Opium
Afleveringen
Het gesprek - Ellen de Bruin (4 maart 2026)
Annemieke Bosman in gesprek met schrijfster Ellen de Bruin. Vorige week verscheen de nieuwste roman van Ellen de Bruin: De butler van God. Een roman die draait om kunst. Om het geld dat ermee te verdienen valt, om de status en aandacht die ermee te verkrijgen zijn, om de schimmige spelletjes die ermee zijn te spelen en natuurlijk om de inspiratie, de schoonheid en de troost. In deze roman reizen we van Amsterdam naar Berlijn, Parijs en vooral Venetië. We volgen een klimaatactivist die niet met soep wil gooien, een afgewezen tekenares die van haar kunst wi leven, een rijke maar onvervulde galeriehoudster, en andere mensen die proberen te manifesteren in de keiharde internationale kunstwereld. Ellen de Bruin is redacteur wetenschap bij NRC. Met haar debuutroman Onder het ijs won ze de Anton Wachterprijs. Haar tweede roman Kraaien in het paradijs kreeg lovende kritieken.
Het gesprek - Jan van der Haar (2 maart 2026)
Annemieke Bosman praat met vertaler Jan van der Haar over M. Het einde en het begin van Antonio Scurati. Dit boek is het laatste deel in een reeks van vijf literaire romans over het leven van de fascistische dictator Benito Mussolini. Jan van der Haar vertaalde alle delen van M. Het einde en het begin: Op 28 juli 1943, nadat de vergadering van de Grote Raad hem had afgezet, werd Benito Mussolini gedeporteerd naar Ponza. Maar op dit eiland, waar het regime tientallen dissidenten gevangen had gezet, bleef de Duce net lang genoeg om in zijn eentje zijn zestigste verjaardag te vieren. Hij wordt bevrijd door de parachutisten van de Führer en door Hitler aan het hoofd geplaatst van een schijnstaat die de opmars van de geallieerden moet tegenhouden: de Italiaanse Sociale Republiek. Maar het gewonde beest probeert nog een keer uit te halen. Dit zijn zeshonderd dagen, van september 1943 tot april 1945, waarin Italië zijn donkerste uur beleeft. In deze apocalyptische maanden toont het fascistische regime zijn ware, wrede gezicht. Van de grandeur van het imperium resteert alleen nog de waanzin van een man die de geschiedenis zal ingaan als architect van zijn eigen ondergang, en daarin zoveel mogelijk verwoesting wil zaaien.
Het gesprek - Redo (27 februari 2026)
Brecht van Hulten in gesprek met Redo, danser en presentator van Project Dans. Maandag 2 maart start een nieuwe serie van Project Dans, onder de bevlogen leiding van Redo. Als professioneel autodidact breakdancer kent hij de druk, discipline en mentale veerkracht die dansen op professioneel niveau vraagt. In elke aflevering staat één populaire stijl centraal, uitgediept door een toonaangevende en inspirerende choreograaf. Deze keer gaat het om onder anderen funk, hiphop, modern, ballroom, commercial dance en jazz. De afgelopen 15 jaar heeft Redo zijn passie ontwikkeld tot een indrukwekkende carrière. In 2018 ging zijn eigen solo-show, REDO in première. Een jaar later schreef hij geschiedenis door het winnen van “De Zwaan”, de meest prestigieuze dansprijs van Nederland. Hiermee is hij de eerste hiphopdanser die zo’n dergelijke prijs wint. In 2020 stond Redo op nummer 1 van De Community Top 100, een jaarlijkse lijst van inspirerende talenten uit de Nederlandse Samenleving. Voor al zijn werk en prestaties lokaal, nationaal en internationaal ontving hij een Koninklijke Onderscheiding als 'Officier in de Orde van Oranje Nassau’.
Het gesprek - Vincent Bijlo en Peter Vigh (26 februari 2026)
Annemieke Bosman in gesprek met cabaretier en schrijver Vincent Bijlo en muzikant Peter Vigh. Cabaretier en schrijver Vincent Bijlo en het Berlage Saxophone Quartet hebben de handen ineen geslagen en maken samen de voorstelling Het Visioen van Berlage. Aan de hand van het iconisch ontwerp het Pantheon der Menschheid van architect Berlage gaan ze op zoek naar de betekenis van kunst voor de samenleving. Berlage, overgrootvader van Bijlo, presenteerde zijn utopisch vredesmonument in 1915. Als een gesamtkunstwerk verrijst nu uit muziek, tekst en driedimensionale visuals alsnog het nooit gebouwde Pantheon. Het Visioen van Berlage is een voorstelling waarin klassieke muziek, architectuur en Berlage's gedachten over oorlog en vrede, die verbazend actueel zijn, samenkomen.
Het gesprek - Margot Dijkgraaf (25 februari 2026)
Annemieke Bosman in gesprek met Margot Dijkgraaf, literatuurcriticus (NRC) en auteur. Vorige week verscheen haar nieuwe boek Germaine de Staël. Schrijver, balling en feminist avant la lettre. Germaine de Staël (1766-1817) was de enige vrouw voor wie Napoleon ooit bang was. Ze trotseerde de conventies van haar tijd, was machtig en invloedrijk en had een salon waar iedereen die ertoe deed graag kwam. Bovendien was ze een veelgelezen en scherpzinnig schrijver, een Europees georiënteerde intellectueel en – zo betoogt Margot Dijkgraaf – een feministe avant la lettre. Ze vocht tegen slavernij, voor persvrijheid en voor de stem van schrijvende vrouwen. In dit wervelende boek vertelt Margot Dijkgraaf het fascinerende levensverhaal van een vrouw die haar tijd ver vooruit was. Margot Dijkgraaf was directeur van het Centre Français du Livre bij Maison Descartes, van Academisch-cultureel centrum SPUI25 en is curator van literaire en culturele evenementen, voornamelijk in Frankrijk en Nederland. Van haar hand verschenen onder meer Franstalige literatuur van nu, Het oeuvre van Hella S. Haasse (2014)en Rebelse vrouwen in de Franse letteren (2020). In 2021 ontving zij de Gouden Ganzenveer.
Het gesprek - Anne-Karlijn van Kesteren (24 februari 2026)
Annemieke Bosman praat met curator Anne-Karlijn van Kesteren over In Shape, een tentoonstelling over ondermode in Design Museum Den Bosch. In een tijd waarin fitnessroutines, schoonheidsfilters en cosmetische ingrepen alomtegenwoordig zijn, lijkt het lichaam iets geworden dat maakbaar en verbeterbaar is. Het lichaam is niet langer een gegeven, maar steeds meer een project. We werken eraan, kneden en corrigeren het om te voldoen aan een ideaal dat vaak onbereikbaar is. Die zoektocht naar het ideale lichaam is niet nieuw. Al eeuwenlang gebruiken we allerhande middelen om onze contouren te veranderen en aan te passen aan het heersende schoonheidsbeeld. Terwijl de modekoningen en -koninginnen het silhouet bepaalden, was het de ondermode die het lichaam daadwerkelijk vormde. Korsetten snoerden de taille in, bustles vergrootten de billen, beha’s drukten de boezem plat of liftten deze omhoog, en slips en gordels maakten alles glad. In de tentoonstelling In Shape staat het lichaam centraal als terrein waar design, mode en maatschappelijke normen elkaar kruisen, en tonen we de rol die ondermode daarin gespeelt heeft. De tentoonstelling laat zien hoe we onze lichamen door de eeuwen heen hebben gevormd, niet alleen met textiel en techniek, maar ook door macht, identiteit en verlangens. Aan de hand van ondermode voor verschillende aandachtsgebieden als schouders, borst, taille, billen en heupen, benen en kruis, laten we zien hoe de aandacht door de tijd heen verschoof en welke middelen daarvoor werden ingezet. Soms draait het bij het vormen van het lichaam om macht en discipline, soms om verleiding en consumptie, vaak om beide tegelijk. Vrouwenlichamen, mannenlichamen, en alle lichamen daartussenin worden in dit proces verschillend behandeld, maar raken elkaar in beeldcultuur, mode en verlangen voortdurend. De tentoonstelling In Shape maakt zichtbaar dat design niet alleen onze kleding, maar ook ons lichaam vormt en daagt bezoekers uit om na te denken over de kracht, verleiding en de risico’s van die maakbaarheid.
Het gesprek - David Linszen (23 februari 2026)
Annemieke Bosman in gesprek met cabaretier David Linszen. Linszen won alle prijzen op het Leids Cabaret Festival, regisseerde twee bejubelde voorstellingen van Daniël Arends en is een vaste kracht bij Comedytrain. De Volkskrant riep hem uit tot ‘Comedytalent van het jaar’, de NRC noemde hem een rijzende ster. Zijn debuut Striptease Van De Dood werd vorige maand lovend ontvangen. Dagblad Trouw meldt: "Indrukwekkend, hoe zelfverzekerd Linszen in zijn avondvullende debuut komisch absurdisme weet te koppelen aan zijn realiteit".
Het gesprek - Monique Corvers en Eva Arends (20 februari 2026)
Brecht van Hulten in gesprek met Monique Corvers en Eva Arends, theatermakers bij Het Filiaal. Met de wereldwijde druk om in 2026 te starten met commerciële diepzeemijnbouw, presenteert Het Filiaal theatermakers een verrassend filosofische voorstelling: DIEP, muziektheater voor familiepubliek, waarin eeuwenoude zeewezens zich afvragen van wie de oceaan eigenlijk is. De absurd-komische teksten van Eva Gouda en de live muziek die ‘recht uit het water lijkt op te stijgen’ zetten jong én oud aan het denken: mogen we de diepzee, waar we nog zo weinig over weten, ons zomaar toe eigenen? In DIEP wordt de diepte van de oceaan voelbaar met livemuziek en een mysterieus decor – ontworpen door Nicky Nina de Jong, met poppen en kostuums van Eva Arends – verschijnen en verdwijnen mysterieuze zeewezens. Ze stellen elkaar grote vragen over bezit, grenzen, ouderdom en zichtbaarheid: bestá je wel als niemand je ooit heeft gezien? De dialogen zijn soms filosofisch, soms grappig, maar altijd prikkelend.
Informatie
Opium is hét kunst- en cultuurprogramma, met interviews en reportages, een artist in residence in ons Opium Atelier en een eigen Nachtkastje. En muziek om je te verwonderen, en dan bij in slaap te vallen.