Toegankelijkheid

In Nederland zijn zo'n anderhalf miljoen mensen die niet (goed) kunnen horen. Voor hen bieden we graag ondertiteling aan, zodat ook zij Nederlandse programma's kunnen volgen. Uit onderzoek is echter gebleken dat ook andere mensen gebruik maken van TT888. Zo zijn er bijvoorbeeld anderstaligen die zich de Nederlandse taal eigen willen maken, maar wordt TT888 ook vaak ingeschakeld vanwege omgevingsgeluiden tijdens het kijken naar televisie.

Volgens de Mediawet zijn we verplicht om 95% van de Nederlandstalige programma's op NPO 1, 2 en 3 te voorzien van ondertiteling, inclusief de themakanalen. Dat wordt ruimschoots gehaald. Daarnaast bevat een deel van de vooruitkijkseries op NPO Plus ondertiteling. Ook campagnes door de Rijksoverheid en een groeiend deel van Ster-reclames worden door ons ondertiteld.

Meer informatie over (TT888) Ondertiteling vind je hier.

De manier waarop je ondertiteling aan- of uitzet, hangt af van hoe je televisie kijkt. 

Analoog kijken (zonder ontvanger)
Kijk je analoog televisie, zonder gebruik van een speciale ontvanger van je televisieprovider? Dan kun je de ondertiteling aan- of uitzetten via teletekstpagina 888.

Met ontvanger van je tv-provider
Gebruik je een ontvanger van je televisieprovider, dan kun je de ondertiteling aan- of uitzetten via het menu van de ontvanger. Raadpleeg eventueel de handleiding van je provider voor specifieke stappen.

Online kijken (via NPO Start)
Ook online kun je ondertiteling gebruiken:

• Via de NPO Start website: klik op het tandwielicoon onderin de player om het instellingenmenu te openen. Daar kun je ondertiteling aan- of uitzetten.

• In de NPO Start app: tik op het tandwiel rechtsboven in de player om de instellingen te openen en ondertiteling aan of uit te zetten.

• In de NPO Start app op Apple TV: veeg met de afstandsbediening naar beneden tijdens het kijken om het instellingenmenu te openen. Hier kun je ondertiteling aanzetten.

Klik hier voor meer uitleg.

Meer informatie over (TT888) Ondertiteling vind je hier.

Bepaalde programma’s, zoals het NOS Journaal, worden live ondertiteld. We maken zo veel mogelijk gebruik van teksten en filmpjes die al voor de uitzending klaar zijn. Deze worden door onze live-ploeg bewerkt en omgezet in ondertitels, die tijdens de uitzending in beeld worden gebracht.

Wat niet voor te bereiden is, ondertitelen we echt live. Meestal krijgen wij daarbij beeld en geluid niet eerder binnen dan jij thuis. Dat de ondertiteling enkele seconden achterloopt bij het gesprokene, is daarom onvermijdelijk. Het gesprokene moet immers eerst worden omgezet in tekst.

Voor sommige live-programma’s is een speciale voorziening getroffen, waardoor wij de uitzending één minuut eerder te zien krijgen dan de kijker thuis. Deze vertraging zorgt ervoor dat wij live-ondertiteling van hoge kwaliteit kunnen leveren en het synchroon met het gesproken woord kunnen uitzenden. Programma’s die we op deze wijze ondertitelen zijn bijvoorbeeld Op1, M en Buitenhof. Voor de toekomst hopen we veel meer live-uitzendingen op deze wijze te kunnen ondertitelen.

Meer informatie over (TT888) Ondertiteling vind je hier.

Voor de live-ondertiteling maken we veel gebruik van spraakherkenning. Voor een goede herkenning van de woorden moet er duidelijk gesproken worden en moet de computer goed op de stem van de ondertitelredacteur zijn ingesteld. Deze luistert tijdens de uitzending naar wat gezegd wordt en zet dat, door middel van spraakherkenningssoftware, om in een titel. Zo nodig wordt de titel typend gecorrigeerd en vervolgens in beeld gebracht. De redacteur luistert, spreekt en corrigeert dus tegelijkertijd terwijl de uitzending doorgaat. Af en toe kiezen we er bewust voor om een titel met een spraakherkenningsfoutje ongecorrigeerd in beeld te brengen, om te voorkomen dat we te ver achterop raken met luisteren en vertolken.

Meer informatie over (TT888) Ondertiteling vind je hier.

Omdat de TT888 ondertiteling in de eerste plaats bedoeld is voor doven en slechthorenden, wijkt deze in een paar opzichten af van de bekende 'vertalende' ondertitels.

Zo maken wij gebruik van meerdere kleuren om sprekers van elkaar te onderscheiden: wit, geel, lichtblauw en groen. Een wisseling van kleur geeft een wisseling van spreker aan. Het is dus niet zo dat iedere spreker een eigen kleur heeft. Wel geldt de afspraak dat presentatoren en interviewers zo veel mogelijk geel worden ondertiteld. Voor ironische opmerkingen, waar die niet overduidelijk zijn, hebben we een speciaal leesteken ingevoerd. Dit ironieteken is (!), of (?) in vragende vorm.

Om geluiden weer te geven, worden witte hoofdletters gebruikt, bijvoorbeeld TELEFOON of DE MAN ZUCHT. Gezongen tekst wordt voorafgegaan door een sterretje.

Meer informatie over (TT888) Ondertiteling vind je hier.

Ondertiteling met of zonder zwarte achtergrond op tv is een keuze van de provider. Als NPO sturen wij de ondertiteling uit met zwarte balk en kunnen hier niks aan veranderen. Afhankelijk van de provider die je hebt, kan het echter zo zijn dat je de achtergrond via de ontvanger van de provider kunt wijzigen. Wanneer je tv kijkt via de kabel, zonder digitale ontvanger van je provider, kun je kiezen voor de transparante weergave van Teletekst (op alle pagina's, dus ook TT888). De zwarte achtergrond valt dan weg en de gekleurde tekst blijft over.

Op NPO Start bieden we de TT888 ondertiteling tevens aan met een zwarte balk achter de witte tekst.

Meer informatie over (TT888) Ondertiteling vind je hier.

Net als op je televisie kun je onze uitzendingen online bekijken met ondertiteling voor doven- en slechthorenden. Op npo.nl/start kun je klikken op het gesprekswolkje in de balk onder de player. In de NPO-app staat het gesprekswolkje bovenin de player weergegeven. In de NPO-app op Apple TV werkt het weer net even anders. Met de afstandsbediening kunt u, tijdens het kijken van een uitzending, het instellingenveld openen door naar beneden te vegen. Hier vindt u de mogelijkheid om ondertiteling aan te zetten

Het beschikbaar maken van ondertiteling is technisch zeer ingewikkeld, waardoor het nog niet altijd mogelijk is om de ondertiteling aan te zetten. Wanneer er geen gesprekswolkje wordt weergegeven in de player, dan is er voor deze uitzending helaas (nog) geen ondertiteling beschikbaar.

Meer informatie over (TT888) Ondertiteling vind je hier.

De 'gesproken ondertiteling' is een dienst die geleverd wordt onder de HD-kanalen ten behoeve van slechtziende of blinde kijkers, die de buitenlandse taal niet begrijpen. Dit is een door een computer gegenereerde stem die wordt doorgegeven in een extra taalspoor naast het stereo en surround (Dolby Digital) geluid bij de zenders NPO 1,2 en 3.

Het kan voorkomen dat het taalspoor op je ontvanger (settopbox of TV met ingebouwde digitale ontvanger) automatisch geactiveerd is toen de kabelmaatschappij deze begon door te geven. Dit is niet te wijten aan de kabelmaatschappij, maar kan een eigenschap zijn van de tv-ontvanger/settopbox.

Het is eenvoudig om de stem zelf aan en uit te zetten met de afstandsbediening in het menu van de ontvanger. Er zal in het configuratiemenu een optie 'taalinstellingen' aanwezig zijn. Vaak kan deze ook per kanaal ingesteld worden middels de 'audio' of 'language' knop. De handleiding van het apparaat kan hierover meer duidelijkheid bieden.

Soms horen wij van kijkers dat zij problemen ervaren met het volgen van de vertalende ondertiteling. Wij streven bij de ondertiteling naar een goede balans tussen de leesbaarheid van de ondertiteling en het behoud van het originele beeld.

De vertaalde ondertitels worden standaard getoond zonder zwarte balk, anders dan bij bijvoorbeeld de TT888-ondertiteling voor doven en slechthorenden. Dit omdat deze balk het beeld verstoort. Om de ondertitels goed zichtbaar te maken, gebruiken wij witte letters met een duidelijke zwarte rand. Om de letters goed leesbaar te laten zijn, wordt voor een contrasterende kleur gekozen. Even technisch: een helderheid van 87% wit.

Een enkele keer wordt door aanleverende partijen afgeweken van deze bovenstaande standaard en dan kan de ondertiteling helaas soms onduidelijk worden. Mocht je bij een bepaalde titel duidelijk verschil zien en de titels minder goed kunnen lezen dan bij andere programma's, dan horen we dat graag.

In 2013 zijn wij gestart met het leveren van de dienst 'gesproken ondertiteling' voor blinden en slechtzienden. Hierbij wordt de ondertiteling, de geschreven vertaling van de buitenlandse spraak, van televisieprogramma's uitgesproken door een computer gegenereerde stem. Deze wordt via een extra taalspoor naast het stereo en surround (Dolby Digital) geluid bij de zenders NPO 1, 2 en 3 uitgezonden. De gebruiker kiest hiervoor HD-kanalen, waarop dezelfde uitzendingen te zien zijn als via NPO 1, 2 en 3, maar die daar bij buitenlandse spraak kunnen worden voorzien van de gesproken ondertiteling.

Gesproken ondertiteling is momenteel alleen beschikbaar wanneer je kijkt naar de tv-zenders NPO 1 HD, NPO 2 HD en NPO 3 HD. Online bieden we dienst (nog) niet aan.

Gesproken ondertiteling kun je aan- en uitzetten door met de afstandsbediening het menu van de tv-ontvanger te openen. Er zal in het configuratiemenu een optie 'taalinstellingen' aanwezig zijn, waar de gesproken ondertiteling aan- en uitgezet kan worden. Vaak kan deze ook per kanaal ingesteld worden middels de 'audio' of 'language' knop. De handleiding van het apparaat kan hierover meer duidelijkheid bieden.

Audiodescriptie is een techniek waarbij een vertelstem, tussen de dialogen door, extra informatie geeft over een film of tv-programma. Het is een beschrijving van wat er in beeld te zien is. Audiodescriptie zorgt ervoor dat ook blinden en slechtzienden het programma kunnen volgen en meebeleven. Niet alle programma's zijn hiervoor geschikt. Met name films, dramaseries, docusoaps en infotainment lenen zich goed voor het uitzenden met audiodescriptie.

Om audiodescriptie te gebruiken of om na te gaan welke films en series aangeboden worden met audiodescriptie kun je de app Earcatch downloaden.

Om audiodescriptie in te schakelen, gebruik je de app Earcatch voor tablet en telefoon. Via deze app kun je individueel en onafhankelijk van tijd, locatie en platform een film of televisieprogramma beleven. Door vooraf de audiodescriptie op de smartphone of tablet te downloaden, kan deze tijdens vertoning van de film of het programma via een koptelefoon beluisterd worden. Je hoort de beschrijvende stem als aanvulling op het geluid van de televisie.

Je omgeving hoeft overigens niet verplicht mee te luisteren naar de audiodescriptie, omdat deze los wordt aangeboden via jouw koptelefoon. Anderen luisteren dus alleen naar het oorspronkelijke geluid via de tv.

Audiodescriptie is een techniek waarbij een vertelstem, tussen de dialogen door, extra informatie geeft over een film of tv-programma. Het is een beschrijving van wat er in beeld te zien is.

Bij gesproken ondertiteling wordt de ondertiteling, geschreven vertaling van de buitenlandse spraak, van televisieprogramma's uitgesproken door een computer gegenereerde stem.

In Nederland zijn naar schatting 350.000 mensen met een visuele beperking (een gezichtsscherpte minder dan 0.3 met beschikbare correctie). Ongeveer 80.000 van hen zijn volledig blind. Door de vergrijzing zal deze groep in de komende jaren groeien. Wij willen onze programma's ook graag toegankelijk maken voor deze groep mensen, waardoor wij gesproken ondertiteling al sinds 2013 aanbieden en daarnaast in 2016 een pilotonderzoek doen naar wat de eventuele mogelijkheden zijn met audiodescriptie.

Gebarentolken

Voor kijkers met een auditieve beperking wordt een aantal NPO-programma’s ondersteund met een gebarentolk. Dit zijn onder andere:

• Op werkdagen de NOS Journaals van 7.00, 8.00 en 9.00 uur op NPO 2 
• 's Avonds het Jeugdjournaal en het Achtuurjournaal, allebei op themakanaal NPO Nieuws
• Diverse live-uitzendingen van nationale gebeurtenissen en evenementen, zoals Koningsdag en Dodenherdenking op NPO 1 extra en Prinsjesdag en de Kersttoespraak van de Koning op NPO 2
• De Intocht van Sinterklaas op het themakanaal Zappelin extra en de website Zappelin.nl
• Videoclips Zin in Zappelin op NPO Zappelin extra en het YouTube-kanaal van NPO Zappelin 

COVID-19
Sinds de COVID-19-pandemie worden alle persconferenties van het kabinet over de coronamaatregelen met een gebarentolk ondersteund. In deze uitzendingen zijn de gebarentolken onderdeel van de persconferenties. En verder worden ook de incidentele NOS-uitzendingen Feiten en Fabels over de coronapandemie op NPO Nieuws met een gebarentolk uitgezonden.

Het NOS Journaal van 20.00 uur met tolk gebarentaal wordt nu standaard op NPO 1 extra uitgezonden. Dit geldt ook voor het NOS Jeugdjournaal met tolk gebarentaal (19.00 uur).

Voorheen gold NPO Politiek & Nieuws als het vaste kanaal voor het NOS Journaal van 20.00 uur en het NOS Jeugdjournaal met gebarentolk. Het kwam echter regelmatig voor dat deze uitzendingen vanwege grote nieuwsgebeurtenissen of door extra Kamerdebatten op het laatste moment verplaatst moesten worden. In de meeste gevallen werd uitgeweken naar NPO 1 extra. Dit bracht veel onduidelijkheid met zich mee. Om hieraan een einde te maken, heeft de NPO besloten om deze uitzendingen voortaan een vaste plek te geven: NPO 1 extra.

Waar vind ik NPO 1 extra?
Bij de meeste zenderaanbieders zit NPO 1 extra op kanaal 81. Bij KPN en Ziggo zit deze zender in het basispakket. Heb je een abonnement op NLZiet? Dan kun je NPO 1 extra ook gewoon bekijken. Daarnaast is NPO 1 extra voor iedereen gratis beschikbaar via NPO Start.

NPO 1 extra streamen op televisie
Mocht NPO 1 extra niet in je zenderpakket zitten, dan kun je deze zender ook via Chromecast of AirPlay op je televisie bekijken. Daarvoor moet je je smartphone of tablet verbinden met je televisie, eventueel met behulp van een Chromecast- of Apple TV-device. Open daarna de NPO-app op je telefoon of tablet, ga naar NPO 1 extra en stream de uitzending gratis naar je tv. Lees hier meer over het streamen via Chromecast of AirPlay met Apple TV .

NPO 1 extra via NPO Start
NPO 1 extra is voor iedereen gratis te bekijken via NPO Start.

Op je smartphone of tablet:

1. Open de NPO-app
2. Kies in het menu onderin voor Live
3. Swipe in het lint Live TV naar links voor NPO 1 extra

Op je laptop of computer:

1. Ga naar npo.nl/start
2. Klik op Live
3. Kies in het lint Live TV voor NPO 1 extra. Klik daarvoor op het pijltje meest rechts, of swipe naar links

De directe link op NPO Start is https://www.npostart.nl/live/npo-1-extra.

Heb je nog vragen over de verhuizing? Stel dan je vraag via het formulier hieronder.