Tip van Alma Mathijsen

Vechten tegen een hopeloze zaak

‘U vecht voor een hopeloze zaak?’ vraagt een interviewer eind jaren zestig.

‘Ja dat zou ik wel zo kunnen zeggen, ik dacht dat dit naar het eind van de tijd eerder zal toenemen dan afnemen,’ antwoordt een woordvoerder van De bond tegen vloeken met haperende stem.

In de hartverwarmende documentaire De bond tegen vloeken (2015) van Luuk Bouwman en Maurice Trouwborst volgen we voorvechters van schone taal door de jaren heen. Aan het begin van 2010 wordt het steeds moeilijker om leden te vinden, op straat wil haast niemand met de voorlichters in gesprek, en op scholen worden ze met argwaan en gegiechel aangehoord. Toch raak ik verzot op ieder lid dat zich inzet voor een zaak die gedoemd is om te mislukken. Wanneer in de Tweede Kamer wordt gedebatteerd over het verbod op smalende godslastering organiseert De bond tegen vloeken een persvoorlichting bij de ingang van het Parlementsgebouw. Het is vrieskoud, de directeur en de persvoorlichting staan klaar, herhalen de teksten die ze zullen voordragen, maar niemand komt. Geen politici, en zelfs geen journalisten. Later die dag blijkt ook dat het verbod op godslastering uit het wetboek wordt gehaald. Ook dat is geen aanleiding om te stoppen, juist niet, met onverminderde kracht blijven ze strijden. 

In diezelfde tijd komt ook Powned op, in alles lijken ze precies het tegenovergestelde van De bond tegen vloeken. Zij komen wel opdagen wanneer de bond een nieuwe postercampagne onthult. De interviewer zegt tegen een woordvoerder:

‘Jezus Christus, het is hier wel koud, hè?’

‘Ja, dat is het wel, maar wij zouden het anders zeggen.’

In iedere vraag gebruikt de interviewer van Powned scheldwoorden, alles om de bond uit de tent te lokken. Maar tussen de takes komt zijn ware aard naar boven wanneer hij afloopt op de persvoorlichter:

‘Dan bent u helaas de volgende.’

Hij spreidt zijn armen en lacht verontschuldigend, hij moet zijn gemene toneelstuk voor de camera’s opvoeren, zodra die uit zijn ontglipt geen enkel scheldwoord zijn lippen. En dat is toch winst voor De bond tegen vloeken, die ook dit jaar nog steeds volop leeft.

Kijk De bond tegen vloeken (EO) hier (51 min)

81dfb850 274c 4d9c bc89 e9b5f87ae3e6 2

Vechten tegen een hopeloze zaak

Meer NPO Cultuur