Tip van Alma Mathijsen
De op één na beste documentaire over Bowie
Moonage Daydream is de beste documentaire over David Bowie die ooit is gemaakt. Misschien wel de beste documentaire die ooit over een artiest is gemaakt. Geen stijve poppen die vertellen hoe geweldig of akelig de inmiddels overleden muzikant is, maar een magische opeenhoping van alles dat ooit uit de vingers van Bowie kwam. Het gaat naadloos in elkaar over, er wordt niets uitgelegd, de kijker mag zelf de verbanden leggen.
De film brengt je dichter in de buurt van het maakproces dan welk ander kunstwerk. LSD is niet nodig om te beleven hoe groots het moet hebben gevoeld om zoiets buitenaards prachtigs te creëren als de muziek van Bowie. Aan het eind van de film draagt iedereen een stukje van Bowie met zich mee.
Laat me je nu dan meteen teleurstellen: dit is niet de documentaire die vanavond verschijnt. Maar dat wil niet zeggen dat deze niet de moeite waard is, want dat is die zeer zeker. Vooral omdat Bowie: The Final Act inzoomt op de mislukkingen van de legendarische artiest. Het is haast of de makers van de film zelfs niet zo’n liefhebbers waren en vooral wilden aantonen hoe vaak Bowie de plank missloeg. Er wordt lang stilgestaan bij Tin Machine, de band die Bowie oprichtte in 1988 nadat hij zijn oude nummers weigerde te spelen. Een van zijn oude collega’s vertelt dat Bowie een kind lijkt in een kamer vol speelgoed waar hij niet in geïnteresseerd is, altijd op zoek naar iets nieuws. Dat is een negatieve manier om te kijken naar iemand die zich niet wil conformeren, maar wil experimenteren en niet in herhaling wil vervallen. Al werd die keuze hem niet in dank afgenomen en dat is zwak uitgedrukt. Een recensent komt aan het woord, die zijn recensie uit die tijd afsloot met de zinnen:
Now for God’s sake sit down, man. You’re a f***ing disgrace.
‘My God,’ zegt de recensent in het heden, reflecterend op zijn eigen teksten waarvan hij dacht dat die Bowie nooit zouden bereiken. Maar dat was uiteraard wel zo, en het bracht hem logischerwijze tot tranen.
Bowie: The Final Act schijnt licht op een artiest die zichzelf telkens opnieuw wilde uitvinden. Zijn carrière leed eronder, maar hijzelf bleef altijd eerlijk. Dat bracht hem uiteindelijk naar een briljant slotakkoord. De documentaire eindigt met Blackstar, volgens liefhebbers het mooiste album dat Bowie ooit maakte. Terwijl hij vocht tegen kanker schreef hij zijn eigen requiem, twee dagen na de release stierf hij.
