden. In 2022 besloot Militair Jesse zich in Oekraïne in te zetten voor de vrede en vrijheid. In mei 2024 kwam hij daar om. Zijn laatste wens was om met zijn nalatenschap een stuk landbouwgrond te kopen en dat weer te laten verwilderen tot natuur. Veel jonge trekvogels leren de route van hun ouders, maar hoe zit dat bij kleine zangvogels? Nieuw onderzoek naar de bonte vliegenvanger laat zien dat zowel genen als de omgeving waarin een vogel opgroeit bepalen waar hij uiteindelijk overwintert. En verder: sociale voedseltuin, eat more trees, klimaatbuffer, drijvende tuinen en landbouwplannen van Van Essen. De column is van Bibi Dumon Tak. ‘Presentatie: Menno Bentveld’.

Waarom is de overleving van gruttokuikens in de Nederlandse weiden zo slecht? Met 160 uitgebroede gruttokuikens gaan onderzoekers dit de komende vijf jaar proberen te achterhalen. Met tienduizenden gewone bruinvissen voor onze kust en nog eens tientallen in de Oosterschelde heb je toch een grote kans een walvis te spotten. Rondom midzomer bestonden veel volksgebruiken en -verhalen gerelateerd aan planten. Sommige hebben het tot in de huidige tijd overleefd, zoals de de Sint Janstros. En verder: Marters in huis, exoten bij het Groene Huis, wasplaten, Actie Kievit, Hans Dorrestijn en verzuring van het Loobos. De column is van Katinka Polderman. Presentatie: Andrea van Pol.

De forten van de Hollandse Waterlinies blijken een ideaal leefgebied te zijn voor bijzondere bijen. Maar liefst een derde van alle Nederlandse bijensoorten zijn hier terug te vinden. In Middelburg leeft de grootste kolonie kwakken van Nederland. Mede doordat ze worden bijgevoerd is het aantal broedparen opgelopen tot zo’n vijfentwintig. Ondanks de stikstofcrisis groeien landbouw en natuur steeds dichter naar elkaar toe. Volgende week dinsdag viert Boerennatuur, de koepel van agrarische collectieven, zijn tienjarig bestaan. En verder: een proefzeildag voor herstel van de Doggersbank, de klimaatimpact van het WK voetbal, moerasandijvie, bodemgeluiden, ijstijdherten en mieren. De column is van Dichtwater. Presentatie: Menno Bentveld 

De meeste viseitjes zijn piepklein en drijven mee op de oceaanstromen. Toch zijn juist deze kwetsbare viseitjes misschien wel de sleutel tot het herstel van koraalriffen. Normaal is vogelgids Fred Pansa in de jungle van Suriname te vinden. Maar ook voor Nederlandse natuur haalt hij zijn neus niet op. Schrijver en historicus Eva Vriend schreef vorig jaar het essay 'De Waterzoon', over vader Jac. P. en zoon Jo Thijsse.  En verder: Beleef de Lente, de grote rietsigaargalvlieg, de dichter van Pampus en waterdiertjes. De column is van Dolf Jansen. Vroege Vogels Radio op NPO Radio 1 wordt zondag gepresenteerd door Menno Bentveld van 7.00 tot 10.00 uur vanuit het Radiohuis in Hilversum.‘Presentatie: Menno Bentveld’.

Het kampeerseizoen is begonnen en de zomervakantie staat voor de deur. Daarom trekken wij eropuit om een bijzonder biotoop te verkennen: de natuur op de camping. We speuren naar insecten in het wc-hok, tellen nachtvlinders en gaan wild spotten. Ook hoor je welke dieren onder je tent leven en welke soorten met buitenlandse toeristen meereizen. Presentatie: Menno Bentveld, live vanaf de Zeeuwse camping en zorgboerderij Catharina Maria Hof in Kamperland.

De matkop is de laatste 30 jaar met 75% achteruit gegaan. Vogelonderzoeker Tim Langerak van adviesbureau Ecoresult doet onderzoek naar deze zeldzame mezensoort. De eikelmuis verdwijnt in een alarmerend tempo uit Europa. Zuid-Limburg geeft de strijd niet op en werkt sinds 2018 hard om het leefgebied te herstellen. Natuurfilmers Arthur de Bruin en Dick Harrewijn legden het onderwaterleven anno nu in bewegend beeld vast. Hun documentaire 'Sloot' laat zien waarom sloten zo belangrijk zijn voor de natuur in Nederland. De column is van Nikki Dekker. Presentatie: Menno Bentveld.

Veel natuurvolkeren zien de natuur als een complex samenhangend geheel waar je zelf ook onderdeel van bent. In die geest geven Michel Grobbe en Diederik Pomstra de opleiding 'Educational Professional Bushcraft'. Voor de inheemse bevolking in de Filipijnen kan wilde honing wel eens de sleutel zijn tot het verkrijgen van landrechten. Merlijn van Weerd doet al meer dan twintig jaar onderzoek naar het beschermen van de lokale natuur op de archipel. We sluiten het Nationaal Vogelconcert af met de kleine karekiet. De column is van Jocelyn de Kwant.  ‘Presentatie: Menno Bentveld’.