Tip van Rachel Pouwer
Getest: Holland Festival 2026
Toen ik Muziekgebouw aan 't IJ na afloop van Salukat uitliep, hing boven Amsterdam een verdacht mooie zonsondergang. Het IJ lag erbij alsof iemand de verzadiging een tikje had opgeschroefd. Vijf minuten later fietste ik doorweekt door een helse onweersbui. En dat voelde als een passende afsluiting
NPO Cultuur test het voor je: Holland Festival.
Wat is Holland Festival eigenlijk?
Elk jaar haalt Holland Festival makers, muzikanten, theatermakers en kunstenaars van over de hele wereld naar Nederland. Het is het grootste internationale podiumkunstenfestival van ons land, maar belangrijker nog: het is een plek waar je dingen ziet die je normaal niet ziet.
Ik ga al jaren. Niet omdat ik vooraf precies weet wat ik ga meemaken, maar juist omdat ik dat vaak niet weet. Zo zit je in een voorstelling met Georgina Verbaan die 24 uur (ja, echt 24 uur) duurt of een VR-opera waar je later nog nachtmerries van hebt. Soms word je omvergeblazen. Soms ben je verward. Vaak allebei.
Gamelan Salukat
Voor de voorstelling Salukat kocht ik een kaartje omdat ik nog nooit live gamelanmuziek had gehoord. Gamelan is een traditionele muziekvorm uit Indonesië waarbij verschillende metalen slagwerkinstrumenten samen een rijk, gelaagd klanklandschap vormen. In tegenstelling tot veel westerse muziek draait het minder om individuele muzikanten en meer om het collectief. Samen vormen de spelers één groot instrument.
Al bij de eerste tonen, hoorde ik hier en daar wat ongemakkelijk gelach. Niet omdat het grappige muziek is, maar omdat mensen hoorbaar uit hun comfortzone getrokken worden. Ik snap dat wel, want je hebt niets waar je je aan kunt vasthouden. Het andere toonstelsel van deze muziek zorgt ervoor dat je oren voortdurend zoeken naar herkenningspunten.
Wanneer het kwartje valt
Maar ergens onderweg gebeurt er iets. De losse klanken beginnen samen te smelten. De verschillende instrumenten worden steeds meer één organisme. Een pulserend geheel. Muziek je dwingt op een andere manier te luisteren. En dat loont, want het is prachtig. Zeker House, een nieuwe compositie van Jameszoo (geworteld in jazz en experimentele elektronica) uitgevoerd door de musici van Gamelan Salukat en Het Muziek.
Salukat vraagt iets van je. Dit is geen voorstelling waarbij je rustig achterover leunt. Je moet aan de bak. Je moet bereid zijn om even in onbekend gebied rond te dolen. Voor muziekfreaks is dat juist de grote aantrekkingskracht van Holland Festival. Als je graag nieuwe klanken ontdekt, nieuwsgierig bent naar andere muziektradities of simpelweg eens iets totaal anders wilt horen dan wat je gewend bent, dan is dit een aanrader.
Waar ik zelf nog heen ga?
Dat is misschien wel het fijne aan Holland Festival: één voorstelling leidt direct naar drie nieuwe. Zelf heb ik inmiddels ook kaartjes voor de theatervoorstelling Honor van Suzanne Bocanegra, de opera Qaqnas met Naaz en het concert van Arooj Aftab, Daniel Wohl en het London Contemporary Orchestra (ook live te horen in de NTR ZaterdagMatinee op NPO Klassiek). Drie totaal verschillende producties. En precies daarom passen ze zo goed binnen hetzelfde festival.
Eindoordeel
Zou ik iedereen blind naar Salukat sturen? Nee. Zou ik blij zijn als we ons meer laten verrassen door iets waarvan ze vooraf niet precies weten wat het is? Absoluut. Want soms levert dat een avond op waarop je eerst naar een compleet nieuwe muzikale wereld reist, vervolgens de mooiste zonsondergang van Amsterdam cadeau krijgt en daarna door een onweersbui naar huis fietst. Een lekker gevarieerd programma. En eigenlijk is dat precies waar Holland Festival goed in is.
Holland Festival duurt nog t/m 28 juni 2026.
