Opium

Annemieke Bosman in gesprek met Nanda van den Berg, directeur van Huis Marseille, Museum voor Fotografie in Amsterdam. Dit najaar is in Huis Marseille de tentoonstelling Adolphe de Meyer. De essentie van een Venetiaanse droom te zien. Het is de eerste museale tentoonstelling in Europa gewijd aan de fotograaf Adolphe de Meyer (1868-1946). Aanleiding is een opmerkelijke ontdekking in 2019 in de Bibliothèque municipale de Tours: een samenhangende collectie van 75 foto's die zijn leven en fotografisch werk in Venetië documenteren. Zij bieden een uitzonderlijk inkijkje in zijn persoonlijke en artistieke wereld. Adolphe de Meyer werd in 1868 in Parijs geboren. Hij was een van de eersten die de modefotografie naar artistieke hoogten tilde met verfijnde beelden voor Vogue, Vanity Fair en Harper's Bazaar. De Meyer was ook een virtuoos portretfotograaf. Daarnaast was hij ook binnenhuisarchitect, ontwerper, kunstverzamelaar, journalist en schrijver.

Annemieke Bosman in gesprek met regisseur Olivier Diepenhorst en schrijfster Emmie Kollau. Samen maakten ze de toneelmonoloog Pyrrha gooit een steen, over hoe je verdergaat wanneer alles kapot lijkt. Het stuk speelt zich af vlak na de Tweede Wereldoorlog en is gebaseerd op waargebeurde verhalen.  Pyrrha is net 19 geworden en heeft zin om eindelijk aan het echte leven te beginnen. Maar hier zit ze dan, tussen de smeulende resten van wat eens Europa was. Pyrrha gaat op pad en al dwalend door de puinhopen zoekt ze naar antwoorden bij de mensen die ze ontmoet. Ze maakt een muzikale, sprookjesachtige reis, die zich afspeelt vlak na de Tweede Wereldoorlog, maar Pyrrha’s vragen zijn onmiskenbaar heel actueel. Want: hoe ga je verder na een crisis, als alles hopeloos lijkt? Waar in godsnaam te beginnen? En wat kun je zelf doen?

Annemieke Bosman praat met Bas Kwakman over zijn roman Willem Spark. Fantoomcomponist. Tijdens de Tweede Wereldoorlog hielden de nazi’s in Kamp Sint-Michielsgestel een groot aantal prominente Nederlanders (bestuurders, politici, intellectuelen, schrijvers en kunstenaars, zoals de cultuurhistoricus Johan Huizinga, de etholoog Niko Tinbergen en de schrijver Simon Vestdijk) gegijzeld. Zij onderhielden elkaar onder meer met lezingen. Simon Vestdijk kwam zo aan zijn De glanzende kiemcel. In Bas Kwakmans historische roman, gebaseerd op werkelijke gebeurtenissen, werken vier mannen aan een lezingenserie over de Brits-Nederlandse componist Willem Horace Lawrence Spark (1800-1840). Dat worden er vijf wanneer de jonge componist Jasper ten Winkel zich bij hen voegt. Hoewel Spark helemaal niet bestaat en slechts verzonnen is om de bezetter om de tuin te leiden, wordt hun aanvankelijke spel in de schaduw van de oorlog met groeiende ernst gespeeld.

Beitske de Jong praat met tekenaar Erik Kriek over zijn beeldroman Mykola. De Oekraïense boerenjongen Mykola Volkov is amper 17 als hij in 1939 in dienst treedt van het Rode Leger van de Sovjet-Unie. Niet snel daarna beleeft hij zijn vuurdoop in de bittere kou van de Finse bossen als zijn eenheid in een hinderlaag loopt en in de pan wordt gehakt. Met een kleine groep overlevenden probeert hij terug te keren naar de eigen linies … Zo ontspint zich een verhaal over de waanzin van het bestaan en de morele keuzes die, niet altijd vrijwillig, worden gemaakt in extreme situaties als oorlog en strijd.

Shula Tas praat met schrijver en journalist Rosan Hollak over haar boek Verdwenen Broer. Schrijver en journalist Rosan Hollak groeide op met een onafhankelijke maar ook kwetsbare moeder. Theodora Nuse droeg een verdriet met zich mee dat ze moeilijk kon verwerken. Over haar moeders pijn en wat er in het verleden was gebeurd, voerde Rosan met haar moeder vele gesprekken. Wat betekent het om op te groeien in een familie waar wordt gezwegen? Wat zijn de gevolgen als je niet leert om een pijnlijk verleden te verwerken? In Verdwenen broer gaat Rosan op zoek naar de bron van haar moeders verdriet en achterhaalt ze een geschiedenis die nooit eerder is uitgezocht. Want wat gebeurde er met Herman, de broer van Door, die tijdens de Tweede Wereldoorlog met zijn vrienden in Harderwijk werd opgepakt en omkwam in Duitsland? Het resultaat is een boek over openheid tussen generaties en wat het betekent om een jongen, die uit de geschiedenis is gewist, weer een gezicht te geven.

Annemieke Bosman in gesprek met Edwin Becker, hoofdconservator tentoonstellingen van het Van Gogh Museum. In het Van Gogh Museum is dit najaar de tentoonstelling Whistler. Dandy en dwarsdenker te zien, de grootste Europese overzichtstentoonstelling over James McNeill Whistler (1834-1903) in dertig jaar tijd. James McNeill Whistler was schilder en prentenmaker, influencer avant la lettre, kunstestheet en enfant terrible. Whistler, geboren in Amerika, vertrok op zijn eenentwintigste naar Parijs en werkte bijna vijftig jaar afwisselend in Parijs en Londen, in de kringen van Dante Gabriel Rossetti, Gustave Courbet, Edouard Manet en Oscar Wilde. Hij was een meester in zelfpromotie, een uitgesproken dandy, met verfijnde smaak, bewust van zijn markante aanwezigheid, en een notoire ruziezoeker die zijn artistieke visie stevig verdedigde, tot bankroet aan toe.  In het Van Gogh Museum is een omvangrijk retrospectief met circa 100 werken te zien, waaronder een van zijn beroemdste schilderijen: Compositie in grijs en zwart: portret van de moeder van de schilder. Daarnaast zijn de dromerige nocturnes van de Theems, werken uit de serie White Girls en levensgrote societyportretten te bewonderen.

Annemieke Bosman in gesprek met Margriet van der Linden. Margriet van der Linden maakt dit najaar de stap naar het theater, waar ze haar eigen draai geeft aan stand-up en punchlines en persoonlijke onthullingen met elkaar combineert in de voorstelling Annie, Are you OK? Ze duikt in haar womanosphere en neemt je mee langs een vrouwenleven, haar jeugd en de vele gesprekken met haar tante Annie.  In een eerlijke, geestige achtbaan aan observaties en ervaringen neemt Margriet je mee in haar vrouwenleven. Van een meisje geboren in een orthodox-christelijk gezin dat op eigen benen leerde staan en zelfverdedigingslessen kreeg op school, tot hoofdredacteur zijn van Opzij en ‘de eerste lesbische talkshowhost’. Het komt allemaal voorbij, met de terugkerende vraag: is ze er IETS mee opgeschoten? In een wereld waarin het Westen teruggrijpt op een oude machinerie?

Annemieke Bosman praat met schrijver Jaap Robben over zijn nieuwe roman De laatste namen van Lukasz. Net als veel Polen werkt Lukasz al jaren in Nederland en Duitsland. Hij komt regelmatig terug naar huis of stuurt berichten. Tot Janina plots niets meer van haar vader hoort. Wanneer een onbekende contact opneemt en laat weten dat hij de jas van Lukasz heeft, besluit Janina naar Duitsland te gaan. Wat volgt is een wervelende zoektocht, een reconstructie van een leven door de ogen van iedereen die met Lukasz in aanraking kwam.