Tip van Alma Mathijsen
Alle registers open: Orgelmuziek buiten de kerk
Ik word niet geil van een orgel. De trage klanken en de voeten die je hoort schuifelen over het pedaalklavier winden me niet op. Ik beland eerder in een vegetatieve staat die sommigen misschien verwarren met een verbinding met het hogere.
Wanneer lucht door een orgelpijp wordt geperst word ik instant slaperig en hongerig tegelijk. Mijn lijf zendt zoveel mogelijk signalen uit om me zo snel mogelijk weg te krijgen van de kerkbanken die ineens nog harder aanvoelen dan voordat het orgel klonk. Toch besloot ik om te luisteren naar Alle registers open, een podcast waarin presentator en predikant Elsbeth Gruteke in gesprek gaat met organisten. Niet omdat ik mezelf graag martel, maar omdat ik mijn eigen smaak niet al te serieus neem. God en laat me eens eerlijk zijn, van enige zelfkastijding ben ik ook niet vies.
Afgelopen maandag sprak Gruteke met Gertine Hoefnagel, een piepjonge organist en muziekdocent die net haar master haalde aan het Utrechts Conservatorium. Wanneer twee mensen opgaan in de niche waar ze het meest van houden vloeien al mijn vooroordelen als vanzelf weg. Hun liefde voor orgelmuziek is aanwezig in ieder woord dat ze uitspreken. Op technische wijze discussiëren ze over de oorsprong van een bepaald orgel, zoals alleen kenners dat kunnen.
Ik raak het meest gefascineerd wanneer Hoefnagel vertelt over de techniek die ze ontwikkeld heeft om jonge kinderen ook orgelmuziek te laten spelen. Vaak is het voor hen nog te moeilijk om noten te leren lezen, maar daar bedacht Hoefnagel iets op. Met kleuren die corresponderen met de toetsen en de vingers van de kinderen kunnen ze toch liederen spelen. Nu steeds meer muziekles van scholen verdwijnt, lijken me zulke initiatieven van immens belang. Als heel jong kind speelde ze zelf haar oudere zussen na wanneer die thuis aan het oefenen waren. Ze weet hoe leuk het is om als kind muziek te maken ook al lukt het noten lezen nog niet. Daar geeft ze anderen nu handvatten voor.
Door de hele aflevering heen speelt Hoefnagel stukken en vertelt ze kleurrijk waarom die haar zo raken. Langzaam gebeurt dan toch waar ik bang voor was. Ik wieg met mijn hoofd heen en weer op de klanken. Vooral tijdens een stuk van Bach. Misschien kwam het door de harde kerkbanken dat orgelmuziek me eerder niet veel deed, dan door de muziekzelf.
