Tip van Rachel Pouwer
Romana Vrede over Sisterhood: “Waar laat ik los?”
Het is een lange dag in de grote zaal van Theater Rotterdam. Licht, decor, kostuums, acteurs op het toneel, technici schuiven langs in de coulissen. Romana Vrede regisseert haar nieuwe voorstelling Sisterhood. “Ik ben nog aan het zoeken hoe we alles bij elkaar brengen,” zegt ze. “We staan in een grote zaal en het is larger than life. Maar het moet wel hier en nu blijven." In NPO Cultuur (NPO 2, NPO 2 Extra, NPO Start) spreek ik Romana Vrede uitgebreid over de voorstelling en het repetitieproces.
De kritische liefdesbrief
In Sisterhood in het kort: zeven vrouwen, één huwelijksfeest en een avond vol humor, ongemakkelijke gesprekken en confrontaties. De titel van de voorstellingen had voor Romana Vrede echt wel langer mogen zijn. “Ik wilde het eigenlijk Sisterhood a.k.a. Mankind noemen. Omdat het niet alleen over een groep vrouwen gaat, maar over hoe wij als mensen met elkaar omgaan. Vroeger had je de kerk. Of je familie. Dat was je sisterhood. Nu is de wereld groter. Misschien is de bubbel wel moeder aarde en zijn we één grote sisterhood.” De voorstelling onderzoekt niet wie erbij hoort, maar wat erbij horen betekent. “Hoeveel ruimte geven we elkaar? Hoe breed is die ruimte in vriendschap? En mogen verschillen er zijn, zonder dat ze breuk worden?”
Sisterhood wordt op de website "een kritische liefdesbrief" genoemd. Niet als metafoor, maar als houding. Vrede: “Als ik met jou door het leven moet op deze aardbol, dan moet ik jou laten in jouw passies, in wat jij mooi vindt. Maar ik mag ook zeggen waar jij mij laat vallen, waar je niet solidair bent, waar je geen verbinding maakt.” Sisterhood is geen harmonie, maar afhankelijkheid. “We laten elkaar leven, maar we zijn wel van elkaar afhankelijk."
Als we het hebben over regisseren, spreekt Romana Vrede over intuïtie, maar ze weigert het romantisch te maken. “Intuïtie is iets wat je traint. Ik heb dertig jaar theaterervaring en het schrijfproces duurt al twee jaar. Daarmee creëer je een rugzak vol bagage. Daardoor kan ik mijn intuïtie volgen. Op een dag als vandaag maak ik beslissingen die vanzelfsprekend voelen, maar die gestoeld zijn op onderzoek.”
Theater Rotterdam: vertrouwen als fundament
Het moeilijkste aan regisseren vindt Romana Vrede niet beslissen, maar loslaten. “De balans tussen de kar trekken en het enthousiasme overnemen.” Ze kent de neiging om te duwen, te versnellen, te dragen. “Maar de acteurs moeten het doen. Niet ik. De vraag is voor mij steeds: waar laat ik los?”
Wat Theater Rotterdam voor Vrede mogelijk maakt, is vertrouwen. “Ze kunnen ook denken: wie is die actrice die ineens regisseert? Maar in plaats daarvan zeggen ze: we vertrouwen je.” Dat vertrouwen vertaalt zich in ruimte om te zoeken, te ontwikkelen. “Je krijgt dit podium niet voor gegarandeerd succes. Je krijgt het om te kijken wat er kan.” Niet bouwen op zekerheid, maar op urgentie. “Durf vanuit je hart te werken. Niet vanuit succes.” Voor Romana Vrede betekent dat niet herhalen wat werkte, maar maken wat nu nodig is.
De voorstelling Sisterhood zie tot en met zondag 26 april 2026 door het hele land.
Het hele interview met Romana Vrede bij de repetities van Sisterhood zie je in NPO Cultuur op donderdag 12 maart om 21:20 uur op NPO 2 Extra en op vrijdag 13 maart om 10:40 uur NPO 2 en NPO Start.
