De Nacht van...

Tijdens de Nacht van NTR Wetenschap spreekt presentator Renette Kwakkenbos met musicoloog en bassist Vincent Meelberg. Hij is verbonden aan de afdeling Cultuurwetenschap van de Radboud Universiteit en schreef verschillende boeken waaronder het boek New Sounds, New Stories: Narrativity in Contemporary Music. Daarnaast is hij ook nog improviserend contrabassist. We hebben het met hem over de vermenging van AI en muziek. Is dat erg? En wat is de definitie van muziek eigenlijk? Hij vertelt over wanneer AI-gebruik soms wél schadelijk is, maar ook hoe het gebruikt kan worden als een hulpmiddel. Zo zijn er artiesten die AI-modellen trainen met hun eigen muziek om te experimenteren. Volgens Vincent is het belangrijk om te improviseren. Dat draagt bij aan muzikale creativiteit waarin nieuwe combinaties worden aangelegd in de hersenen. Hij improviseert op zijn contrabas live in de studio.

Hanneke groeide op in Veenendaal, een christelijke gezin. De oudste van drie meiden. Ze ging naar christelijke scholen, en daarna zelfs nog naar een christelijke hogeschool in Ede. Noem het maar gerust een christelijke bubbel. Maar dan komen de vragen. Hanneke begint te twijfelen aan haar geloof. En dat zet haar leven op z’n kop. In haar drie-delige Youtube serie ‘Waarom zou ik geloven’ gaat Hanneke Ooms op onderzoek uit. 

Waarom zijn transgenderrechten de afgelopen jaren zo'n centraal maatschappelijk onderwerp geworden? En welke rol spelen desinformatie en anti-rechtenbewegingen daarin? Philo Boss gaat in De Nacht van BNNVARA in gesprek met filosoof en onderzoeker Freya Terpstra over taal, beeldvorming en waarom zij zichzelf een 'onvrijwillige activist' noemt.

Dertig jaar geleden voeren de eerste boten door de Amsterdamse grachten tijdens de eerste Pride-botenparade. Al drie decennia zet Pride zich in voor meer acceptatie en gelijke rechten voor de LHBTIQ+-gemeenschap. Wat ooit begon als de Amsterdam Gay Pride groeide uit tot een inclusiever evenement voor iedereen binnen de gemeenschap. Irene Hemelaar, oud directeur Pride Amsterdam, speelde daarin een belangrijke rol.  Pride is niet alleen een feest, maar ook een protest. Zo is er kritiek op de rol van sommige sponsors vanwege mogelijke pinkwashing en blijft de strijd voor gelijke rechten actueel. Volgens Hemelaar is de tolerantie, ook in Nederland, minder vanzelfsprekend dan vaak wordt gedacht. Daarom zijn er dit jaar extra veiligheidsmaatregelen tijdens de festiviteiten. Ter ere van dertig jaar Pride zijn er verschillende tentoonstellingen in Amsterdam. Ondanks de vooruitgang blijft Pride volgens Hemelaar nodig, al ziet ze veel hoop in de nieuwe generatie die zich blijft inzetten voor een inclusieve toekomst.

Tijdens de Nacht van NTR Wetenschap spreekt presentator Renette Kwakkenbos met dier- menswetenschapper schrijver Maarten Reesink. Hij is verbonden aan de afdeling Mediastudies van de Universiteit van Amsterdam is werkzaam bij de richting DierMens Studies, het vakgebied dat zich bezighoudt met de veelheid aan relaties tussen mens en dier. Op dierendag 2025 verscheen zijn boek Planeet Poes: de gedeelde wereld van kat en mens. Dat gaat over de vele en diverse relaties tussen mensen en katten. Hoe zien wij katten en hoe zien zij ons? Hij vertelt dat er drie categorieën dieren zijn: huisdieren, wilde dieren en liminale dieren. Die laatste groep dieren zijn alle dieren die tussen de mens en de natuur in bestaan. Zoals duiven of ratten. Dier en mens hebben door de jaren heen geleerd om samen te werken of naast elkaar te bestaan. Waar de hond is gedomesticeerd, heeft de kat zichzelf gedomesticeerd. De manier van communiceren tussen dier en mens verandert. Misschien hebben we over tien jaar wel een tool waarmee we geblaf of miauw kunnen ontcijferen.

Arts, militair en DokterMo. Mohan Verstegen vertelt in De Nacht van BNNVARA over werken bij Defensie, missies naar Afghanistan en Irak en waarom hij zich inzet voor inclusie en sociale veiligheid. Een gesprek over zorgen voor anderen, jezelf durven zijn en de mens achter het uniform. Presentatie: Philo Boss

De oplossing voor dakloosheid begint niet met hulpverlening, maar met een woning. Dat zegt Mirthe Biemans, directeur van TUIS Nederland. Volgens haar is het beeld van daklozen vaak onjuist. 1 op de 5 dakloze mensen in Nederland is een jongere tussen de 18 en 27 jaar. De meesten verplaatsen zich tussen logeeradressen, slapen in een tent of kelderbox en hebben geen vaste basis.  Ongeveer 80 procent van deze jongeren heeft geen zorgprobleem en komt daardoor niet in aanmerking voor de daklozenopvang. "We behandelen dakloosheid als een zorgprobleem, terwijl het vooral een woonprobleem is." Met het plan Startmotor Wonen Eerst Jongeren wil TUIS Nederland jongeren eerst een woning bieden en daarna eventuele begeleiding. De aanpak loopt inmiddels in vijf gemeenten. Het uiteindelijke doel is dat alle dak- en thuisloze jongeren in Nederland toegang krijgen tot een woning én passende ondersteuning. 

Tijdens de Nacht van NTR Wetenschap spreekt presentator Renette Kwakkenbos met filosoof en schrijver Jurriën Hamer. Naast zijn werk als schrijver is hij docent ethiek en politieke filosofie aan de Universiteit Utrecht.     Dit jaar kwam zijn boek uit met de titel Wat vrijheid van je vraagt waarin hij pleit voor een strenger liberalisme dat de uitdagingen van deze tijd bloedserieus neemt en niet alleen onze rechten, maar ook onze plichten die daarbij horen centraal stelt. 'We kunnen verandering teweeg brengen, als we maar samen blijven werken. Word bijvoorbeeld lid van een politieke partij, zet je in op de basisschool van je kinderen.' Jurriën Hamer - filosoof en schrijver   Want, zoals hij zelf zegt: ons denken over goed en kwaad verandert snel. Kortgeleden was een vliegvakantie een statussymbool, werden er op kantoor lekker foute grappen gemaakt en dacht je nauwelijks na over die gehaktbal op je bord of over de sociale media op je telefoon. Nu beginnen we langzaamaan anders over deze zaken na te denken. Wat is de prijs die we betalen voor ultieme vrijheid? En houdt die vrijheid niet eigenlijk op op het moment dat het de vrijheid van iemand anders inperkt?