Actrice en zangeres Romy Vreden: "Dat dierlijke helpt me juist in het spelen.”

Tussen structuur en vrijheid

Vreden werkt momenteel elke dag in Amsterdam, maar haar leven en werk speelt zich af tussen twee landen. “Ik acteer ook in Duitsland, omdat ik daar in het ensemble zat in Bochum,” vertelt ze. “Ik wissel nu dus tussen Duitsland en Nederland. Dat zijn echt hele verschillende systemen. In Duitsland hoort het ensemble bij een stad en speelde je vier producties per jaar.” Alles vond plaats op één plek. “Productie na productie dezelfde kleedkamer, dezelfde visagist, hetzelfde kostuumatelier.” In Nederland is dat anders. “Hier werk je freelance aan een voorstelling en ben je op tour door het hele land. Bij elke productie werk je met andere mensen en er is veel minder structuur.”

“ik kan in Nederland per voorstelling beslissen met wie ik werk en wat voor rol ik speel,” zegt ze. “Maar die vrijheid heeft ook een keerzijde, want je moet jezelf elke keer weer bewijzen en je weet niet precies hoe je jaar eruit gaat zien en of je wel werk zult hebben." Ze vat het eenvoudig samen: “Het is gewoon een heel andere cultuur.” En toch noemt ze het kunnen schakelen tussen die twee werelden “echt een luxe”.

Nooit meer zingen of nooit meer acteren?

Als het gesprek op zingen en spelen komt, wordt ze resoluut. “Als ik mijn stem verlies, ben ik zo verdrietig. Dan  merk ik ook pas hoe vaak ik zing, gewoon thuis, tijdens het koken of afwassen.” Een keuze tussen acteren en zingen, is voor Romy Vreden onmogelijk. En dat ze beide disciplines beheerst, is geen toeval, vertelt ze. “Mijn oom is danser en choreograaf,” zegt ze. “Toen ik zes of zeven was, zei hij tegen mijn moeder dat ik maar gewoon op toneelles moest.” Acteren, dansen en later zingen liepen jarenlang door elkaar heen. “Ik vond zingen heel spannend, maar ik voel me nu heerlijk op het podium en juist de combinatie werkt goed voor mij."

Verantwoordelijkheid en verbeelding

In Landschap met radioactieve honden bij Theater Bellevue speelt Vreden een fotograaf. “Het gaat over een professor uit Noorwegen die in de jaren vijftig in Amerika in een laboratorium werkt,” vertelt ze. “Daar doen ze onderzoek op honden met radioactieve straling.” Zij fotografeert die honden. “Een student van de kunstacademie, die niks met wetenschap te maken heeft, maar wel wordt gevraagd om het vast te leggen.”

De voorstelling stelt vragen, maar geeft geen antwoorden. “Waar ligt de verantwoordelijkheid voor die honden?” zegt Vreden. “En breder: wie is verantwoordelijk voor de balans tussen mens en natuur?” Het verhaal raakt direct aan deze tijd. “Het gaat over beslissingen uit de jaren vijftig en zestig waar we nu nog steeds mee moeten leven. Die radioactieve geschiedenis kunnen we niet meer terugdraaien.”

Juist omdat het stuk niet moralistisch wordt, vindt ze het sterk. “Het maakt ruimte om opnieuw te kijken naar onze geschiedenis en gedrag. We onderzoeken waar die verantwoordelijkheid ligt, zonder dat het een pamflet wordt.” Die openheid is voor haar de kracht van theater. “Je staat voor de ogen van het publiek een wereld op te roepen,” zegt ze. “Maar je bent ook afhankelijk van hoe het publiek reageert.” Elke avond is anders. “Dat maakt het theater ook zo levend en prikkelend”.

Tijdens de repetities merkt ze hoe die wereld nu pas echt vorm krijgt. “Nu staat voor het eerst het decor,” zegt ze. “Het licht wordt gemaakt, kostuums en rekwisieten zoals een Polaroidcamera. En je doet het echt samen met alle disciplines in deze fase,” zegt ze. “Je kunt zo’n wereld niet alleen maken.” En misschien is dat wel wat deze voorstelling uiteindelijk laat zien: hoe mensen, met al hun kennis en fouten, blijven proberen betekenis te geven aan wat hen overstijgt.

Landschap met radioactieve honden zie je nog tot en met zondag 8 februari 2026 rond lunchtijd in Theater Bellevue in Amsterdam. 

Actrice en zangeres Romy Vreden: "Dat dierlijke helpt me juist in het spelen.”