Opium
Luister
Over deze podcast
Opium is hét kunst- en cultuurprogramma, met interviews en reportages, een artist in residence in ons Opium Atelier en een eigen Nachtkastje. En muziek om je te verwonderen, en dan bij in slaap te vallen.
Categorie
Radio gemist
Afleveringen
- Nieuw
vr 9 januari
Het gesprek - Roanne van Voorst (9 januari 2026)
Brecht van Hulten praat met schrijver en antropoloog Roanne van Voorst over haar roman Het zuchten van bomen. Een jonge beukenboom groeit aan de rand van een bos, vlak achter het huis van een bosbouwer, zijn vrouw – een biologe – en hun opgroeiende dochter. Met geduld observeert de boom het dagelijks leven van het gezin en de steeds veranderende wereld om hem heen. Maar op de achtergrond van deze menselijke geschiedenis speelt nog een groter verhaal: dat tussen de mens en de natuur. Het bos dreigt gekapt te gaan worden en de vader probeert er alles aan te doen dat te voorkomen.
- Nieuw
do 8 januari
Het gesprek - Emma Doude van Troostwijk (8 januari 2026)
Annemieke Bosman in gesprek met schrijfster Emma Doude van Troostwijk. Haar debuutroman Mensen van de dag verschijnt deze week. In deze intieme roman over geloof, familie en de kracht van taal om te kunnen herinneren weet Doude van Troostwijk op lichte en tedere wijze een complexe familiesituatie te schetsen. In een pastorie in de Elzas, omringd door mooie bossen, wonen drie generaties van een Nederlandse predikantenfamilie onder hetzelfde dak: opa en oma, vader en moeder, en zoon en dochter. De grootvader was, de vader is, en de zoon wordt binnenkort predikant. De verteller keert terug naar huis om de intrede van haar oudere broer bij te wonen. Emma Doude van Troostwijk groeide op in de Elzas in een Nederlands gezin en studeerde filosofie. Sinds 2024 is ze verbonden aan het Franse theatergezelschap Le Gourbi Bleu. Mensen van de dag is haar debuutroman, die lovend werd gerecenseerd en waarvoor ze meerdere literaire prijzen in ontvangst mocht nemen, waaronder de Prix Françoise Sagan, de Prix Robert Walser en de Prix du métro Goncourt.
wo 7 januari
Het gesprek - Maaike Rikhof (7 januari 2026)
Annemieke Bosman in gesprek met Maaike Rikhof, conservator Moderne Kunst van het Frans Hals Museum in Haarlem. In het Frans Hals Museum is deze winter de tentoonstelling Coba Ritsema: Oog voor kleur te zien. Het museum zet de Haarlemse kunstenaar Coba Ritsema (Haarlem 1876 - Amsterdam 1961) in de schijnwerpers. In een tijd waarin gemiddeld maar één op de vijf kunstenaars vrouw is, heeft Coba Ritsema met haar schilderijen en pasteltekeningen groot succes in binnen- en buitenland. Rond 1900 werd ze geprezen om haar portretten en stillevens, vooral vanwege de mooie en harmonieuze kleuren. Vooral haar verstilde voorstellingen van meisjes die je op de rug ziet vielen in de smaak. In de tentoonstelling worden in totaal 35 kunstwerken getoond, zowel van Ritsema als van tijdgenoten, onder wie George Hendrik Breitner (1857-1923), Lizzy Ansingh (1875-1959) en Kees Verwey (1900-1995). Een groot deel van de werken van Ritsema was nooit eerder voor het publiek te zien.
di 6 januari
Het gesprek - Ester Naomi Perquin (6 januari 2026)
Annemieke Bosman praat met dichter en schrijver Ester Naomi Perquin over haar debuutroman Tot alles in beweging komt. Volgens haar oudste broer kan ze onmogelijk over hun vader schrijven. Volgens haar moeder mag ze zich al gelukkig prijzen als er überhaupt nog wat op papier komt. En haar jongste broer, die een ingewikkeld leven leidt, zou ze eigenlijk in bescherming moeten nemen. Maar voormalig bewaarder Ela wil, na jaren van schrijven enpraten over andermans leven achter tralies, een persoonlijker onderwerp kiezen. En als er na twee zoons een dochter op komst is vraagt ze zich af of het mogelijk is alles te vertellen; over vaders en broers, de ware omvang van een familiegeheim, de aard van moederschap en haar eigen neiging zich dingen toe te eigenen. Het blijkt al snel ondoenlijk om het thema daderschap daarbij te vermijden – en wat mag ze precies ‘persoonlijk’ noemen? 'Niet alles is van jou,’ zoals haar oudste broer zegt. ‘Dit gaat mij ook aan.’ Tot alles in beweging komt is Ester Naomi Perquins eerste roman – die met alle recht in de categorie autofictie mag worden geplaatst. Juist haar persoonlijke ervaringen, met mannen, misdaad en moederschap, zetten deze warme, onderzoekende roman op scherp. Ester Naomi Perquin (1980) werkte jarenlang als gevangenisbewaarder, onder meer om haar studie aan de Schrijversvakschool te kunnen betalen. Ze debuteerde in het voorjaar van 2007 met de dichtbundel Servetten halfstok, gevolgd door Namens de ander, Celinspecties, Meervoudig afwezig, Lange armen en meest recent Ongevraagd advies. Al haar bundels vielen in de prijzen; met name Perquins eigenzinnige humor en empathisch vermogen werden gewaardeerd. Twee jaar was ze Dichter der Nederlanden, ze schreef honderden korte beschouwingen over poëzie voor De Groene Amsterdammer en presenteert al jaren De Nacht van de Poëzie in Utrecht.
vr 2 januari
Het gesprek - Birgit Boelens (2 januari 2026)
Beitske de Jong in gesprek met Birgit Boelens, conservator bij het H'ART Museum in Amsterdam. Daar is nog tot 18 januari de tentoonstelling Brancusi, The Birth of Modern Sculpture te zien. Voor het eerst komt een toonaangevende collectie kunstwerken van Constantin Brancusi (1876-1957) naar Amsterdam. De kunstenaar wordt wereldwijd beschouwd als de grondlegger van de moderne beeldhouwkunst. De tentoonstelling is gemaakt in samenwerking met het Parijse museum Centre Pompidou. Naast meer dan 30 meesterwerken, inclusief de originele sokkels die Brancusi zelf ontwierp, worden ook foto’s en films van zijn hand getoond. Centre Pompidou leent deze kwetsbare kunstwerken zelden uit.
do 1 januari
Het gesprek - Alexandra van Dongen (1 januari 2026)
Beitske de Jong praat met Alexandra van Dongen, kunsthistorica en conservator voor Boijmans van Beuningen, over haar boek De tastbare wereld van Johannes Vermeer. De befaamde Delftse schilder Johannes Vermeer (1632-1675) beeldde uiteenlopende huiselijke gebruiksvoorwerpen af in zijn schilderijen: van een eenvoudig wilgentenen broodmandje tot een kostbaar Indo-Portugees juwelenkistje gemaakt van teak- en ebbenhout. Nooit eerder zijn overgeleverde voorbeelden van zeventiende-eeuws huisraad, zoals het uiterst realistisch en bijna tastbaar in Vermeers werk figureert, in één publicatie bijeengebracht. Nauwkeurige identificatie van zowel functioneel als decoratief huisraad, zoals kooken keukengerei, schenk- en drinkgerei (glaswerk, bestek), meubilair (stoelen, tafels), en specifieke door Vermeer uitgebeelde objecten zoals een koperen kroonluchter, zilveren inktstel, muntgewichtdoos, toiletgerei, sieraden en oosterse tapijten, biedt een verrassend perspectief op de ontstaansgeschiedenis van zijn oeuvre. Recent onderzoek door kunsthistorica Alexandra van Dongen richt onze blik zo op de materiële objecten in Vermeers voorstellingen, die ze verbindt met voorbeelden van overgeleverde huisraad uit de tijd van Vermeer. Haar onderzoek is onderdeel van een langlopend project genaamd ALMA: Art Linked to Material Artefacts bij Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam. Alexandra van Dongen (Leiden 1961) is conservator historische vormgeving van Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam. In 2022 publiceerde ze haar boek Dichter bij Vincent. Alledaagse voorwerpen in het werk van Vincent van Gogh, waarmee ze in 2024 de Mr. J.W. Frederiksprijs won.
ma 29 december 2025
Het gesprek - Geertje Dekkers (29 december 2025)
Jan van Poppel in gesprek met Geertje Dekkers, conservator Stadsgeschiedenis Centraal Museum in Utrecht. Deze winter is de tentoonstelling Getekend, de Natuur - Een levende geschiedenis in het Centraal Museum te zien. De thematische, transhistorische tentoonstelling onderzoekt de relatie tussen mens en natuur aan de hand van een omvangrijke en eeuwenoude collectie Utrechtse landschapstekeningen: de Atlas Munnicks van Cleeff. De Atlas Munnicks van Cleeff bestaat uit ongeveer 1500 landschapstekeningen en -prenten, voornamelijk uit de zeventiende en achttiende eeuw, waarvan zo’n honderd werken in de tentoonstelling te zien zijn. Getekend, de Natuur laat zien hoe de mens de natuur heeft bewonderd, benut en soms ook beheerst. Aan de hand van drie indringende thema’s ontrafelen we de steeds veranderende verhouding tussen mens en natuur. Met deze tentoonstelling nodigen we de bezoeker uit om zelf een oordeel te vormen over onze relatie tot de natuur'.
vr 26 december 2025
Het gesprek - Janine Jansen (26 december 2025)
Brecht van Hulten praat met violist Janine Jansen. Ze is artistiek leider van het Internationaal Kamermuziek Festival, dat 27 december van start gaat in Utrecht en ook wordt uitgezonden op NPO Klassiek. Janine Jansen koos voor deze uitzending zelf muziek uit die verbonden is aan haar afgelopen jaar, de geschiedenis van het Internationaal Kamermuziekfestival en de editie van 2025.
do 25 december 2025
Het gesprek - Roos Ouwehand en Malou Gorter (25 december 2025)
Annemieke Bosman in gesprek met scenarioschrijver Roos Ouwehand en actrice Malou Gorter. Met Ouwehand en Gorter blikken we terug op de succesvolle BNN-Vara televisieserie Oogappels. Na zeven seizoenen kwam er deze maand een eind aan deze hitserie waarin vier volkomen verschillende gezinnen worstelen met de opvoeding. Over puberstress en ouderleed. Oogappels won in 2023 de Gouden Televizierring en in 2025 een Gouden Kalf. Roos Ouwehand is scenarioschrijver van veel succesvolle films en series, waaronder De Joodse Raad en Oogappels. Malou Gorter speelde de rol van Merel van Voorst in Oogappels. Gorter was ook te zien in Het jaar van Fortuyn en De Joodse Raad.
wo 24 december 2025
Het gesprek - Leonard Evers en Bart Moeyaert (24 december 2025)
Annemieke Bosman in gesprek met componist Leonard Evers en schrijver Bart Moeyaert. De Nationale Opera brengt deze kerstvakantie de wereldpremière van Atman!, een coproductie met De Nederlandse Reisopera en Opera Zuid. Voor deze nieuwe jeugdopera zochten componist Leonard Evers en schrijver Bart Moeyaert naar een verhaal dat klein van vorm maar groot van verbeelding kon zijn. De kern, die verder reikt dan een traditioneel kinderavontuur, vonden ze in de ervaring van “kwijt zijn”: niet alleen een voorwerp verliezen, maar ook jezelf. Dat idee groeide uit tot het verhaal van de negenjarige Atman, die verdwaald raakt in zijn eigen stad. Hij heeft de sleutel van thuis op zak, maar weet niet meer waar hij woont. Op straat vraagt hij raad. Wat begint als een eenvoudig verzoek (‘Weet u welke kant ik op moet?’) wordt een tocht met omwegen en hindernissen die voor een jongen van negen soms onoverkomelijk lijken – of nee: zijn. Leonard Evers, bekend van de succesvolle jeugdopera’s Goud! en Kriebel, heeft een grote affiniteit met muziektheater en schreef jeugdopera’s voor onder andere De Nationale Opera en Opernhaus Zürich. Bart Moeyaert is bekend van romans als Broere en Een ander leven. Zijn literaire oeuvre wordt internationaal geprezen en hij won onder meer de Vlaamse Cultuurprijs, de Woutertje Pieterse Prijs en de prestigieuze Astrid Lindgren Memorial Award, de hoogste onderscheiding in de jeugdliteratuur. Atman! is Moeyaerts eerste operalibretto.
di 23 december 2025
Het gesprek - Yorick Goldewijk (23 december 2025)
Annemieke Bosman praat met schrijver Yorick Goldewijk over zijn nieuwe jeugdboek Albatros. Soms word je wakker en weet je meteen dat er iets niet goed is. Je weet niet hoe je het weet, maar je weet het, zo zeker als de zon die door je raam naar binnen schijnt. Al zo lang Abel zich kan herinneren klinken er geluiden van oorlog, maar op een dag is het stil. Als hij gaat kijken wat er aan de hand is, ontdekt hij dat zijn moeder in een hert veranderd is. Zijn vader is spoorloos. Eenmaal buiten lijkt iederéén wel een dier te zijn geworden. Op zoek naar overgebleven mensen steekt Abel de rivier over naar het vijandige Noorden. Uitgerekend daar vindt hij de enige andere mens die geen dier is geworden: de cynische, hatelijke Kat. Veroordeeld tot elkaars gezelschap gaan ze op reis. Abel omdat hij andere mensen wil vinden, Kat omdat ze de zee wil zien, en allebei omdat ze willen weten wat er in hemelsnaam aan de hand is… Yorick Goldewijk schreef eerder o.a. Films die nergens draaien, waarvoor hij de Gouden Griffel won. De Engelse vertaling van dit boek werd uitgeroepen tot Times Children's Book of the Year.
ma 22 december 2025
Het gesprek - Manon Blom (22 december 2025)
Annemieke Bosman praat met kostuumontwerper Manon Blom over haar werk voor film. Ze won dit jaar haar tweede Gouden Kalf in de categorie costume design voor haar werk voor de film Drie dagen vis.