Tip van Alma Mathijsen
Een happy end en een tragedie inéén
Aan het einde van deze film lag ik in stukjes op de vloer van mijn appartement, huilend en dolgelukkig tegelijkertijd. Ooit leerde ik van scenariogoeroe Robert McKee, toen die in Amsterdam een meerdaagse monsterlezing gaf, dat het einde van een film het beste positief en negatief inéén kan eindigen.
Alma tipt: Babyteeth
Sommigen zullen de man herkennen van de fenomenale scène uit Adaptation waarin het hoofdpersonage wil schrijven over mensen met wie niet zoveel gebeurt en die dan keihard wordt toegeblaft door McKee dat de wereld vol leed zit, dus dat het waanzin is om over niets te schrijven. Na drie dagen lang opgesloten zitten in een gigantische zaal van de openbare bibliotheek met heethoofd McKee, die net als in Adaptation schold op de aanwezige beginnende filmmakers die hem zeer voorzichtig iets vroegen over hun eigen projecten, kon ik zijn bloed drinken. Maar hij had gelijk over het einde van een film. Als dat droevig en opbeurend tegelijkertijd kan zijn, heeft een regisseur goud in handen.
Dat geldt zeker voor de Australische Shannon Murphy (regisseur van Killing Eve). Haar debuut in de filmwereld maakte ze met Babyteeth (2019), naar het gelijknamige toneelstuk van Rita Kalnejais, die ook het scenario adapteerde. Het is een film geworden die ik in mijn hart heb gesloten. Milla is een meisje van zestien jaar oud, kanker woekert door haar lijf. Hoewel het nooit uitgesproken wordt, is altijd voelbaar dat ze niet lang meer te leven heeft. Ze groeit op als enig kind in een groot huis met een zwembad in de achtertuin, en met een vader die psychiater is en zijn eigen vrouw behandelt. De moeder weigert sinds de ziekte van haar dochter nog piano te spelen, iets waar ze ooit in floreerde. Beide ouders laven zich aan de medicijnenkast in de praktijk, die vol verdovende middelen staat. Het leven zakt traag weg uit de wereld van Milla tot ze uit het niets Mozes ontmoet. Een wilde jongen met tatoeages in zijn gezicht die alles tot zich neemt waar hij zijn handen op kan krijgen. Nu ik het zo opschrijf voelt het haast clichématig: oeh tatoeages! Dat wordt oppassen geblazen! Maar zo komt het geen seconde over in de film. Misschien omdat de liefde van beiden voor elkaar meteen voelbaar is, haast jaloersmakend.
Met de komst van Mozes sijpelt het leven terug in het leven van Milla en de mensen om haar heen. Elke scène uit deze film vibreert, iedere bijfiguur is perfect en onmisbaar. Zoals de vioolleraar van Milla, die haar moeder vol overtuiging toespreekt met een droefenis in zijn ogen die je kunt aanraken:
‘You think Milla will get better if you stop playing?’
‘I don’t have anything else to give.’
‘Fuck the tiny Gods in your head.’
Het zijn scènes als deze waarin je voelt dat dit voortkomt uit een toneelstuk. Zo precies, zo helder, zo tastbaar.
Het einde is alles dat je van een film mag verwachten. Geen happy end, geen tragedie, maar beide. En juist dat maakt Babyteeth briljant.
