Tip van Rachel Pouwer
Getest: URLAND-voorstelling Before the Story Starts
Op Oerol gaat het soms snel. Een voorstelling is nog maar net in première gegaan of het eiland gonst al over het eiland. Before the Story Starts van URLAND was zo’n voorstelling. Iedereen die ik sprak zie hetzelfde: deze moet je zien. En dus fietste ik naar een schuur midden op Terschelling, op het erf van een eilandbewoner. Binnen wachtte geen indrukwekkend decor, geen metershoge videowall en geen verzameling rekwisieten. Eigenlijk stond er bijna niets. Een paar palen met speakers, minimaal licht en één acteur: Thomas Dudkiewicz. En toch nam hij mij mee in een hele andere wereld.
Waar zijn we nu weer beland?
Dat is misschien wel het knapste aan Before the Story Starts: URLAND laat zien hoeveel theater er kan ontstaan als je bijna alles weghaalt. Dudkiewicz vertelt, speelt en neemt je mee in een verhaal dat zich voortdurend lijkt op te vouwen. Een verhaal in een verhaal in een verhaal. Alsof je als Alice steeds opnieuw door een konijnenhol valt en nooit helemaal weet waar je nu weer bent beland. Ondertussen verandert de lege ruimte voor je ogen in een spiegelpaleis. Elke ontmoeting brengt de hoofdpersoon uiteindelijk weer terug bij zichzelf.
Dat past goed bij wat URLAND al jaren doet. Het Rotterdamse performancecollectief zoekt steeds de randen van theater op en combineert taal, beeld, geluid, technologie en performance op manieren die je niet altijd meteen kunt plaatsen. Thomas Dudkiewicz, medeoprichter van URLAND, speelt al langer met het vertellen van verhalen. In eerder werk als Bedtime Stories stond ook de kracht van de vertelling centraal. In Before the Story Starts wordt die vertelling bijna het decor zelf. Je hoeft niets te zien om tóch alles te zien.
En dat maakt de voorstelling soms ook behoorlijk verwarrend. Je denkt dat je begrijpt waar je bent, vervolgens verschuift er iets en blijkt er weer een andere laag onder te zitten. Juist daarin zit de magie en het plezier. Before the Story Starts vraagt niet van je dat je alles netjes begrijpt. Je moet je vooral laten meenemen. Dudkiewicz doet dat met een enorme precisie. Zijn stem, timing en aanwezigheid zijn genoeg om ruimtes, personages en gebeurtenissen op te roepen die er letterlijk niet zijn. Het is theater dat je verbeelding flink aan het werk zet, zonder dat het ooit voelt alsof je zelf de voorstelling moet maken.
Je ziet niets. En toch alles.
Voor mij was dit het hoogtepunt van Oerol. Niet omdat het de grootste voorstelling was of omdat er het meeste gebeurde, maar juist omdat ik iets zag wat ik nog niet eerder in het theater had gezien. Met zo weinig middelen zo’n complete wereld neerzetten is een conceptueel sterk idee, maar het moet vervolgens ook nog kloppen op de vloer. Hier klopt het. De Volkskrant beschreef de voorstelling als een “labyrintisch spookhuis” en daar sluit ik mij helemaal bij aan.
Dus: laat je niet afschrikken door het idee van één man in een lege ruimte. Dat is namelijk precies de kracht. Of beter gezegd: het is het bewijs dat je niet altijd veel nodig hebt om theater te maken. Before the Story Starts begint in een schuur op Terschelling met bijna niets en eindigt ergens in je hoofd met een compleet universum. En misschien is dat wel de beste reden om naar theater te gaan: om even een wereld binnen te stappen die er daarvoor nog helemaal niet was.
Je ziet Before the Story Starts van URLAND t/m 31 oktober in theaters door het hele land.
