Tip van Rachel Pouwer
June Yanez: ‘Wie zijn wij om te bepalen wat iemands werkelijkheid is?’
Wie zou je zijn als je morgen wakker wordt als Bella Hadid? Dat weet June Yanez. Zij schreef en regisseerde haar debuutfilmIt’s Me, Bella Hadidbij De Ontmoeting, een platform dat jonge makers ondersteunt bij het maken van hun eerste film. Ik was met June bij de première op het Nederlands Film Festival in Utrecht.
‘Nu is het echt mijn film’
Op de rode loper is June Yanez geen onbekende. Als acteur (onder andere in het ITA ensemble) kennen we haar al, maar tijdens het Nederlands Film Festival staat ze ineens aan de andere kant: als schrijver en regisseur van haar eigen film. En dat voelt anders. ‘Ik ben eigenlijk heel gespannen,’ vertelt ze vlak voor de première. ‘Heel veel mensen gaan het zien en gaan er iets van vinden. Als acteur draag je niet dezelfde verantwoordelijkheid, legt ze uit. Nu wel. ‘Ik heb het zelf allemaal gedaan. Al die beslissingen zelf gemaakt.’ Dat maakt de première spannend, maar vooral bijzonder. ‘Ik vond het heel leuk om deze Bella Hadid-reis in te gaan.’
De hoofdpersoon van de film is een zwarte vrouw uit Schijndel die ervan overtuigd is dat ze Bella Hadid is. Een opvallend uitgangspunt, maar voor Yanez komt het voort uit iets heel persoonlijks. Bella Hadid staat in haar film voor een schoonheidsideaal: slank, wit, succesvol. Yanez kent het mechanisme uit haar eigen jeugd; ze kroop in gedachtne in de huid van het Nederlandse topmodel Romee Strijd. Tot de werkelijkheid zich soms weer aandiende. ‘Dan kwamen mensen me in één keer confronteren met bijvoorbeeld mijn haar of mijn huidskleur.'
Wanneer wordt een fantasie een probleem?
Dat persoonlijke uitgangspunt werd het begin van It’s Me, Bella Hadid. In de film volgt een documentaireploeg een vrouw die volledig in haar eigen werkelijkheid leeft. Tot er tijdens het filmen iets gebeurt waardoor die werkelijkheid onder druk komt te staan. Daarmee stelt Yanez een ongemakkelijke vraag: wanneer is het onze verantwoordelijkheid om iemand uit een zelfgekozen werkelijkheid te halen? ‘Waarom kunnen we iemand niet daarin laten?’ vraagt ze zich af. ‘Als iemand dat heeft dat nodig om elke dag wakker te worden,’ zegt ze, ‘moeten we iemand daar dan uithalen? Of kunnen we iemand daarin laten? Of wie zijn wij om een bepaalde werkelijkheid te bepalen eigenlijk?’
Daarmee gaat de film uiteindelijk over meer dan één vrouw die denkt dat ze Bella Hadid is. Yanez trekt het vraagstuk breder. Want wie bepaalt eigenlijk wat normaal is? En bestaat er überhaupt één werkelijkheid die voor iedereen hetzelfde voelt? ‘We leven allemaal in een andere werkelijkheid,’ zegt ze. ‘Alleen sommigen hebben het gewoon iets heftiger dan anderen.’ Juist die gedachte maakt haar film interessant. De hoofdpersoon is extreem in haar overtuiging, maar het mechanisme van identificatie is herkenbaar. We projecteren onszelf op anderen, spiegelen ons aan beelden en maken verhalen over wie we zouden kunnen zijn. Bella Hadid wordt zo niet alleen een celebrity, maar ook een soort spiegel voor de manier waarop we naar onszelf kijken.
De première smaakt in ieder geval naar meer. Op de vraag wat ze hierna wil maken, hoeft Yanez niet lang na te denken. ‘Ik wil nog een film maken. Nog eentje. Hierna het liefst.’ Ook theater wil ze blijven maken. En dan is er nog een totaal andere ambitie: taarten. Niet keurige patisserie die eruitziet alsof er een stylist naast heeft gestaan, maar juist taarten die er bewust níét uitzien. ‘Echte taarten die er niet uitzien. Echt maar expres niet.’
Je ziet het hele interview - en een stukje van It's me, Bella Hadid (Juicy Films) in NPO Cultuur (NTR) op vrijdag 9 oktober om 10:40 uur op NPO 2 en gelijk daarna op NPO Start.
