Tip van Rachel Pouwer
Getest: Teckel in Theater Bellevue
Het hagelt (maart?!) als ik rond lunchtijd Theater Bellevue binnenstap. Mensen schuifelen rustig de Paloni Zaal in. Op de posters door de stad keek een guitige teckel, getekend door Jip van den Toorn, me al dagen aan. Iets lichts, dacht ik nog. Maar zodra Teckel begint, is dat beeld meteen verdwenen. Dit is geen lichte lunch. Dit is een klap in je gezicht.
Content note: in deze voorstelling neemt het hoofdpersonage ons op zoekende wijze mee in haar ervaringen met seksueel kindermisbruik. Ook wordt een poging tot suïcide besproken.
Geen decor, maar een tegenstander
Op het podium ligt een enorme mannenbuik, compleet met navel en haar, die door de lucht langzaam op en neer beweegt. Het ademt, het leeft bijna, het duwt terug. Het vult de hele ruimte en laat weinig ontsnappingsruimte over. Het beeld, ijzerstek ontworpen door Maartje Prins,is geen decorstuk, maar een tegenspeler. De dader is hier geen abstract idee, maar een fysieke aanwezigheid die zich opdringt. Voor dat kolossale lichaam staat acteur Jatou Sumbunu. Ze kijkt het publiek recht aan en vertelt.
Teckel, geschreven door Nina van Tongeren, is gebaseerd op persoonlijke ervaringen en legt de schaamte resoluut terug waar die hoort: bij de dader. De voorstelling sluit aan bij een bredere beweging waarin slachtoffers hun verhaal terugpakken, zoals ook zichtbaar werd in de zaak rond Gisèle Pelicot. In de kern gaat het stuk over seksueel geweld (tegen kinderen) en een samenleving die daar geen taal, geen vangnet en geen houding voor lijkt te hebben. Niet in het rechtssysteem, dat tekortschiet, en niet in hoe we er als mensen met elkaar over praten.
De titel Teckel blijkt een slimme omweg. In de voorstelling is het een hond, een veilige plek voor de hoofdpersoon. Tegelijk is het - zo zegt de hoofdpersoon - ook een strategie. Want noem het beestje bij de naam, en niemand komt meer kijken. De voorstelling speelt bewust met die spanning. We willen wel luisteren, maar liever niet te direct. Daardoor werkt de tekst des te harder wanneer die wél expliciet wordt. Scherp, soms geestig, en precies gedoseerd zodat het nooit sentimenteel wordt.
Geen lichte kost, wel noodzakelijk
In de zaak klinkt af en toe gesnik in het publiek. Na afloop volgt gelijk een staande ovatie. Ik loop zelf een beetje beduusd en misselijk naar buiten. Dit is zo’n voorstelling die zich niet netjes laat afronden. Die blijft schuren, ook als je weer door de hagel naar huis fietst.
Teckel is geen makkelijke kost, maar wel noodzakelijke. Juist omdat het onderwerp zo vaak wordt weggeduwd, is het belangrijk dat dit soort verhalen verteld worden. En hier gebeurt dat met grote precisie. Het spel van Sumbunu is indrukwekkend, het beeld is onvergetelijk en de tekst zit strak in elkaar. Een voorstelling die je even uit je dag trekt en je daarna niet zomaar terug laat stappen.
Teckel zie je tot en met zondag 5 april 2026 nog rond lunchtijd in Theater Bellevue in Amsterdam. De voorstelling tourt 2027 onder andere Haarlem, Rotterdam, Utrecht, Groningen, Deventer, Nijmegen, Leiden en Den Haag.
Content note: in de voorstelling wordt gesproken over seksueel kindermisbruik en suïcide. Weet dat je altijd terechtkunt bij Centrum Seksueel Geweld of 113 zelfmoordpreventie.
