Nederlands-Indië

In De Indische Tafel - Jongens van de Japanse kampen blikken mannen van in de negentig, die wekelijks samenkomen voor een Indonesische lunch, terug op hun Indonesische jeugd waarover ze nooit spraken.

Aan de hand van nooit eerder vertoonde beelden uit Japanse propagandafilms keren de mannen terug naar hun jeugd in de Japanse kampen tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Lees ook het interview met de maker. 

Bij het Indisch Monument in Den Haag worden alle slachtoffers herdacht van de oorlog tegen Japan en de Japanse bezetting van voormalig Nederlands-Indië. Pas op 15 augustus 1945 komt er echt een einde aan de Tweede Wereldoorlog in ons koninkrijk als ook Japan capituleert en de bezetting van Nederlands- Indië voorbij is.

Zaterdag 15 augustus 18.45-20.00 uur, NPO 1

In Nederland wonen twee miljoen mensen die Indonesische wortels hebben. Dit komt door ons gedeelde verleden: tot in de jaren 40 was Indonesië gekoloniseerd door Nederland. In Klokhuis vertellen kinderen over hun familiegeschiedenis.

Waarom kwamen de Molukkers naar Nederland? Hoe werd Indonesië onafhankelijk? En wat gebeurde er tijdens de Molukse treinkaping bij De Punt? Ontdek het antwoord op NPO Kennis. 

In 75 jaar Molukkers in Nederland zie je live de onthulling van het Nationaal Moluks Monument Ulu Kora in Rotterdam, een eerbetoon aan de Molukse gemeenschap. De aanwezigheid van premier Jetten geeft het moment extra lading, met verslag van Mark Visser.

Presentatrice Alisa Bloemendaal gaat in (On)zichtbare sporen: Nederland en Indonesië samen met kinderen op zoek naar de sporen van het koloniale verleden van Nederland en Indonesië. Op straat, in cultuur, muziek, het archief en natuurlijk het eten. Dit is een productie van het Indisch Herinneringscentrum.

De documentaire Indië verloren... laat zien hoe framing en propaganda werden gebruikt om Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog (1945-1949) in Indonesië te rechtvaardigen. De focus ligt op hoe de Nederlandse overheid en media vanaf 1945 het militaire ingrijpen in Indonesië presenteerden als een noodzakelijke 'politionele actie'.

Ersin Kiris ging met de maker in gesprek over zijn onthullende documentaire en het belang ervan in de huidige tijd.

Nederlandse kolonisten maken eeuwenlang de dienst uit in Indonesië, toen Nederlands-Indië. Bekijk afleveringen, clips, quizzen en een tijdlijn over deze periode. 

Vijf jaar lang werkte David Van Reybrouck aan zijn monumentale Revolusi. Hij interviewde bijna tweehonderd mensen, de laatste nog levende getuigen van de onafhankelijkheidsstrijd, in Indonesische rusthuizen, Japanse miljoenensteden en op verafgelegen eilanden. De veelheid aan perspectieven en herinneringen weeft Van Reybrouck samen tot het aangrijpende verhaal van de Indonesische onafhankelijkheid.

Kom meer te weten over de koloniale geschiedenis van voormalig Nederlands-Indië en de rol die Nederland daarin speelde.

In Recht op tranen vertellen kinderen en kleinkinderen aangrijpende Molukse oorlogsverhalen van hun (groot)ouders. Over een tienermeisje dat in de jungle meevecht tegen de Japanners, een militair die wordt afgebeuld als dwangarbeider en een jonge verzetsstrijder die verminkt uit de oorlog komt.

“Jullie hadden in elk geval lekker weer in het kamp, terwijl wij hier met de barre hongerwinter zaten.” Dit soort onbegrip en onwetendheid zorgt ervoor dat na de Tweede Wereldoorlog veel Nederlanders jarenlang zwijgen over hun ervaringen tijdens de Japanse bezetting van Nederlands-Indië. NPO Kennis duikt in het oorlogsverleden tussen 1942 en 1945 in ‘de Oost’.

Journalisten Neal Petersen en Malou Holshuijsen geven in Radio Pedis een persoonlijke en herkenbare stem aan een jonge generatie Nederlanders met roots in het voormalig Nederlands-Indië. Met iedere week een inspirerende gast die zijn of haar persoonlijke zoektocht naar roots en identiteit deelt. Met duidelijke verschillen, maar ook onverwachte overeenkomsten wordt geen onderwerp gespaard.

Opa Rein van Langen is geboren in Indonesië en was een van de leidende figuren aan Nederlandse kant in de Onafhankelijkheidsoorlog. Door in Indonesia roept! zijn Nederlandse verhalen naast verhelderende en onverbloemde getuigenissen van Indonesische ouderen, nazaten en deskundigen te leggen, wordt duidelijk hoezeer de belangen uiteenliepen.

Hoog spel in de Oost: Over de zomer van 1962 waarin Nederland bijna de hoofdrol speelt in een nieuwe wereldoorlog en een hooggespannen politiek spel dat Nederland dwingt Nederlands Nieuw-Guinea, de laatste kolonie in de Oost op te geven. Een strijd waarvan vooral Papoeaas slachtoffer werden.

Schrijver en historicus Reggie Baay is vandaag een gastspreker op de Nationale Herdenking 15 augustus 1945. Hij was gisteravond te gast in NOS Met het Oog op Morgenom het verhaal van zijn vader te delen.

Na het uitroepen van de Indonesische onafhankelijkheid kwamen zo'n 350.000 mensen uit de voormalige kolonie Nederlands-Indië naar Nederland. Ook de grootmoeder van Lara Nuberg. Zij was Indo-Europees, maar opgevoed in een Europees georiënteerde familie.

In Wat ervan overbleef onderzoekt Lara waarom zoveel Indo-Europeanen eigenlijk voor Nederland kozen. Hoe zien betrokkenen verleden, heden en toekomst van Indisch Nederland?

De achterban van diverse slachtoffergroepen heeft bedenkingen bij de herdenking op 4 mei. Mensen uit de Joodse gemeenschap, Sinti, Roma en Indische Nederlanders vertellen hun kant van het verhaal in deze documentaire.

Onderweg van onafhankelijk geworden Indonesië naar Nederland worden in 1950 op stoomschip 'Ranchi' maar liefst 37 baby’s geboren.

Joost Wilgenhof duikt in de podcast De Ranchi Baby's in de geschiedenis en beladen koloniale erfenis die zij van hun ouders meekregen.

Tijdens het werken aan een tentoonstelling over de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd komt plotseling de familiegeschiedenis van projectleider Iris van Santen in beeld. Ze wordt overvallen door een verdriet dat zich nestelt in haar buik en dezelfde rugpijn veroorzaakt waar haar Nederlands-Molukse vader al jaren last van heeft.

In Als geschiedenis in je opstaat volgt Iris het spoor van haar lichamelijke klachten naar een oude pijn van generaties terug.

Het is 1948 als de jonge Mies van Bekkum zich in een opwelling aansluit bij het vrouwenkorps van het Koninklijk Nederlands Indisch Leger. Als een van de eerste vrouwelijke militairen vertrekt ze naar de oorlog in voormalig Nederlands-Indië. 

Nederland verliest, het KNIL wordt opgeheven en het vrouwenkorps raakt in de vergetelheid. Mies heeft 70 jaar gezwegen over haar soldatenbestaan, maar nu vertelt ze aan kleindochter Jorien Wallast haar verhaal in de podcast serie Mijn Oma de Soldaat.

De oma van Robin Peters is 81 en zij vertelt graag verhalen over 1942, toen ze klein was en vastzat in Indonesië. Ze doet alsof dat een prachtige tijd was. Ze ging stiekem slootje springen en kende overal de weg. Dat lijkt in niets op de gruwelijkheden die Robin zich voorstelde bij een gevangenenkamp. 

Robin wil nu weten hoe het daar echt was. Wat heeft zij gezien, gehoord, gevoeld en hoeveel draagt ze daar nu nog van met zich mee? Het kamp van mijn oma neemt je mee in een Jappenkamp, door de ogen van een kind.