Tip van Pieteke Dik
Poëzieweek-aftrap met Dean Bowen
Vandaag is de eerste dag van poëzieweek! Deze week staat in het teken van de poëzie en er zijn allerlei evenementen om poëzie in the picture te zetten. Ter ere van deze feestelijke Poëzieweek gaan wij langs bij Dean Bowen in Rotterdam. Dean is dichter, performer, docent en criticus en begin februari komt zijn nieuwe dichtbundel masc:r uit. We spreken hem over de Poeziëweek en waarom dat zo belangrijk is, maar natuurlijk ook over die nieuwe bundel.
Wat is Poëzieweek precies en waarom is het belangrijk dat er zo’n week rondom poëzie is?
‘’De Poëzieweek is een week die volledig in het teken staat van de poëzie. Het bestaat al jaren en het is een week die we delen met Vlaanderen. In deze week zijn er bij veel boekhandels, maar ook bij bijvoorbeeld theater en performance spaces, allerlei events die een licht werpen op de poëzie en het belang van poëzie. Voor mij persoonlijk betekent het altijd dat ik en mijn collega’s en iedereen in het boekenvak, die zich dus verhoudt tot literatuur, die bijvoorbeeld literaire events organiseert, dat wij onszelf ook even kunnen herinneren aan hoe bijzonder deze taal ook alweer is. En hoe bijzonder het is dat wij mogen doen wat wij mogen doen.’’
Is het voor jou dus ook een drukke week? Heb je een volle agenda?
‘’Deze Poëzieweek heb ik het geluk dat ik uitgenodigd ben door Ellen Dekwitz, de huidige stadsdichter van Amsterdam - die gevraagd is om het Poëzieweek geschenk te schrijven - om de Poëzieweek te openen. Dat zal gebeuren in de Arenberg in Antwerpen. Daar kijk ik heel erg naar uit. Het wordt een van de eerste keren dat ik werk uit mijn aanstaande bundel kan voordragen. Ik vind het thema van de poëzieweek, ‘metamorfose’, ook heel bijzonder, omdat ik denk dat het een thema is dat heel erg aansluit bij de dingen waar we op dit moment tegenaan lopen. Ik denk dat we de tijd moeten nemen om na te denken over welke wereld we in zouden willen richten. En ik hoop dat de taal die we schenken, die we schrijven, een van de manieren kan zijn om die nieuwe werelden vorm te geven. Verder gedurende de Poëzieweek zal ik verschillende voordrachten doen, maar ik zal ook veel poëzie-events bezoeken.’’
Over die nieuwe bundel, hoe is het schrijfproces gegaan?
‘’Ja, ik heb de afgelopen zes jaar gewerkt aan mijn nieuwe bundel. Dat lijkt heel lang, dat is misschien ook heel lang, maar ik had vooral de tijd nodig om na te denken over waar ik eigenlijk over aan het schrijven was en hoe die verschillende gedichten zich tot elkaar verhielden. En toen ik dat eenmaal in de vingers had, ben ik de diepte ingedoken. Deze nieuwe bundel, getiteld masc:r, is een soort verkenning van masculiniteit en de manier waarop er nu tegenaan wordt gekeken. Wat je merkt, zeker online, maar ook in breder maatschappelijke discours, is dat er heel veel gesprekken worden gevoerd over wat een man is, of wat mannelijkheid is, waartoe het dient. En ik denk dat langs alle emancipatoire gesprekken daarover, dus in het feministisch discours, dekoloniaal, academisch, dat er veel vragen zijn gesteld en terecht kritische vragen zijn gesteld over die masculiniteit. Maar ik denk ook dat dat ontregeld heeft voor heel veel mannen hoe ze naar zichzelf kunnen kijken, omdat het heel erg afwijkt van al die vormen die ze zijn aangereikt. Daarom denk ik dat het juist nú van belang is om een gesprek te voeren over op welke manier we die masculiniteit, die mannelijkheid kunnen heroverwegen. En dat idee greep me heel erg aan en daar ben ik mee aan de haal gegaan. En dat is nu de bundel. Ik ben er super enthousiast over en een beetje bang voor en alles wat erbij hoort op het moment dat je het idee hebt dat je iets op het spel hebt gezet. Dus ik kijk er enorm naar uit.’’
Hoe kom je dan tot zo’n thema? Wat inspireert je?
‘’Ik denk dat het schrijven ook zo lang duurt, omdat ik meestal gewoon dingen schrijf. Ik moet eerst schrijven om er daarna pas achter te komen wat het thema zou kunnen worden. Dat schrijven is meestal geïnformeerd door dat amorfe ding: die inspiratiemomenten. Soms hoor je een regel, soms lees je iets, soms zie je een video voorbijkomen en dat triggert een idee en dan ga je daarmee aan de haal. Maar wat ik heb gemerkt voor mezelf is dat het meestal niet helpt als ik van tevoren kader waar ik over ga schrijven. Dan lukt het wel, maar dan voelt het ook heel erg beperkend. Meestal schrijf ik gewoon werk en over een langere periode ontdek ik dan wat de loodlijnen zijn, hoe verschillende werken zich tot elkaar verhouden.
En vanuit die constellatie ontdek ik dan wat de leidende thema's zijn in de dingen die ik dan in een specifieke periode heb geschreven. Dan gebruik ik dat eigenlijk als een soort springbord om daar verder onderzoek naar te doen, verder in die thema's te duiken, totdat ik iets heb samengesteld wat ik dan een manuscript mag beginnen te noemen.’’
En hoe bepaal je vervolgens de volgorde van de gedichten in je bundel?
‘’Om de volgorde te bepalen wil ik de gedichten graag voor me zien, in plaats van alleen in een document onder elkaar op de computer. Ik print dan dus alles uit en ga op de muur of op tafel verschillende volgordes uitproberen. Met mijn vorige bundel ging dat ook zo, ben ik daar helemaal ingedoken en heb ik uren gebeld met mijn redacteur om tot de juiste volgorde te komen. Die volgorde hangt hier uitgeprint in mijn werkkamer.’’
De cover van je boek is echt prachtig. Wie heeft dat geschilderd?
‘’Mijn vriendin heeft hem geschilderd. En dat had ze ook gedaan met mijn eerste bundel. Wacht, ik pak het schilderij er even bij. Het is een soort running gag, want mijn vriendin is echt zo'n getalenteerde kunstenaar. Maar ze heeft zelf niet noodzakelijk de behoefte om te maken. Dit is de tweede kaft die ze voor me heeft geschilderd. Ze had dus ook de kaft van mijn eerste boek geschilderd. En we hebben nu de afspraak dat we er in ieder geval een soort trilogie van maken. Dus dat ze voor het derde boek ook nog de kaft zal schilderen.
Ik vind het te gek wat ze voor deze bundel heeft gedaan. Ik had een soort foto van wat ongeveer het idee moest zijn. Maar dat was een overexposed foto waar je een man drie keer ziet. Zijn hoofd in hoofd in hoofd. En ik vroeg haar: ‘Kan je dat ongeveer reproduceren?’ Maar ja, dit was de eerste keer in bijna acht jaar dat ze weer wat schilderde. Dus het was een grote vraag die ik stelde. Toen ze eenmaal dit stuurde was ik zo ongelooflijk blij en trots. Dus zoek naar deze felroze kleur in de winkel.’’
Wil je de mensen thuis nog iets meegeven?
‘’Ik hoop dat jullie eigenlijk allemaal net zo enthousiast als ik zijn over de Poëzieweek. Dat jullie jezelf eraan blootstellen: ga naar een lokale boekhandel, koop eens een dichtbundel, duik in die taal. Ik denk dat het voor iedereen belangrijk kan zijn.
Begin februari komt mijn nieuwe bundel masc:r eraan, die zal in de boekhandels liggen. Zoek naar een felroze kaft en dan komt het allemaal goed. Ik ben in ieder geval heel excited.’’
De Poëzieweek is van 29 januari t/m 4 februari 2026. Als je een van deze dagen een poëziebundel koopt in de boekhandel, krijg je het poëziegeschenk 2026, geschreven door Ellen Deckwitz, er gratis bij. Kijk ook wat voor leuke poëzie events er bij jou in de buurt zijn!
