Tip van Pieteke Dik
De oligarch en de kunstdealer
Yves Bouvier groeit op op het platteland van Zwitserland. Hij trekt graag de bergen in om te wintersporten, hij houdt van de kick van zo snel door de sneeuw heen denderen. Als hij oud genoeg is, neemt hij het transportbedrijf van zijn vader over. Hij besluit het bedrijf te specialiseren in het vervoer van kunstwerken en dat blijkt een gat in de markt. In Genève richt hij een zogeheten freeport op: een plek waar kunst opgeslagen wordt, zonder dat de eigenaar er belasting over hoeft te betalen. Hierdoor komt Bouvier steeds meer in aanraking met de kunstverzamelaarswereld. Dat hij uiteindelijk zelf ook daadwerkelijk in kunst gaat handelen is controversieel. Door zijn werk als eigenaar van de freeport, heeft hij heel veel informatie over de kunstwerken en eigenaren daarvan.
Op een dag koopt de Russische oligarch Dmitry Rybolovlev in de freeport van Bouvier een kunstwerk, waar het certificaat kwijt van is. Via zijn contacten in de kunstwereld weet Bouvier het certificaat te achterhalen. Wat hij Rybolovlev echter niet vertelt, is dat hij dat zo snel voor elkaar krijgt omdat hij toevallig de verkoper goed kent. Dat Bouvier dit zo snel kan regelen, is voor Rybolovlev de reden om Bouvier aan te stellen als zijn agent die bemiddelt bij kunstaankopen. Waar de Russische oligarch denkt een goede agent voor zijn kunstaankopen te hebben -hij vertrouwt hem volledig-, zegt Yves Bouvier dat het vanaf het begin af aan duidelijk was dat hij kunsthandelaar is.
De nieuwe documentaireserie De oligarch en de kunstdealer vertelt het meeslepende verhaal van deze twee mannen, die eerst een goede samenwerking lijken te hebben, maar waarvan de een de ander nu beschuldigt van oplichting voor meer dan 1 miljard dollar. Opvallend genoeg vertelt in deze documentaireserie Yves Bouvier zijn kant van het verhaal. Hij vertelt hoe de twee mannen elkaar ontmoeten, wat hun afspraken waren en hoe hij niets fout heeft gedaan. Bouvier zegt dat hij altijd eerlijk is geweest over het feit dat hij handelaar was, terwijl de Russische oligarch hem dus heeft aangeklaagd voor oplichting.
Dan zien we een sequentie van alle schilderijen met daarbij de bedragen waarvoor Bouvier ze aankocht en de bedragen die Rybolovlev hem ervoor betaalde. Bouvier betaalde 13 miljoen, Rybolovlev 17 miljoen. Bouvier betaalde 35 miljoen, Rybolovlev 84,8 miljoen. Bouvier betaalde 40 miljoen, Rybolovlev 65,9 miljoen. Bouvier betaalde 39 miljoen, Rybolovlev 48 miljoen. Voor de goede orde: we hebben het hier over schilderijen van Monet, Gauguin, Picasso, Da Vinci, Klimt, Rothko… Omdat alles in deze sector discreet zou moeten zijn, lukt het Bouvier zo lang dit spel te spelen. ‘’ Het is een spel en de klant is verslaafd aan mooie kunst. Het zijn bijzondere stukken dus wat de gek ervoor geeft, is wat het waard is.’’
Terwijl Bouvier op zijn stoel zit en aan de camera zijn verhaal vertelt, ontvouwen zich steeds meer twijfelachtige samenwerkingen en gebeurtenissen. Mensen van rondom Rybolovlev komen aan het woord, maar ook onderzoekers en journalisten. Na het zien van de eerste aflevering blijf je achter met één vraag: Wie is eigenlijk de schurk in dit verhaal?
De driedelige serie De oligarch en de kunstdealer (VPRO) zie je vanaf 3 juni wekelijks op NPO2. Daarna kan je het natuurlijk altijd terugkijken via NPO Start.
