De Nacht van...
Afleveringen
Een psychose is geen waanzin, maar een andere werkelijkheid
De Nacht van NTR Weteschap - Bij een psychose denken veel mensen meteen aan het volledig verliezen van grip op de werkelijkheid. Maar volgens filosoof en interdisciplinair wetenschapper Linde van Schuppen ligt het veel ingewikkelder. En de vraag die ten grondslag aan haar onderzoek lag, was: proberen we die werkelijkheid wel echt te begrijpen? Tijdens haar promotieonderzoek sprak ze meer dan vijftig mensen die een psychose hadden meegemaakt. Niet vanuit een laboratorium of achter een computer, maar bij mensen thuis. Daar hoorde ze verhalen die moeilijk in een standaard medische definitie passen. Mensen nemen dingen waar die voor anderen niet bestaan, of geven betekenis aan woorden en gebeurtenissen die niemand anders ziet. Ze onderzocht daarbij specifiek welk perspectief zij innamen in het navertellen van hun ervaringen. In tegenstelling tot wat in veel theorieën wordt gedacht, ontdekte zij dat mensen hun psychose wel degelijk vanuit andere perspectieven dan alleen die van henzelf konden navertellen. Een psychose heeft volgens Van Schuppen niet één duidelijke oorzaak. Het kan samenhangen met trauma, slecht slapen, stress of het verliezen van contact met de buitenwereld. Wanneer verschillende factoren uit balans raken, kan iemand psychotische ervaringen krijgen. Juist dat maakt het zo moeilijk te begrijpen waar een psychose begint. Te gast in de Nacht van NTR wetenschap is filosoof en interdisciplinair wetenschapper aan de Radboud Universiteit en het UMC Utrecht , Linde van Schuppen. Ze werkte mee als researcher voor de documentaire The Desert of the Real van regisseur Luuk Bouwman, waarin mensen met een psychose hun ervaringen delen. Samen met presentator Syb Faes luistert Linde naar fragmenten uit de documentaire om het gesprek over psychoses te openen.
Theoloog Alain Verheij: 'Vergeven is helemaal niet altijd mogelijk'
Stel je voor: je loopt op een nazomermiddag een oud kerkje binnen. Er branden wat kaarsen en rechtsachterin zie je een biechthok staan. Je loopt er naartoe en gaat zitten. Wat is het eerste dat je daar opbiecht, en waarvoor je vergeving wilt vragen? Over dat thema, vergeving, ging presentator Loïs van Wijnen in gesprek met theoloog Alain Verheij. Hij schreef er het boek De Prijs van Vergeving over. Een theoloog die een boek schrijft over vergeving... dat is natuurlijk niet zo verrassend. Tenzij diezelfde theoloog nu juist dát thema het liefst zijn hele carriere vermeed. Hoe zit dat? En welke rol heeft vergeving in het leven van Alain, in onze historische denkkaders en wereld waarin we vandaag de dag leven?
Julia van Gelder, politiek- en feministisch content creator
Promoot Jutta Leerdam Fascisme? Wat is je burgelijke plicht en moeten we Harry Potter boycotten? In deze nieuwe aflevering van de Nacht van BNNVARA, gaat Ruben van Haften in gesprek met de Politieke- en feministische ‘internetbestie’ Julia van Gelder legt het ons op haar instagramaccount haarfijn uit. Welke invloed heb je als politieke influencer en hoe navigeer je je door de wereld van branddeals en events zonder je essentie te verliezen?
Rayn Ramkishun, de antropologische barbier
Een goede knipbeurt kan wonderen doen, het gevoel wanneer je net uit de kappersstoel komt... Het is een kunst om zo iets te kunnen bewerkstelligen, een ambacht. In deze nieuwe aflevering van de Nacht van BNNVARA, gaat Bemshi de Visser in gesprek met zo’n haar-kunstenaar. Die zich niet alleen interesseert in het creëren van deze kapsels maar ook kijkt naar de verschillende mensen die zijn kappersstoel passeren en wat hen drijft… Bij ons te gast is barber en antropoloog Rayn Ramkishun.
Malcom Jamin, van dierenfeitjes tot muziek.
In deze nieuwe aflevering van de Nacht van BNNVARA, gaat Bemshi de Visser in gesprek met creator en ondernemer Malcom Jamin. Hij is actief op de socials waar hij ons in een sloot, weer of geen weer, wat bijbrengt over bijzondere dieren. Daarnaast onderneemt hij én deelt hij zijn kijk op de wereld, verpakt in social content, ook op Instagram.
Sjoerd Groeskamp over de oceaan als onzichtbare motor van klimaatverandering
Volgens fysisch oceanograaf Sjoerd Groeskamp speelt de oceaan een veel grotere rol in klimaatverandering dan vaak wordt gedacht. Ongeveer één procent van de extra warmte op aarde blijft in de atmosfeer, terwijl het grootste deel door de oceaan wordt opgenomen. Daarmee fungeert de oceaan als een enorme buffer: hij slaat warmte én CO₂ op en remt zo de opwarming op land. Maar die demping heeft een prijs. Door de opname van CO₂ verzuurt de oceaan en nemen hittegolven in zee toe, met grote gevolgen voor ecosystemen. Tegelijkertijd blijft de kennis over wat er precies onder water gebeurt beperkt. Juist die onzekerheid maakt het moeilijk om betrouwbare voorspellingen te doen over bijvoorbeeld zeespiegelstijging. Voor Nederland zijn de gevolgen groot. Met dijken en kustverdediging kunnen we een deel opvangen, maar op lange termijn worden keuzes onvermijdelijk. Zelfs unieke natuurgebieden zoals de Waddenzee lopen risico te verdwijnen door stijgend water.
Wat jij kan doen om beter te slapen
De Nacht van NTR Wetenschap - Dit programma zit op een tijdstip waarop de meeste van ons eigenlijk zouden moeten slapen. Om wakker te blijven zouden we snel grijpen naar koffie of thee. Volgens slaaponderzoeker Ysbrand van der Werf kun je dat beter laten. Zelfs als je een nacht overslaat, is het verstandig om je ritme zo veel mogelijk vast te houden. Hij zit dan ook in de studio, met een glas water. Als we slapen, lijkt het alsof we bewusteloos en compleet stil zijn. Maar slaap is alles behalve dat, het is een actief proces. Tijdens de nacht doorlopen we verschillende fases: van lichte naar diepe slaap en uiteindelijk de REM-slaap, waarin we dromen. Samen vormen ze cycli van ongeveer anderhalf uur, die zich meerdere keren per nacht herhalen. Juist die structuur is belangrijk voor hoe uitgerust je je voelt. We slapen met zijn allen steeds slechter. Volgens het CBS had in 2017 20% van de Nederlanders slaapproblemen en in 2024 was dat al 25%. Schermen, onregelmatige tijden en een drukke levensstijl verstoren onze nachtrust, vaak zonder dat we het doorhebben. De gevolgen daarvan merk je niet alleen ’s nachts. Slecht slapen kan overdag leiden tot verminderde alertheid, geheugenproblemen en een constant gevoel van vermoeidheid. En in sommige gevallen valt een slaapstoornis samen met psychische aandoeningen. Van een slaapstoornis is sprake als je wel wilt slapen, maar het niet lukt. Denk aan slapeloosheid, rusteloze benen of ademstops. Zulke stoornissen kunnen ook samenhangen met mentale klachten, zoals depressie of PTSS, en kunnen die ook versterken. Te gast deze nacht van NTR Wetenschap is Ysbrand van der Werf. Hij is hersenonderzoeker en hoogleraar functionele neuroanatomie aan het Amsterdam UMC.
Verslavingsarts Thomas Knuijver: Nuchter zijn levert meer op dan je denkt.
Alcohol is diep geworteld in onze cultuur, maar verslavingsarts en klinisch farmacoloog Thomas Knuijver waarschuwt dat we onze relatie met deze giftige stof kritisch moeten heroverwegen. Hoewel we het gebruiken om overgangsmomenten te vieren of te ontspannen, is er volgens Knuijver geen veilige hoeveelheid alcohol, aangezien het schade aanricht in het hele lichaam. Voor wie worstelt met onrust is de natuur een krachtig tegengif. In onze moderne 'on-demand' wereld worden we constant blootgesteld aan prikkels die ons in de war brengen, terwijl wandelen in het landschap ons helpt om weer in verhouding te staan met de wereld om ons heen. Van de natuur hoef je immers niet te herstellen, in tegenstelling tot een avond in de kroeg. Knuijver benadrukt dat je geen dokter nodig hebt om te bepalen of je een probleem hebt; als alcohol een negatieve rol speelt in je leven, is dat al genoeg reden om in te grijpen. Hij daagt iedereen uit om eens een feestdag, zoals Koningsdag, volledig nuchter mee te maken. Door zelf te ervaren hoe je jezelf die dag voelt en hoe verfrissend het is om de volgende ochtend op te staan zonder fysiek ongemak, ontdek je een hele nieuwe wereld.
Informatie
Mooie gesprekken uit het radioprogramma De Nacht van… Met verhalen die zowel avontuurlijk en meeslepend als gevoelig en kwetsbaar zijn. Vertelt vanuit een intimiteit die alleen de nacht kan bieden. Presentatie: Merel Wielaert, Shayno Numansen, Stijn Goossens, Benji Heerschop, Jan Willem Wesselink, Rosa Wierda, Ruben van Haften en Ruben Rosen Jacobson.