4 en 5 mei: herdenken en vieren

In 1941 wordt een klassenfoto gemaakt in een huiskamer in Baarn. Een huiskamer, want het gaat om Joodse leerlingen, die niet meer op een gewone school mogen zitten. Van de achttien leerlingen en één juf was na een jaar de helft door de nazi’s vermoord. 

In de documentaire De laatste klassenfoto vertellen twee van de drie nog levende leerlingen het verhaal van wat er met hen in de oorlog is gebeurd. Het komt ook tot een ontmoeting tussen deze Max en Juliette, de eerste sinds ze samen in de klas zaten.

In NOS Jeugdjournaal Herdenken: vluchten, verraad, verzet wordt het verhaal verteld van drie families. Verhalen over vluchten, verraad en verzet die hun oorsprong vinden in de Tweede Wereldoorlog, maar die tot op de dag van vandaag doorwerken. Hoe laat een oorlog van meer dan tachtig jaar geleden nog steeds sporen na binnen een familie? Welke herinneringen worden doorgegeven, en welke blijven onuitgesproken?

4 mei 19.20-19.45 uur, NPO Zapp en NPO Start

Rechtstreeks programma vanaf het Bevrijdingsfestival in Utrecht. Presentator Simone Weimans praat met artiesten die er die dag hebben opgetreden en met het publiek. Er wordt ook geschakeld naar verslaggever Danny Simons in Amsterdam. Aan de Amstel proeft hij de sfeer in aanloop naar het 5 mei-concert, dat om 21.15 uur plaatsvindt in aanwezigheid van koning Willem-Alexander en koningin Máxima.

Het 5 mei-concert wordt live uitgezonden en heeft dit jaar als thema ‘Elkaar Begrijpen’. De optredens van onder meer Acda en De Munnik, Roxeanne Hazes, Rolf Sanchez, Envy Peru en Edsilia Rombley worden begeleid door de Marinierskapel der Koninklijke Marine.

5 mei 20.33-22.29 uur op NPO 1 en NPO Start, wereldwijd via BVN om 20.35 uur

Schatrijke textielbaronnen, geniepige politieagenten en een dominee die voor de duvel niet bang was. Samen zetten zij in Enschede een van de grootste reddingsoperatiesvan Joden in de Tweede Wereldoorlog op. In De Joodse Raad van Twente hoor je het verhaal van de man die aan het hoofd stond van deze heldendaad:Sig Menko. 

Oorlog-stories is een jeugdserie waarin tieners vloggen over hun leven in de oorlog. Antje als dochter van een NSB'er en Adriaan in het verzet.

In het vierde seizoen van Het verhaal van Nederland - De Tweede wereldoorlog, neemt Daan Schuurmans de kijker mee terug naar de oorlogsjaren. Gedramatiseerde scènes brengen de gebeurtenissen dichtbij. Historici delen recente inzichten en wetenschappelijke ontdekkingen en plaatsen de verhalen in bredere context. Zo ontvouwt zich een indringend beeld van onze samenleving ten tijde van oorlog en onderdrukking.

Aan de hand van niet eerder gepubliceerde interviews, dagboekfragmenten, familiefilms en propagandafilms laat De Propagandist de opkomst en ondergang van de Nederlandse filmmaker Jan Teunissen zien.

De Joodse gemeenschap werd bijna helemaal weggevaagd in de jaren 40-45 van de vorige eeuw. Toch is ze nooit uit Nijmegen verdwenen. De podwalk Joodse verhalen loodst je door de geschiedenis van Nijmegen. Je ontdekt wat Joodse families in Nijmegen beleefden voor, tijdens en na de oorlog. Bereid je voor op verhalen van wanhoop en verlies. Maar ook van veerkracht, hoop en liefde voor de medemens.

Op 5 mei 1945 viert Nederland massaal feest: de oorlog is voorbij. Maar op de Waddeneilanden blijft het stil. Duitse soldaten weigeren zich daar over te geven, de nazi-vlag wappert nog op de vuurtoren van Terschelling, en op Texel vallen zelfs ná de officiële bevrijding nog meer dan duizend doden. 

In de podcast De Wadden, een andere oorlog reist Winfried Baijens langs de vijf Waddeneilanden. Hij spreekt met eilanders over een oorlog en bevrijding die totaal anders verliepen dan op het vasteland. 

In De Bezette Stad zie je beelden van het hedendaags Amsterdam, terwijl Carice van Houten in voice-over vertelt wat daar, van deur tot deur en straat tot straat, tijdens de Tweede Wereldoorlog is gebeurd. Door de verhalen over verraad, verzet, moed en wegkijken ontstaat een aangrijpende reis door de hoofdstad in het heden en verleden. 

Erik Hazelhoff Roelfzema werd het icoon van het Nederlandse verzet. Maar wie was hij nu eigenlijk? In De Onbekende Soldaat: Erik Hazelhoff Roelfzema duiken we dieper in zijn leven, zowel voor als na de Tweede Wereldoorlog. Een unieke blik op de man achter de legende, met persoonlijke verhalen, onthullingen en interviews die een completer beeld schetsen van zijn complexe leven.

Deze NOS 4 mei documentaire laat zien dat de oorlog in 1945 niet voor iedereen voorbij was. In aangrijpende gesprekken met Joodse Holocaustoverlevenden wordt een beeld geschetst van de kille ontvangst en de moeilijke tijd die hen na de kampen en de onderduik ten deel viel in Nederland.