![](data:image/svg+xml,%3Csvg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" viewBox="0 0 167 110"%3E%3Cpath fill="%23394960" d="M107.73 61.7 63.5 105.27c-4.46 4.4-9.57 4.4-14.02 0L5.22 61.71c-4.45-4.4-4.45-9.42 0-13.8L49.47 4.32c4.46-4.39 9.56-4.39 14.02 0l44.24 43.57c4.46 4.39 4.46 9.42 0 13.8Z"/%3E%3Cpath fill="%230B1D37" d="m34.91 52.85-7.13-7.03c-3.33-3.28-7.33-3.34-11.07.34l-2.67 2.62c-3.74 3.68-3.68 7.63-.34 10.9l7.13 7.04c1.24 1.22 2.64 1.04 3.6.1.95-.94 1.11-2.3-.13-3.52l-7.07-6.97c-1.34-1.32-1.3-2.56.2-4.04l2.83-2.78c1.5-1.49 2.77-1.53 4.1-.2l7.08 6.96c1.23 1.22 2.62 1.06 3.57.12.96-.94 1.15-2.32-.1-3.54ZM61.35 23.09l-2.82 2.78c-1.5 1.48-2.76 1.53-4.1.2L51.2 22.9c-1.35-1.32-1.3-2.56.2-4.04l2.82-2.78c1.5-1.49 2.76-1.53 4.1-.2l3.24 3.18c1.34 1.31 1.3 2.56-.2 4.04Zm3.74-7.4-3.36-3.3c-3.32-3.29-7.33-3.35-11.07.34L48 15.35c-3.74 3.68-3.68 7.62-.35 10.9l3.36 3.3c3.33 3.3 7.34 3.35 11.07-.33l2.66-2.63c3.74-3.68 3.68-7.62.35-10.9ZM41.7 42.44c-1.5 1.49-2.76 1.53-4.1.2l-3.24-3.18c-1.34-1.32-1.3-2.56.2-4.04l2.83-2.78c1.5-1.49 2.76-1.52 4.1-.2l3.24 3.18c1.34 1.32 1.3 2.56-.2 4.04l-2.83 2.78Zm6.22.72c3.74-3.68 3.68-7.62.35-10.9l-3.37-3.3c-3.32-3.29-7.33-3.35-11.06.34l-2.67 2.62c-3.74 3.68-3.68 7.62-.35 10.9l10.78 10.6c1.24 1.23 2.64 1.05 3.6.1.95-.93 1.11-2.29-.13-3.52l-2.48-2.43a5.5 5.5 0 0 0 2.48-1.6l2.85-2.81Z"/%3E%3Cpath fill="%231E3252" d="m162.12 61.7-44.25 43.57c-4.46 4.4-9.57 4.4-14.02 0L59.61 61.71c-4.46-4.4-4.46-9.42 0-13.8l44.24-43.58c4.46-4.39 9.56-4.39 14.02 0L162.1 47.9c4.46 4.39 4.46 9.42 0 13.8Z"/%3E%3Cpath fill="%230B1D37" d="M90.21 55.38c0 2.5-1.05 4.07-3.26 4.07s-3.32-1.55-3.32-4.04v-7.38h-3.65v7.3c0 4.58 2.66 7.37 6.91 7.37 4.28 0 6.97-2.8 6.97-7.37v-7.3H90.2v7.35ZM99.14 41.2c-1.26 0-2.3.94-2.3 2.18 0 1.25 1.04 2.18 2.3 2.18 1.3 0 2.33-.93 2.33-2.18 0-1.24-1-2.17-2.33-2.17ZM97.3 62.45h3.7V48.03h-3.7v14.42ZM72.94 62.45h3.7V41.61h-3.7v20.84ZM111.61 54.14l-2.38-.68c-.95-.25-1.55-.68-1.55-1.41 0-1.05 1.06-1.47 2.26-1.47a9.8 9.8 0 0 1 4.37.96v-2.91a9.45 9.45 0 0 0-4.34-.94c-3.33 0-5.94 1.61-5.94 4.27 0 1.98.98 3.65 3.59 4.33l2.58.68c.9.22 1.52.65 1.52 1.44 0 1.02-1.32 1.55-2.6 1.55-1.47 0-3.51-.42-4.86-1.21v2.96c.92.57 3.07 1.08 4.91 1.08 3.44 0 6.2-1.39 6.2-4.33 0-1.86-.77-3.53-3.76-4.32ZM121.2 56.2v-5.23h4.92v-2.94h-4.91v-3.89h-3.7v12.03c0 3.34 1.43 6.62 6 6.62 1.03 0 2.2-.14 3.04-.4v-3.05c-.72.2-1.52.31-2.3.31-2.07 0-3.04-1.44-3.04-3.45ZM131.28 53.49a3.69 3.69 0 0 1 3.73-2.91c1.9 0 3.07 1.1 3.33 2.9h-7.06Zm3.73-5.8c-4.22 0-7.4 2.77-7.4 7.44 0 4.35 2.8 7.66 7.77 7.66 2.07 0 4.34-.57 5.54-1.22v-2.82a14.1 14.1 0 0 1-5.1 1.13c-2.62 0-4.4-1.47-4.72-4.07h10.65c.03-.23.06-.6.06-.9.03-4.2-2.41-7.22-6.8-7.22ZM150.42 47.33c-4.56 0-6 3.28-6 6.61v8.51h3.7v-8.54c0-2 .98-3.45 3.05-3.45.78 0 1.58.12 2.3.31v-3.05c-.84-.25-2.01-.4-3.05-.4Z"/%3E%3C/svg%3E)
Opium
Afleveringen
Het gesprek - Hans van der Meer (11 mei 2026)
Annemieke Bosman praat met fotograaf Hans van der Meer over het werk van Martin Parr, dat nu te zien is in Foam. Foam brengt een eerbetoon aan het ouvre van de Britse fotograaf Martin Parr met de tentoonstelling Very Modern and Rather Ugly. De tentoonstelling brengt een selectie van zijn meest iconische werken samen en viert Parrs onmiskenbare manier van kijken, zijn humoristische maatschappijkritische observaties en blijvende fascinatie voor de rol van fotografie in het dagelijks leven. Parr heeft voor het eerst in twintig jaar een museale solotentoonstelling in Nederland. Foam presenteert deze tentoonstelling ter nagedachtenis aan Martin Parr, naar aanleiding van zijn recente overlijden in december 2025. Gedurende een carrière van meer dan vijf decennia groeide Martin Parr (1952–2025) uit tot een van de meest onderscheidende en invloedrijke figuren in de hedendaagse fotografie. Hij werd bekend om zijn gebruik van verzadigde kleuren, close-up composities, met een harde flitslicht en scherpzinnige, ironische blik. Waarmee hij de alledaagse rituelen, gedragingen en gewoonten van het moderne leven vast legde. Parr werd gevierd voor zijn vaardigheid om het bekende vreemd te maken en het ogenschijnlijk saaie interessant. Met zijn levendige visuele taal transformeerde hij alledaagse scènes tot scherpe reflecties op de moderne samenleving. Centrale thema’s in zijn levenswerk zijn consumptie, culturele identiteit, toerisme en klasse; onderwerpen die hij gedurende decennia zowel nationaal als internationaal onderzocht. Zijn kenmerkende benadering van onderwerpen, langdurige projecten en herkenbare fotografische stijl hebben hem tot een blijvend referentiepunt gemaakt voor jongere generaties fotografen. Parr documenteerde niet alleen het hedendaagse leven; hij daagde kijkers ook uit om het anders te zien. De tentoonstelling Very Modern and Rather Ugly toont de iconische serie Common Sense (1999), een installatie van 270 kleurrrijke close-upfoto’s die inzoomen op de wereldwijde consumptiecultuur; van fastfood en toeristische locaties tot persoonlijke decoraties en sociale stereotypen. De serie Autoportrait (2002) brengt drie decennia aan portretten van Martin Parr samen, gemaakt door straatfotografen, studiofotografen en fotohokjes over de hele wereld, waarmee hij de vele vormen, stijlen en tradities van de mondiale portretfotografie belicht. Bezoekers kunnen ook kennismaken met The Non-Conformists (mid-1970), zijn vroege zwart-wit documentatie van landelijke Engelse gemeenschappen, en zijn doorbraakserie The Last Resort (1983-85), die Parrs overgang naar kleur markeert en zijn focus op de Britse kust. Naast de fotoseries bevat de tentoonstelling ook een leeshoek waar bezoekers zich kunnen verdiepen in Parrs talrijke publicaties. Martin Parr (1952-2025) is geboren in Epsom, Verenigd Koninkrijk, en studeerde fotografie aan de Manchester Polytechnic. In 1994 werd Parr lid van Magnum Photos, en van 2013 tot 2017 was hij voorzitter van het agentschap. Naast zijn fotografie praktijk was hij actief als curator, redacteur en professor. Met meer dan 150 door hemzelf gepubliceerde boeken en nog eens 30 fotografieboeken die hij redactioneel,samenstelde liet Parr een blijvende nalatenschap achter. Zijn werk is opgenomen in de collecties van vele toonaangevende musea wereldwijd, van Tate in het Verenigd Koninkrijk tot het Centre Pompidou in Parijs en het Museum of Modern Art in New York. In 2017 werd in Bristol de Martin Parr Foundation opgericht om opkomende, gevestigde en onderbelichte fotografen te ondersteunen die zich in hun werk richten op Groot-Brittannië en Ierland.
Het gesprek - Renske Cohen Tervaert (8 mei 2026)
Brecht van Hulten in gesprek met Renske Cohen Tervaert. Zij stelde de tentoonstelling Het Europa van Isaac Israëls samen in het Kröller Müller Museum in Otterlo. In de tentoonstelling reis je aan de hand van schilderijen en tekeningen met de Nederlandse kunstenaar Isaac Israels mee, dwars door Europa. Kunst, literatuur en reizen bepalen het leven van Isaac Israels (1865-1934). In 1877 maakt hij als dertienjarige samen met zijn ouders en zijn zus zijn eerste rondreis met de trein door Europa. Het wakkert de reislust van de van nature onrustige Israels aan. Door zijn liefde voor en verbluffende kennis van Europese literatuur leert hij verschillende talen. Op de meeste plekken blijft hij kort, zoals Duitsland, Italië, Oostenrijk, Spanje, Denemarken en Zweden. In Parijs en Londen blijft hij langer werken. Met 23 schilderijen en bijna 300 tekeningen is zijn werk rijk vertegenwoordigd in de collectie van het Kröller-Müller Museum. In de tentoonstelling brengt het museum een selectie van deze werken samen met belangrijke bruiklenen uit andere musea en particuliere verzamelingen.
Het gesprek - Lieke Kézér (7 mei 2026)
Shula Tas praat met schrijver Lieke Kézér over haar nieuwe roman Karel Károly. Boedapest, 1920. De elfjarige Károly wordt na de oorlog door zijn ouders op de trein gezet voor een kindertransport naar Nederland, om tijdelijk in een pleeggezin aan te sterken. Maar het loopt anders dan hij verwacht: zijn familie ziet hij pas na twintig jaar terug. Karel bouwt een leven op in Nederland: hij trouwt, wordt boer en sticht een groot gezin. Als hij tijdens de Tweede Wereldoorlog Joodse onderduikers een plek biedt in zijn boerderij, komt zijn bestaan onder druk te staan. Waarom weigert hij te praten over zijn verleden? Wat maakt dat Karel nooit naar Hongarije terugkeerde? Lieke Kézér (1976) studeerde filmen televisiewetenschappen. Tijdens haar werk als journalist bouwde ze in haar hoofd en op papier jarenlang aan De afwezigen, waar ze de ANV Debutantenprijs en de Bronzen Uil 2017 mee won. In 2019 verschijnt haar tweede roman, De verloren berg.
Het gesprek - Tom Ooms (6 mei 2026)
Annemieke Bosman in gesprek met Tom Ooms, programmeur bij cinema LAB111 in Amsterdam. Ooms komt praten over de re-release van de legendarische film Amadeus. Miloš Formans Amadeus wordt beschouwd als één van de meest geprezen muzikale biopics ooit gemaakt en blijft een tijdloze meditatie over talent, afgunst en de pijnlijke kloof tussen middelmatigheid en meesterwerk. Het leven van Wolfgang Amadeus Mozart (Tom Hulce) ontvouwt zich via het vergiftigde perspectief van zijn tijdgenoot en hofcomponist Antonio Salieri (F. Murray Abrahams in dé rol van zijn carrière). In zijn verbitterde terugblik beschrijft Salieri hoe hij op het hoogtepunt van zijn roem door de jonge Mozart muzikaal wordt vernederd, wat uitmondt in een obsessieve poging diens genie te ondermijnen. Daarnaast is Amadeus een uitbundig zintuiglijk spektakel, waarin Mozarts muziek, de theatrale enscenering, de rijke kostuums en de visuele pracht van het achttiende-eeuwse Wenen samensmelten tot pure cinema. De film won acht Oscars, waaronder Beste Film, Beste Regisseur en Beste Mannelijke Bijrol, en keert nu in een 4K-restauratie door de Academy of Motion Picture Arts and Sciences voor het eerst sinds de oorspronkelijke release terug naar de bioscoop in zijn originele theatrical cut. Te zien vanaf donderdag 7 mei!
Het gesprek - Tina Farifteh (5 mei 2026)
Annemieke Bosman praat met fotograaf, filmmaker en beeldend kunstenaar Tina Farifteh over haar documentaireserie Tina in Sexbierum. De Iraans-Nederlandse Tina Farifteh woont sinds vier jaar in het Friese Sexbierum. Het is vervreemdend, grappig, ze ontmoet er andersoortige mensen, die meer op haar lijken dan ze vooraf dacht. Toch voelt ze zich meer ontworteld dan ooit en verlangt ze naar een plek waar ze hoort en mag zijn. Maar is dat wel mogelijk? In de driedelige documentaireserie Tina in Sexbierum onderzoekt Tina op ontroerende en soms schurende wijze hoe het kan dat we in de samenleving zo ver van elkaar af zijn komen te staan, terwijl we uiteindelijk allemaal hetzelfde verlangen naar een thuis hebben. Tina Farifteh verhuisde naar Friesland omdat ze in Amsterdam geen betaalbare woning meer kon vinden. Haar vrienden vertrokken naar waar ze vandaan kwamen, maar zij kon niet terug naar Teheran. Ze wordt geconfronteerd met vreemde blikken en vooroordelen van haar dorpsgenoten over ‘import’, maar ook met haar eigen aannames over het platteland en met hoe gesloten haar Amsterdamse bubbel is. In Tina in Sexbierum leiden de twee werelden die bij elkaar komen tot eerlijke en soms confronterende ontmoetingen. Tina gaat in gesprek met haar dorpsgenoten, van de burgemeester tot de postbode, fietsenmaker en huisarts. Drum- en showfanfare Door Samenwerking Groot leert haar dat samenwerken een vaardigheid is die je moet leren. En er ontstaat een hechte vriendschap met haar 83-jarige dorpsgenoot, oud-boer Auke, met wie ze wekelijks koffie drinkt. Tina leert de kleine gemeenschap steeds beter kennen en ontdekt wat samenleven en voor elkaar zorgen betekent. Juist door met humor en lichtheid naar elkaar te kijken, beginnen Tina én de dorpsgenoten van elkaar te leren, ondanks de verschillen. Tina in Sexbierum is een persoonlijke en ontwapenende documentaireserie over ontheemding, onthechting, het verlangen naar een thuis en tegelijkertijd het onvermogen om je thuis te voelen in een maatschappij die je continu existentieel afwijst. De driedelige serie is onderdeel van het gelijknamige transmediale project. Tina Farifteh: 'Het meest radicale wat je kunt doen, als je denkt dat je tegenover elkaar staat, is met de ander praten. In plaats van meegaan in ‘wij’ en ‘zij’ doe ik een poging om er ‘ons’ van te maken.' Tina Farifteh (1982, Teheran, Iran) is fotograaf, filmmaker en beeldend kunstenaar. Ze onderzoekt in haar werk de impact van machtsstructuren op het leven van gewone mensen. Op haar dertiende kwam ze vanuit Teheran naar Nederland, in 2021 studeerde ze af aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag. Haar documentaire Kitten of Vluchteling? (VPRO, 2023) werd bekroond met de Eerste Prijs voor Storytelling van de Zilveren Camera. Voor Document Nederland 2025, de jaarlijkse foto-opdracht van het Rijksmuseum, fotografeerde en filmde Tina Farifteh het Nederlandse asielsysteem. In het kader van BredaPhoto maakte ze samen met lichtkunstenaar Boris Acket de installatie Toen ik de zon en de maan tegelijk zag (2024). Het werk is aangekocht door het Fries Museum en sinds mei 2025 te zien in de gelijknamige solotentoonstelling in Leeuwarden. De installatie is het eerste onderdeel van transmediaal project Tina in Sexbierum. Tina in Sexbierum is een productie van Prospektor in coproductie met VPRO en in samenwerking met Omrop Fryslân. Deze serie is tot stand gekomen met steun van het NPO-fonds. Tina in Sexbierum, vanaf donderdag 7 mei, 21.20 uur, VPRO, NPO 3 en volledig te streamen op NPO Start.
Het gesprek - Liesbeth Helmus (4 mei 2026)
Annemieke Bosman in gesprek met Liesbeth Helmus, conservator Centraal Museum Utrecht. Het Centraal Museum presenteert de eerste grote overzichtstentoonstelling van Gerard van Honthorst (1592–1656), een van de succesvolste Noord-Nederlandse schilders van de zeventiende eeuw. De tentoonstelling Gerard van Honthorst – In alles anders dan Rembrandt brengt ruim zestig schilderijen en een dertigtal tekeningen uit internationale topcollecties samen, waaronder die uit Musée du Louvre, de Britse Royal Collection en Galleria Borghese. Gerard van Honthorst werd geboren in Utrecht, waar hij het schildersvak leerde bij Abraham Bloemaert. Daarna vertrok hij naar Rome, waar hij werd beïnvloed door het vernieuwende chiaroscuro (licht-donker contrasten) en het naturalisme van Caravaggio.
Het gesprek - Paul Cohen (1 mei 2026)
Shula Tas in gesprek met filmmaker Paul Cohen. In zijn nieuwste film De man met de glimlach stelt regisseur en cameraman Paul Cohen zijn eigen familiegeschiedenis centraal. Bij toeval vindt hij vijftig jaar na zijn vaders dood een reisboek over dien treinreis naar Kopenhagen in het voorjaar van 1947. De jonge Joodse student Bram Cohen had het Jappenkamp in Nederlands-Indië overleefd en reisde een aantal jaar na de oorlog door het verwoeste Duitsland, waar zijn halve familie was vermoord. In de film maken we deze reis opnieuw en ontmoeten we hedendaagse reizigers met elk een eigen verhaal, afgewisseld met niet eerder vertoond archiefmateriaal, dat voelbaar maakt hoe zijn reis toen moet zijn geweest en hoe het leven in het naoorlogse Duitsland en Denemarken eruit zag. Het reisverslag van toen, afgewisseld met dagboekaantekeningen uit het kamp in Nederlands-Indië, vormen het vertrekpunt van een poëtische documentaire over schuld, schaamte, vergeving en compassie, met universele betekenis. Paul Cohen schreef ook een boek over de lotgevallen van zijn grootvader Aäron en zijn vader Bram tijdens en de periode vlak na de oorlog. Regisseur en cameraman Paul Cohen (1957) maakt sinds de jaren ’80 documentaires voor televisie en de bioscoop. Het menselijke verhaal staat voorop, of het nu een sociaal, muzikaal of filosofisch onderwerp betreft. Zijn experimentele film Part Time God (1992), met als thema ‘toeval en wil’, was baanbrekend en ging na IDFA de wereld over. Cohens lange film over topvioliste Janine Jansen (Janine, 2010) was eveneens zeer succesvol, op televisie en in de bioscoop. Zijn films zijn gepresenteerd op vele grote festivals wereldwijd. Naast twee Gouden Kalveren voor de korte documentaires Hollandse Helden (2001) en Photo Souvenir (2006) won hij vele internationale filmprijzen en werd hij meerdere keren genomineerd.
Het gesprek - Kees van der Geer (30 april 2026)
Beitske de Jong in gesprek met Kees van der Geer, gastconservator van de tentoonstelling Gestel en De Smet - kleurrijke vriendschap. Dit voorjaar is in het Stedelijk Museum Alkmaar werk te zien van de grootmeester van het Vlaams expressionisme Gustave De Smet en Leo Gestel, een van de belangrijkste vernieuwers van de Nederlandse kunst. De tentoonstelling laat zien hoe hun levens innig met elkaar verweven raken en hoe zij elkaar zowel kunstzinnig als persoonlijk beïnvloeden. Een verhaal over vriendschap in zowel lichte, als donkere levensperiodes. In 1914 vlucht de Vlaamse kunstenaar Gustave De Smet (1877–1943) vanwege het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog naar Nederland. Hij sluit daar al snel vriendschap met Leo Gestel (1881–1941), die hem introduceert in de Amsterdamse kunstwereld. Dit markeert het begin van een intensieve artistieke uitwisseling.
Informatie
Opium is hét kunst- en cultuurprogramma, met interviews en reportages, een artist in residence in ons Opium Atelier en een eigen Nachtkastje. En muziek om je te verwonderen, en dan bij in slaap te vallen.