Tip van Alma Mathijsen
Wat blijft: De mystica die niemand vergeet
Op haar tweeënveertigste kon Hildegard von Bingen haar visioenen niet langer onderdrukken. De benedictijner abdis uit de twaalfde eeuw zag kraakheldere schimmen. Daaruit kwamen haar inmiddels wereldberoemde composities, gedichten, een eigen kruidenleer en een persoonlijke filosofie voort. Ze was een genie met zoveel talenten dat die eigenlijk niet in één mens passen. Pas in 2012 werd ze uiteindelijk heilig verklaard, na een herontdekking die eeuwen op zich heeft laten wachten.
Haar populariteit groeit nog steeds, zelfs de zangeres Rosalía refereerde aan de mystica op haar nieuwste album. In de audiodocumentaire Wat blijft: Hildegard von Bingen onderzoekt journalist Floortje Smit de aantrekkingskracht van de vrouw die moeiteloos schiep. Smit raakte in eerste instantie gefascineerd door Hildegards muziek. De mystica beweerde dat haar uitingen ‘tot haar kwamen’ en Floortje Smit wilde daarover meer te weten komen. Omdat vrouwen in die tijd niet serieus werden genomen, was het makkelijker voor haar om te zeggen dat haar kunstuitingen voortkwamen uit een goddelijke ingeving. Haar vrouwenbrein zou immers zoiets nooit kunnen voortbrengen. Tegenwoordig beweren sommigen dat we haar visioenen simpelweg migraine zouden kunnen noemen. Dan zie je ook felle kleuren op je afkomen. Maar daarmee doen we haar te kort volgens Smit. Zij duikt in haar leven met verschillende kenners, zoals Susan Smit, schrijver en zelfverklaard heks. In oktober zal ze een roman uitbrengen over Hildegard.
‘Je kan een heel behoudend christelijk iemand lovend over haar horen praten, of een queer onderzoeker, een muziekliefhebber, sec alleen maar muziek, of een moderne heks die zich herkent in haar kruidenliefde; dat is haar aantrekkingskracht. Iedereen mag een stuk Hildegard genieten,’ zegt Susan Smit, en dat blijkt te kloppen want iedereen heeft een eigen opvatting over haar. Wanneer een benedictijner zuster, Stritzl genaamd, aan het woord komt, wordt het gieren. Floortje Smit oppert:
‘A lot of people if they are talking about Hildegard now say: she’s the girlboss from the Middle Ages...’
‘The what from the Middle Ages?’
‘The girlboss.’
Stritzl heeft geen idee wat die term betekent, barst in een gulle lach uit en daarna doet Smit mee.
