Tip van Naomi Ronner
SLAY: Een ode aan de ballroomcultuur
‘Because she’s cunt’, zegt een van de vier transvrouwen die we volgen in de serie SLAY -Express to Impress (NTR). Engelse termen als cunt en bitch zijn dik verweven met het taalgebruik van deze Nederlandse ballroomsterren. Binnen queer- en transgemeenschappen hebben zulke woorden, anders dan buiten deze context, een positieve lading. Ze zijn niet grof of beledigend bedoeld, maar worden juist gebruikt om elkaar aan te moedigen, uitbundig te complimenteren en in hun kracht te zetten. Zie het als een soort verbale schouderklop. Ook spreken ze geregeld over zichzelf in de derde persoon, als ‘she’ of ‘her’, alsof de vrouw in hen een eigen leven leidt. Ze staat los van degene die haar belichaamt, en is er tegelijkertijd onlosmakelijk mee verbonden. De ‘she’ of ‘her’ is daarmee meer dan een verwijzing naar één persoon. Het is ook een vrouw die in ieder van ons huist, leren we in deze serie.
Voor wie de ballroomcultuur niet kent: deze scene biedt queer mensen en transpersonen een plek waar ze hun identiteit kunnen uiten en vieren. Iets wat vanzelfsprekend zou moeten zijn, maar dat voor velen van hen allesbehalve vanzelfsprekend is. Mijn lievelingsconcept uit de ballroomcultuur is ‘de dip’. Deze voguingbeweging is de visuele punt achter een performance. Stel je voor dat we ook in alledaagse gesprekken, na het vertellen van een verhaal of het maken van een statement, gecontroleerd naar beneden zakken en eindigen in een pose. Het zou iconisch zijn. Net als de vier transvrouwen die we hier volgen.
Gekozen familie
In de docuserie SLAY - Express to Impress (NTR) navigeren moedige transvrouwen de schrijnende uitdagingen van het trans-zijn in hun dagelijks leven. Zo volgen we onder anderen Serena, die al een jaar niet bij haar opa en oma op bezoek is geweest, uit angst voor hun afwijzing van haar als transvrouw. Ik voel mijn hart in tweeën splijten wanneer ze vertelt hoe ze dagelijks met smart langs het huis van haar oma loopt. Op haar bed, met haar dagboek, blikt ze terug op hun intieme ritueel van samen perenijsjes eten. In dat kleine detail schuilt een wereld aan gemis. Afwijzing en uitsluiting kennen de transvrouwen in deze serie maar al te goed. Gelukkig vinden ze bij elkaar de open armen die hun eigen familie hun niet altijd biedt.
Binnen de ballroomcultuur sluiten dansers zich vaak aan bij een zogenoemd ‘house’, een gekozen familie. Aan het hoofd staat een ‘mother’, vaak een legendarische performer of een gerespecteerd figuur binnen de community. Die begeleidt nieuwkomers en minder ervaren transpersonen, biedt raad en geeft hun iets wat daarbuiten soms ontbreekt, namelijk een gevoel van geborgenheid. We zien hoe de moeders hun jongere huisgenoten moed inspreken, hen begeleiden tijdens hun transitie en hen bijstaan in de grote en kleine dingen. Echte familie, blijkt maar weer, is niet altijd de familie waarin je geboren wordt.
Slingers en confetti
Er zijn genoeg momenten waarop ik liever even niet herinnerd word aan het feit dat ik een vrouw ben. Wanneer ik ’s avonds laat door een stille straat loop, bijvoorbeeld, of wanneer een verre kennis me erop wijst dat ik niet te laat aan kinderen moet beginnen. Om er maar een paar te noemen. Maar tijdens het kijken naar deze serie maakt dat gevoel plaats voor iets heel anders. Dwars door alle moeilijkheden heen, vieren de transvrouwen in deze serie met onwrikbare overgave, de vreugde van het vrouw-zijn. Wanneer Jade, Naimah, Serena en Babymoon in make-up en sexy outfits stralen op het podium, maar vooral in de trots waarmee ze dat doen, wordt het bijna een uitnodiging om verliefd te worden op het vrouw-zijn. Laten we slingers ophangen en confetti de lucht in blazen. Voor geen goud zou ik géén vrouw willen zijn.
