Afluisteren zonder schaamte

Een hobby van me is om mensen af te luisteren. Misschien dat dit programma me daarom zo aanstaat. Ineens kan ik intieme gesprekken kraakhelder verstaan, ik hoef niet ongemakkelijk lang in de buurt rond te scharrelen, ik kan ze zelfs schaamteloos aanstaren. Er is geen vlotte presentator ingeschakeld die het geheel aan elkaar moet breien, maar een gewichtige voice-over die de passanten welbespraakt corrigeert en ons voorziet van wat extra geschiedenislessen.  

Ik raakte ontroerd bij het kijken naar Ed & Theo. Ze kijken naar een gigantisch werk getiteld Nieuwkomers (2019) van Jan van de Pavert waarop nieuwe inwoners uit Kanaleneiland in Utrecht vereeuwigd zijn. Ed is op tweejarige leeftijd met zijn familie uit Armenië gevlucht, Theo hielp hen in die tijd. Nu zijn ze nog steeds vrienden.

‘Jullie hebben ons ook die kleine dingen gegeven,’ zegt Ed, ‘zoals naar de Efteling.’

Hij schudt zijn hoofd, slikt een paar tranen weg, bijt op zijn lip. Ik weet niet zeker of Theo het opmerkt. Juist omdat ze niet recht tegenover elkaar zitten durven ze beiden meer te zeggen. Het schilderij is aanleiding voor een gesprek dat dieper gaat dan dat aan de keukentafel. Uiteindelijk geven ze het kunstwerk vijf sterren, of die sterren nu werkelijk gaan om het schilderij of om het gesprek dat ontstond, dat weet ik niet zeker. 

In iedere aflevering zit ook een ‘vreemde eend’, een werk dat eigenlijk niet in een museum hoort te hangen. In deze aflevering hebben kinderen uit groep 6 drie levensgrote poppen gefabriceerd van knuffels, takken en metaal. Dat weten de passanten niet, ze gaan er allemaal uitgebreid op in. Dat gaat ook niet anders, ze staan immers in een museum. Voor mij hadden ze dit segment eruit kunnen laten. Ik ben al verslingerd geraakt aan de mensen die zo eerlijk over de werken praten dat ik helemaal niet wil zien hoe ze gefopt worden. 

Voor iedereen die graag mensen afluistert, is dit een heerlijk programma. En je hoeft je oren er niet eens voor te spitsen. 

Afluisteren zonder schaamte