Tip van Naomi Ronner
Best Bekeken: Beste Zangers
Door een oude date ben ik ooit een snob genoemd. ‘Ik, een snob?’ was mijn verontwaardigde reactie daar toen op. Inmiddels weet ik dat er toch een kern van waarheid in zat. Soms verdedig ik mijn snobisme zelfs met trots, want niet alles verdient applaus. Maar bij De Beste Zangers (AVROTROS) liet ik al mijn vooroordelen varen, want los van alle glitterpakken, flauwe grapjes en sentimentele cameramomentjes, zag ik artiesten die zich kwetsbaar maken en elkaars werk serieus nemen. Wat heb ik hiervan gesmuld!
Het programma kende ik eigenlijk alleen van het verveeld zappen op de televisie van mijn ouders. Het concept was me dan ook grotendeels ontgaan: een groep bekende zangers duikt in elkaars repertoire en kiest een nummer om voor de rest van de groep uit te voeren. Daarbij zijn er nauwelijks regels. Alles mag, zolang je er maar je eigen draai aan geeft. Dat idee alleen al vind ik super spannend. Tegenover covers ben ik wantrouwig. Ze kunnen briljant uitpakken, soms zelfs beter dan het origineel (Sinéad O'Connor die Prince overtreft met haar versie van Nothing Compares 2 U). Maar covers kunnen ook volledig de plank misslaan. Meestal gebeurt dat wanneer een artiest een nummer niet echt eigen weet te maken. In de eerste twee afleveringen bewijzen de zangers in De (bBeste) zZangers echter dat ze dat wél kunnen.
Liedjes van het Vlaamse popduo Clouseau en levensliedzanger Yves Berendsen worden als het ware opnieuw geboren. Bizzey geeft Anne - een Clouseau-hit uit 1989 - een stout randje met een reggaetonbeat die iedereen van zijn stoel krijgt. En jazz-zangeres Fay Claassen verandert Dicht bij mij van Yves, begeleid door een zwierige trompet, in een geloofwaardig jazznummer.
Het allerleukste vind ik misschien nog wel hoe veel plezier de Clouseau broers en Yves hebben in de interpretaties van de andere artiesten. Ze geven de liedjes uit handen zonder weerstand. Met gitaar zingt Jeangu Macrooy een prachtige versie van Daar gaat zij van Clouseau. Hij verandert het voornaamwoord van ‘zij’ naar ‘hij’ en geeft het nummer daarmee een betekenis die dichter bij zijn eigen leven ligt. Koen en Kris kijken met een grote glimlach toe.
Yves Berendsen is ontroerd wanneer hij luistert naar Zoë Livay, die de woorden ‘er ligt vast iets moois in het verschiet’ zo overtuigend uithuilt dat zelfs ik het niet droog houd. Verrek, dacht ik. Mijn hart ligt blijkbaar niet alleen bij Minnie Riperton en Joni Mitchell, maar ook bij het levenslied. Mijn ontregelde hormonen zullen ongetwijfeld hebben meegespeeld, maar voor nu ben ik hooked on Tante Leen, dankzij dit programma.
Natuurlijk blijft het televisie. Er zijn sentimentele anekdotes over overleden opa’s en kapotte frituurpannen die uiteindelijk leiden tot een eerste gitaar. Maar dat ter zijde, voelde het enthousiasme en de openheid van alle deelnemers oprecht.
Dat vind ik knap, want kunstenaars hebben meestal een groot ego. Niet iedere artiest kan het verdragen wanneer iemand anders met zijn werk aan de slag gaat. Toch hoort dat loslaten bij het kunstenaarschap. Zodra een lied de wereld in gaat, is de maker niet langer de enige eigenaar van de betekenis.
Tijdens mijn studie kunstgeschiedenis bleef één uitdrukking me altijd bij: ars longa, vita brevis. Letterlijk vertaald: de kunst is lang, het leven is kort. Mensen zijn vergankelijk, maar kunst kan blijven groeien, veranderen en voortbestaan, zelfs wanneer de maker er allang niet meer is. Aan die uitdrukking moest ik denken, glunderend naar Jan Smit die aan het einde van de uitzending een champagneglas voor de camera omhooghield. Een lied, gedicht of schilderij is nooit helemaal af zodra het de wereld in wordt gestuurd. Het blijft voortleven, krijgt nieuwe betekenissen en vindt zijn weg naar andere mensen, tijden en contexten. Ik omarm dat principe en alles wat daaruit kan ontstaan. Misschien ben ik dus toch iets minder snob dan mijn date dacht.
