OVT | Prairiepopulisme, Godzilla, Sinterklaas.

(01:29) Informaticus Geoffrey Hinton, bekend als de ‘Godfather van AI’, slaat deze week alarm in een groot interview in de Britse krant The Guardian. Volgens hem ligt een AI-ramp op Tsjernobylschaal op de loer. En hij is niet de enige AI-grootheid die zich de afgelopen tijd uitsprak. In september waarschuwde Anthropic-CEO Dario Amodei nog dat er een rem gezet moest worden op de AI-ontwikkelingen.

Hoeveel zorgen moeten we ons maken over de voortgang van kunstmatige intelligentie? En hoe heeft AI dit punt bereikt? Dat vragen we aan Renske Bos, AI-onderzoeker.

(10:48) 94 jaar! Zo lang geleden is het dat de Amerikaanse staat Kansas een Democraat naar de Senaat stuurde. Maar dinsdagnacht was het zover: dominee Adam Hamilton, voorganger van de grootste Methodistenkerk van het land, versloeg senator Roger Marshall in een staat die te boek staat als bloedrood en die Trump twee jaar geleden met overmacht won.

Die relatief onbekende staat in het midden van het land: Kansas, wat is daarmee aan de hand? We bespreken het met journalist Casper Thomas

(20:50) Bijna iedereen heeft wel een beeld bij Godzilla: een groot dinosaurusachtig monster dat uit de zee komt en de stad verwoest, van hetzelfde kaliber als King Kong. Maar niet iedereen weet dat het verhaal van Godzilla gebaseerd is op het collectieve Japanse nucleaire trauma van kernbommen en atoomtesten.

Dit verhaal raakte in de decennia na de eerste film vergeten. Godzilla werd steeds meer een film-icoon en de boodschap verdween. De nieuwste Godzilla-film, Godzilla Minus Zero, grijpt juist weer terug naar het nucleaire trauma waar de eerste film uit voortkwam. Historicus Simon Derks is afgestudeerd op Godzilla en heeft de film gezien. Hij schuift aan bij OVT om het verhaal van en achter de reuzenhagedis te vertellen

(30:37) Het leest een beetje als een klassiek kostuumdrama, maar dan in Brabant: boven de rijke landheer, beneden de knechten en keuterboeren. Maar eind negentiende eeuw vindt daar een stille revolutie plaats, die alles anders zou maken. In “Henri & Wij van de hei” volgen we de Leidse hoogleraar Henri van der Hoeven, bezitter van een groot landgoed in Zundert, maar we volgen ook een aantal armoedzaaiers uit het dorp die in de schaduw van het landgoed een bestaan bij elkaar sprokkelden.

Onder die mensen waren ook de voorouders van Wim Voermans, ook hoogleraar in Leiden en bekende rechtsgeleerde. Hij werkte zes jaar lang aan dit literair non-fictieboek dat het verhaal van zijn voormoeders recht doet.

(48:10) Hij komt elk jaar met de boot uit Spanje, heeft een lange witte baard en was ooit bisschop van Myra. Dat denken we tenminste te weten. Maar wie was die heilige Nicolaas nou echt? Onder historici leefde lang het idee dat dat allang was uitgezocht. Niet dus. Rutger Kramer dook in middeleeuwse handschriften uit Constantinopel, Napels en Utrecht. Wat hij vond was niet één Sint-Nicolaas, maar een heilige die in elke eeuw en op elke plek weer een ander verhaal moest vertellen.

Vlak voor de Sint in Nederland aankomt gaan we in gesprek met Rutger Kramer, historicus van de middeleeuwen aan de Universiteit Utrecht. Zijn nieuwe boek heet Goed heilig man.

(1:03:12) Aram (22 jaar) en Ariana (16 jaar) wonen met hun ouders en twee kleine zusjes al twee jaar in een kerk in Kampen. De Open Hof biedt het gezin Babayants sinds november 2024 kerkasiel, zodat het gezin niet kan worden uitgezet naar Oezbekistan. Om te voorkomen dat het gezin in de kerk wordt opgepakt is er dag en nacht een kerkdienst gaande. In de OVT-documentaire Kerkasiel in Nederland onderzoekt programmamaker Katinka Baehr de geschiedenis van kerkasiel, van de eerste acties tot het heden.

Kerkasiel bestaat al duizenden jaren, maar hoe werkt dat in onze tijd waarin kerk en staat gescheiden zijn? En hoe zag het eerste kerkasiel in Nederland eruit in 1975, toen 182 zogenaamde ‘Kerkmarokkanen’ hun toevlucht zochten in kerken, onder meer in de Mozes en Aäronkerk in Amsterdam?

Programmamaker Katinka Baehr maakte een documentaire over de geschiedenis van kerkasiel. Ze ontmoet betrokkenen bij de actie van de Kerkmarokkanen en gaat naar Kampen om te spreken met vrijwilligers, de dominee én met Aram en Ariana. Hoe houd je het vol, twee jaar opgesloten zitten in een kerk? En wat vraagt het van de mensen die hen beschermen.