Tip van Pieteke Dik
Stedelijk museum van…
Voor mijn nieuwe serie ‘Stedelijk Museum van…’ ga ik de komende tijd langs de prachtige Stedelijke Musea die ons land rijk is. Grote kans dat je het Stedelijk Museum van Amsterdam wel kent, maar wist je dat er ook een Stedelijk Museum Breda, Alkmaar en Schiedam bestaat? En ook in Kampen, Zwolle, Almelo, Coevorden en Vianen? Mijn reis langs de Stedelijke Musea begon bij die laatste.
Stedelijk Museum Vianen
In het pittoreske binnenstadje van Vianen, ligt er aan de Voorstraat een klein museum. Vanaf 1992 is het historische pand, wat ooit een Rooms-Katholieke schuilkerk was, in gebruik als museum. Ze hebben er een prachtige collectie kunst hangen, waarin de geschiedenis van Vianen en de omgeving naar voren komt. Conservator Maarten van ’t Klooster geeft mij een rondleiding langs enkele hoogtepunten uit de vaste collectie. Ik neem jullie mee.
Ruiterportret Johan Wolfert van Brederode
We staan voor het ruiterportret van Johan Wolfert van Brederode, met kasteel Batestein op de achtergrond van de school van Thomas de Keyse uit ca. 1645. Op dat portret zie je de belangrijke telg uit de Brederode familie op zijn paard langs de poorten van zijn kasteel Batestein rijden. Van dat kasteel zijn er ook nog diverse schatten te vinden in het museum. Voor het portret ligt een aantal stenen in een vitrine. Maarten vertelt dat het waarschijnlijk stukken uit de haard van een van de belangrijke zalen in het kasteel Batestein zijn. Aan de stenen uit de zestiende eeuw is te zien dat het kasteel een renaissance-hof moet zijn geweest. In de haardstenen zitten verwijzingen naar figuren uit de Griekse en Romeinse oudheid, waarmee de familie Brederode zich wilde laten gelden als een belezen familie die veel wist van de klassieke oudheid.
Pompdeurtje zussen Fy en Jane
Conservator Maarten laat mij daarna het deurtje van het pomphuisje van de waterpomp op de binnenplaats van het kasteel zien. Dat pomphuisje werd mogelijk ontworpen door architect Jacob van Campen, ook bekend van het Koninklijk Paleis op de Dam in Amsterdam en Het Mauritshuis in Den Haag. Op het waterpompdeurtje staat een vrouw en dat zou een van de twee zussen zijn aan wie Vianen haar naam te danken heeft. De legende was ooit dat er twee zussen, genaamd Fy en Jane, een herberg hadden aan de Lek. Daar zou Vianen naar zijn vernoemd, maar Maarten vertelt lachend dat dat hele verhaal onzin is. Op het pomphuisje zit nu een replica van het deurtje en dat kan je een paar honderd meter verderop in de straat van het museum bewonderen.
Ina Boudier-Bakker
Daarna lopen we verder naar het portret van Ina Boudier-Bakker, geschilderd door Isaac Israëls in 1925. Ina Boudier-Bakker was een bekend en veel verkopend schrijfster. Van 1917 tot 1922 woonde ze samen met haar man in de Voorstraat in Vianen, schuin tegenover wat nu het museum is. Zij verhuisde tegen haar zin in met haar man mee die postdirecteur was en daarvoor vaak moest verhuizen. Ze vond Vianen verschrikkelijk en schreef er zelfs een boek, genaamd ‘De Straat’ over. Daarin beschrijft ze de beklemmende sfeer van een klein stadje. Ze kon niet wachten er weer weg te verhuizen! Maarten vertelt het lachend en sluit af met de woorden ‘’Iedereen die nu door Vianen loopt zal zeggen: ‘zo verschrikkelijk is het niet’. Het is eigenlijk heel erg leuk. Het is een heel leuk en charmant stadje.’’
Mijn volgende stop in de serie ‘Stedelijk Museum van…’ is Alkmaar. Heeft jouw stad ook een Stedelijk Museum waar ik echt langs moet? Laat het me weten via onze Instagram @npocultuur, waar je ook het video-item in het Stedelijk Museum Vianen ziet én alle volgende ‘Stedelijke Museum van…’ kunt zien. En wil je in de tussentijd meer kijkjes achter de deuren van de Nederlandse Musea? Kijk dan via deze link eens Geheimen van het Museum (AVROTROS) op NPO Start!
