Tip van Alma Mathijsen
Germaine Acogny: ‘Ons lichaam is een kosmos in het klein’
‘De borst is de zon, de billen vormen elk een halve maan en het schaambeen zijn de sterren. Ons lichaam is een kosmos in het klein.’ Als deze uitspraak van Germaine Acogny klopt, dan is zij het sterrenstelsel dat ons samenhoudt. Want, mijn hemel, wat een vrouw is dit.
Voordat ik de documentaire Germaine Acogny - De essentie van dans zag, had ik nog nooit van haar gehoord. Maar deze choreograaf en danser had ik al veel eerder in mijn leven willen hebben. Ze is de grondlegger van de Afrikaanse moderne dans, ze richtte haar eigen school, l'École des Sables op in Senegal, en toerde over de hele wereld met haar voorstellingen. Inmiddels is ze tweeëntachtig jaar oud en danst ze nog steeds.
In de documentaire zien we haar werken met jonge studenten die ze met ferme hand begeleidt.
‘Nu is het jullie beurt. Ik doe niks meer. [..] Als het goed is, prima. Zo niet, dan ligt het aan jullie.’
Ze opereert met duidelijkheid en verbeeldingskracht. Het gaat haar niet om exacte bewegingen maar om de ziel van de danser die naar buiten moet komen.
‘We hebben het vaak alleen maar over problemen, maar we moeten het geluk dat we hebben gehad ook erkennen. Dat is wat mij energie geeft. Dat is het. Ik zeg vaak tegen mezelf: zweet is nooit vruchteloos. Zo zeggen we dat in het Wolof. Zelfs als we tegenspoed hebben gehad, plukken we nu de vruchten van het zweet.’
In een van haar voorstellingen zien we haar de woorden van Nicolas Sarkozy herhalen uit zijn speech uit 2007 in Senegal. Waarin hij zei: ‘de tragiek van Afrika ligt in het feit dat de Afrikaan onvoldoende z’n stempel op de geschiedenis heeft gedrukt.’
Waarop Acogny zegt: ‘Als ik die dag in de zaal had gezeten had ik iedereen opgeroepen om weg te lopen. Ik zou niet blijven zitten. Wat een belediging. Maar ik beledig hem of hen op mijn beurt ook weer. Ik zeg het om me beter te voelen en om ervoor te zorgen dat de dansers zich leren verdedigen met hun lijf en voor hun mening uitkomen.’
Niet alleen leert Acogny haar leerlingen hoe ze zich een dans eigen kunnen maken, ze leert ze ook hoe ze terug kunnen vechten in een wereld die nog steeds maar heel mondjesmaat aan het dekoloniseren is.
Op 1 en 2 oktober zie je haar voorstelling As we are in Internationaal Theater Amsterdam. Deze documentaire is sowieso de perfecte voorbereiding!
