Tip van Rachel Pouwer
Dalorim Wartes speelt op het snijvlak van mannelijkheid en angst
We zitten in de kleedkamer, een twee uur voor aanvang. Kostuums hangen klaar, pruik en gele nagellak op tafel, script op de vloer. Vanavond speelt Dalorim Wartes JE MOEDER van theatercollectief DIEHELEDING, een schurend-humoristische muziektheatervoorstelling over de strijd tussen de denkwereld van je ouders en jezelf. Terwijl in de kleedkamer naast ons nog wat teksten worden gerepeteerd, praat ik met Dalorim over mannelijkheid, hiphop, onzekerheid en de vraag wat er gebeurt als je jezelf niet meer vertrouwt.
“Het is een best wel pittig verhaal”
“Spannend. Ik vind het eigenlijk heel spannend,” zegt Dalorim Wartes over het spelen van JE MOEDER, “De thematiek, vooral de thematiek die we behandelen.” Want hoewel de vorm licht en energiek is, met snel spel, humor, muziek en hiphop, blijft de kern confronterend. “Het is een best wel pittig verhaal,” zegt hij, en juist daarom is die lucht nodig. “Dat zorgt er wel voor dat het wat lichter wordt.”
De voorstelling is gebaseerd op het boek The World According to Garp van John Irving, maar krijgt in deze bewerking een eigen vorm. Dalorim Wartes speelt Park, een jongen die wordt opgevoed met het idee dat hij als man potentieel gevaarlijk is. “Dus hij leeft heel erg met dat bewustzijn,” zegt Wartes. "En dat gaat wringen zodra Park zichzelf begint te ontdekken.” Wat volgt is geen bevrijding, maar conflict. “Daarin raakt hij in de clinch met zichzelf.”
In de voorstelling verliest Park steeds meer grip op zijn eigen verhaal. “Het personage start de voorstelling zelfs met de tekst ik ga mijn verhaal vertellen,” maar al snel verandert dat. “Allerlei mensen gaan interfereren, hebben een mening.” Wat begint als een persoonlijk verhaal, wordt overgenomen door anderen. “De controle over de voorstelling en het leven van Park wordt helemaal ontnomen.” Het resultaat is een personage dat zich steeds verder terugtrekt. “Bijna het gevoel van een dwangbuis.”
“Het is niet het een of het ander”
Die ontwikkeling blijft niet alleen bij het personage. “Herkenbaar. Op heel veel plekken ook wel,” zegt Wartes als ik hem ernaar vraag. Vooral in deze tijd voelt het dichtbij. “Zeker in deze tijd, waarin mensen als Andrew Tate het denken beïnvloeden en heel dichtbij lijken.” Dat spanningsveld tussen hoe je bent en hoe je gezien wordt, herkent hij. “Ik kan wel zeggen dat ik een trotse man ben en ook trots ben dat ik masculine kan zijn,” zegt hij, maar daar stopt het niet. “Maar ik ben ook heel dat ik ook zacht en kwetsbaar durf te zijn.” In Park ziet hij diezelfde zoektocht terug. “Ik herken meteen de struggle.”
JE MOEDER wil geen antwoord geven, benadrukt Wartes. “Ik denk ook niet dat er een antwoord is.” In plaats daarvan laat de voorstelling verschillende perspectieven naast elkaar bestaan. “We maken het niet zwart-wit, maar laten heel veel verschillende paletten zien van wat er speelt.” Daarin zit ook ruimte voor tegenstrijdigheid. In gesprekken over dit thema duikt juist vaak de neiging op om kant te kiezen. Wartes probeert dat te bevragen. “Ik snap radicalisering. Ik snap waar het vandaan komt,” zegt hij. “Maar daardoor komen we juist veel verder van elkaar af te staan."
Hiphop als motor
De voorstelling stopt niet bij het applaus. Voor Wartes werkt het door als hij naar huis gaat. Hij stelt zichzelf vragen. “Ben ik het probleem?” En kijkt kritisch naar gedrag en invloeden. “Wat is dat? Waar zit het in? Is het onzekerheid?” Wat hij ziet om zich heen, baart hem zorgen. “Ik voel gewoon aan alles dat dit een ding is in deze tijd. Ik zie het ook constant om me heen en het baart me wel een beetje zorgen.”
Tegelijkertijd is er ook energie en plezier, juist in de vorm. Bij DIEHELEDING komt dat samen in een mix van stemmen en stijlen. Hiphop speelt daarbij een belangrijke rol. “Hiphop is ook voor mij… het gaat zo over verhalen vertellen.” De scheiding tussen theater en hiphop ziet hij niet. “Nee man, nee, ik denk het helemaal niet zelfs.” Het is eerder een logische combinatie. “We vinden dit vet om te doen.” En misschien is dat uiteindelijk de kern. “We houden ervan en het werkt gek genoeg.”
JE MOEDER (14-99 jaar) is tot en met 15 mei 2026 door het hele land te zien. Het hele interview met Dalorim Wartes zie je in NPO Cultuur op donderdag 9 april om 21:30 uur op NPO 2 Extra en op vrijdag 10 april om 10:30 uur NPO 2 en NPO Start.
