Tip van Alma Mathijsen
Borgman: Het tegengif tegen de letterlijkheid
Het tegengif tegen de letterlijkheid moet toch wel Alex van Warmerdam zijn. Het maakt eigenlijk niet uit welke van zijn films je kijkt. Maar misschien is Borgman toch wel zijn allerbeste.
Omdat ik niet kon slapen, zette ik de klassieker uit 2013 midden in de nacht aan. Zo’n intens vreemde waan die ingenieus in elkaar past zou ik zelf nooit aan elkaar kunnen dromen. Het verhaal met een lange puntige stok die door de grond in een bos wordt gestoken. Drie mannen vol agressie en zonder compassie zoeken naar iets of iemand. Een van hen steekt een puntige stok met gemak door een dubbele bodem en landt in een ei dat openbreekt. Hier verstopt Borgman (Jan Bijvoet) zich, net als zijn kameraden die in nabijgelegen holen onder de grond liggen. Met een duffeltas snelt hij naar ze toe om ze te waarschuwen. Ludwig (Alex van Warmerdam) ligt onder een luik in de grond bedekt met bladeren te slapen.
Jezus, man, wat is dit?
Waarom neem je niet op als ik je bel?
Ik sliep toch?
We zijn verraden. Maak dat je wegkomt.
Is er haast bij?
Dat laatste zinnetje maakt me zo ontzettend blij. Even daarvoor hebben we drie potige mannen gezien, waarvan er een als ontbijt een lap rolmops in zijn mond steekt. Ze dragen geweren, bijlen en hebben een valse hond bij zich. Haast is in dit geval nogal een understatement. Ik schuif nog iets dichter naar het scherm toe. Voor het eerst sinds tijden hoef ik niet eens mijn best te doen om niet op mijn telefoon te kijken.
Een film als Borgman geeft de kans om een ander mens te worden. En dat besluit ik dan ook te zijn. Ik pak een fles wijn die ik drie jaar geleden eens voor een voordracht kreeg en nooit heb opengetrokken omdat ik niet alleen drink. In een laatje liggen sigaretten die iemand ooit achter had gelaten op een feestje in mijn huis. Ineens ben ik aan het roken en wijn aan het drinken terwijl ik verder kijk. Voor het resterende uur van de film ben ik niet mezelf. En dat lucht me enorm op.
