Tip van Rachel Pouwer
Kunstenaar Bart Eysink Smeets brengt een metershoge ode aan de auto
Voor dit interview zitten we in een witte Volvo sedan. Een witte Volvo sedan acht meter boven de grond. Een witte Volvo sedan bovenop vier andere sedans. We zitten in het werk Het verloop van auto’s (2025) van Bart Eysink Smeets opde NDSM-werf. Vijf auto’s op elkaar gestapeld, op kleur gesorteerd van zwart naar wit. Bart kijkt uit het raampje naar buiten, naar de pont die aankomt, naar de stad, naar de mensen die langslopen en even beduusd omhoog kijken. Dan zegt hij bijna terloops: “Wij nemen auto’s heel erg voor lief.”
De NDSM-werf als onderdeel van het werk
Eysink Smeets wilde “heel graag iets met auto’s doen,” juist omdat ze zo onzichtbaar zijn geworden in hun aanwezigheid. “We besteden er bijna geen aandacht aan maar de hele wereld is ingericht op de auto,” zegt hij. “En is dat eigenlijk wel iets wat we willen?” Die vraag vormt de kern van zijn expositie van drie werken bij Stichting NDSM-werf. Niet als aanklacht, maar als observatie. Hij noemt het zelf “een soort van ode aan de auto, omdat we er misschien eens objectief naar moeten kijken. Ik wil dat mensen de rol van de auto een beetje anders gaan zien,” zegt hij. Niet door middel van uitleg en tekst, maar door middel van beeld.
Dat dit werk in de publieke ruimte staat, is geen toeval. Voor Bart Eysink Smeets is de plek geen decor, maar onderdeel van het kunstwerk. “De publieke ruimte vind ik gewoon heel interessant,” zegt hij. “Je context wordt deel van je kunstwerk.” Het werk gaat niet alleen over auto’s, maar over ruimtegebruik. "Daarnaast maak ik kunst voor iedereen,” zegt Eysink Smeets. Daarom staat zijn werk buiten en is het gratis. Sommigen blijven staan, anderen lachen even en lopen door. “Dat lachen en doorlopen vind ik beter dan een werk dat niemand snapt.”
Vijf auto's op elkaar stapelen
“In elke auto zitten vier gaten gezaagd,” vertelt Eysink Smeets, “en daar zitten palen doorheen.” Met een hijskraan werden de auto’s één voor één op elkaar gezet. “We lieten ze over elkaar zakken en met een paar boutjes hebben we alles aan elkaar vastgezet.” Het klinkt simpel, maar het was dat allerminst. “Het was heel hard aan het sneeuwen toen we dit aan het ophijsen waren. Dus uit frustratie hebben we die boutjes soms misschien niet helemaal goed aangedraaid.” Hij lacht, maar de spanning is echt. Voor het interview is hij alles opnieuw nagelopen. “Ik heb vanmiddag nog extra dingen erbij gelast, zodat we zeker niet hier naar beneden zouden vallen met elkaar.”
De kunstwerken van Bart Eysink Smeets zie je nog tot en met 3 mei 2026 op de NDSM-werf in Amsterdam. Het hele interview zie je in NPO Cultuur op donderdag 12 maart om 22:25 uur op NPO 2 Extra en op vrijdag 13 maart om 10:40 uur NPO 2 en NPO Start.
