Tip van Alma Mathijsen
Kunststof: De verbeelding sterft uit
Het doet me verdriet om mee te delen dat de verbeelding langzaam aan het uitsterven is. Ik luisterde al wandelend naar een prachtig interview met Jurrian van Dongen bij Kunststof. De huisdichter van Het Klokhuis heeft een boek uitgebracht met zijn mooiste liedjes met weelderige tekeningen van Stien Van Kerckhoven.
Vol liefde vertelt hij hoe hij zijn eerste stappen in 1997 zette bij het iconische kinderprogramma, als hem wordt gevraagd wat er in al die tijd het meest veranderd is:
‘Als er in een scène een kind voorkwam, dan deed Aart Staartjes een pleister op zijn oog en een korte broek aan en dan was het een kind van vijf en dat pikte dan ook iedereen. En nu is de verbeelding veel minder getraind.’
Ik zie het steeds meer. Ook Joost de Vries schreef over de letterlijkheidsgolf in De Volkskrant, hij zag het onder andere bij de gelauwerde serie Adolescence:
‘Dat was geen filmscène, dat was een explainer. En dat was wat Adolescence zo letterlijk maakte: alsof je een uitmuntende Sire-commercial keek. De serie keek als een opiniestuk.’
Het maakt angstig dat ik zelf ook mijn vermogen om te fantaseren aan het verliezen ben. Ik verspil uren per dag aan mijn telefoon die helemaal niets aan de verbeelding overlaat. Alles wordt opgediend in hapklare brokken waar ik amper nog over hoef na te denken. In een gigantisch snel veranderende wereld wil ik mezelf wapenen met de kracht om iets beters aan elkaar te denken. Als de werkelijkheid hallucinant aanvoelt, je hoeft er maar een speech van Trump voor te kijken, is de enige remedie verbeelding. Daarmee kunnen we ons voorbereiden op de krankzinnigheid van onze realiteit.
In de bosjes zie ik iets kruipen. Zonder mijn koptelefoon af te zetten loop ik er voorzichtig op af. In mijn oren hoor ik Van Dongen:
‘Ik denk dat het grote probleem van de komende tijd wordt, niet het verschil in opleiding of het verschil in geld hebben of niet, maar wie heeft er verbeelding en wie heeft het niet?’
De bladeren ritselen, een wezen dat ik niet kan plaatsen graaft een groot gat in de grond. Ik durf er niet langer naar te kijken. In mijn hoofd is het de verbeelding die zijn eigen graf uitdiept.
