Tip van Rachel Pouwer
Schilderen met een crossmotor? Op de Zwarte Cross kan alles
Op de Zwarte Cross draait het om motoren en spektakel. Maar midden op het festivalterrein gebeurt iets onverwachts. Hier wordt geschilderd met een crossmotor. Bezoekers geven gas, verf vliegt via de uitlaat en achterband over een groot doek en daarna begint het echte werk. In een klein festivalatelier van Museum MORE verandert kunstenaar Sonna Krom en haar jonge team de kleurrijke spetters in realistische schilderijen. Ze noemen het: kunstcrossen.
Van uitlaatgas naar kunstwerk
Voor Sonna Krom draait het niet om het eindresultaat, maar juist om het proces. Terwijl bezoekers meekijken, zoekt zij samen met haar assistenten naar compositie, verhoudingen en details. Dat voelt kwetsbaar, vertelt ze. "Normaal laat je als kunstenaar alleen het eindresultaat zien. Hier ziet iedereen hoe je zoekt, twijfelt en keuzes maakt." Juist de bijdrage van bezoekers maakt ieder werk uniek. Sommigen helpen met verfspatten, anderen denken mee of zorgen onbedoeld voor nieuwe ideeën. "We surfen eigenlijk verder op wat anderen toevoegen."
Naast Sonna werken ook de jonge kunstenaars Tamar Fokkelman, Avalon Krom en Salvador Krom aan de enorme doeken. Voor Tamar is het haar eerste keer dat ze live voor publiek schildert. "De eerste dag stond ik echt te shaken," vertelt ze. "Ik dacht alleen maar: wat als het niet lukt? Maar elke dag werd het minder spannend. Nu, op de laatste dag, geniet ik er juist van." Het publiek reageert volgens haar verrassend enthousiast. Bezoekers komen soms uren later terug om te zien hoe een vrijwel leeg doek langzaam verandert. "Dan zeggen ze: net was het nog helemaal bruin en nu staat er ineens dit. Dat vind ik heel bijzonder."
Kunst hoeft niet stil te zijn
Dat kunst en motorcross elkaar goed aanvullen, blijkt volgens Krom juist op de Zwarte Cross. De crossmotor is hier geen vervoermiddel, maar een schildersinstrument. Verf wordt verspreid via de uitlaat en de achterband, waarna de kunstenaars de sporen verwerken in hun schilderijen. Tijdens het festival ontdekken ze steeds nieuwe technieken. Ook de omgeving speelt mee. Het lawaai, de modder en de nieuwsgierige bezoekers worden onderdeel van het werk. "Van tevoren bestond dit eigenlijk nog niet," zegt Sonna. "We bedenken het terwijl we bezig zijn."
Na afloop van de Zwarte Cross verdwijnen de schilderijen niet in een opslag. Sonna, Museum MORE en De Feestfabriek (lees: de organisator van het festival) onderzoeken hoe de werken een vervolg kunnen krijgen, bijvoorbeeld in de vorm van een tentoonstelling of veiling. De opbrengst wordt vervolgens ingezet voor kunsteducatie.
Maar eerst krijgen de schilderijen nog nieuwe lagen verf, modderspetters en verhalen mee. Precies zoals kunstcrossen bedoeld is: ontstaan tussen ronkende motoren, nieuwsgierige bezoekers en een flinke dosis experiment!
Je ziet NPO Cultuur op donderdag 14 augustus om 21:30 uur op NPO 2 Extra, vrijdag 15 augustus om 10:45 uur op NPO 2 en gelijk daarna op NPO Start!
