Tip van Rachel Pouwer
Wat doe jij op 4 mei om 21.00 uur?
In de bovenkamer van Internationaal Theater Amsterdam wordt gewerkt aan iets dat maar één keer zal bestaan. Maria Kraakman repeteert hier met regisseur Ludwig Bindervoet voor Nog Niet Afgelast, de voorstelling die op 4 mei na de Nationale Dodenherdenking in Koninklijk Theater Carré te zien is, als onderdeel van Theater na de Dam. “Het begint om 21:00 uur en het is maar één keer. Dat is er zo bijzonder aan. Het gewoon één poging.” Die vergankelijkheid maakt het spannend, maar ook scherp. “Het gaat nooit helemaal goed,” zegt Kraakman nuchter. “Het is gewoon een poging eigenlijk. Maar met de tekst van Vincent van der Valk, al zou ik het alleen gewoon voorlezen, dan zou het al een heel mooie avond worden. Ik kan het eigenlijk alleen maar verpesten.”
Twee vrouwen, twee lijnen
In Nog Niet Afgelast komen twee vrouwen samen die op het eerste gezicht uit totaal verschillende werelden lijken te komen. “Hannah Arendt, de filosoof. En Thea Kapteijn, de creatief producent van de voorstelling. Het gaat eigenlijk over hoe die twee lijnen met elkaar resoneren.” Over Hannah Arendt hoeft Kraakman niet encyclopedisch te doen. Liever vertelt ze wat haar raakt. “Wat ik het mooiste aan Hannah Arendt vind, is eigenlijk haar pleidooi om zelf te blijven denken. En om jezelf en elkaar beter te leren begrijpen.” Ook in Thea herkent ze iets daarvan. “Zij probeert tegen de klippen op het goede te doen.”
De repetities draaien niet alleen om tekst leren, maar om iets moeilijkers: denken terwijl je spreekt. “Het is een geweldige tekst, die allerlei kanten op gaat. Er zijn heel veel bijzinnen, hoofdzinnen, hardopdenken eigenlijk.” Daar zit meteen de uitdaging. “Dat moet je als acteur ook hardopdenkend spelen.” Regisseur Ludwig Bindervoet let daar scherp op. “Ludwig wijst mij daar steeds op, want dat is steeds de zoektocht: denk je wel genoeg?”
Kraakman spreekt opvallend eerlijk over de repetitiedag. "Vandaag was echt een worsteldag voor mij. Ik zie heel goed voor me waar het naartoe zou moeten. Hoe snel en hoe scherp. Maar je moet ook accepteren als acteur dat je daar gewoon nog niet meteen bent.” Toch kwam er tijdens de repetitie iets los. “Vandaag begon ik het een beetje te beheersen. En als dat gebeurt, wordt spelen wel echt heel leuk.”
Na twee minuten stilte
Theater na de Dam vindt jaarlijks plaats direct na de Dodenherdenking. Door het hele land zijn voorstellingen te zien die raken aan oorlog, vrijheid en herinnering. “In theorie zou iedereen in Nederland na de dodenherdenking naar een theater kunnen gaan.” Voor Kraakman zit de waarde juist in wat theater na de herdenking kan openen. “Het is meer reflecteren op het herdenken.” Ze vat het mooi samen: “Het is eigenlijk een heel mooi verbindend ritueel.”
Je ziet Maria Kraakman met Nog Niet Afgelast in Carré in Amsterdam op 4 mei . Eén avond, één uitvoering, één kans.
