Tip van Alma Mathijsen
Iedereen zou Wendy Carlos moeten kennen
Ik had nog nooit gehoord van Wendy Carlos, toch heb ik haar muziek al tientallen keren gehoord. Van alle films die ik geweldig vind, ken ik de regisseurs en acteurs uit mijn hoofd, maar van de componisten heb ik haast nooit een idee.
Zo wist ik niet dat A Clockwork Orange (1971) en The Shining (1980) gecomponeerd zijn door een en dezelfde vrouw: Wendy Carlos. Ze heeft de basis gelegd voor elektronische muziek zoals we die nu kennen. Ze had een fascinatie voor klassieke muziek, hoewel haar vrienden juist van popmuziek hielden. Met een Moog synthesizer bracht ze die twee werelden samen. Ze spendeerde duizenden uren aan haar nummers om alles precies juist te krijgen. In 1968 bracht ze haar debuutalbum Switched-On Bach uit, het schoot meteen de hitlijsten binnen en ze won er drie Grammy’s mee.
Ik hoorde voor het eerst over haar in de podcast Soundtrek. Een woordgrap zo flauw dat die als puntige nagels over mijn trommelvlies schraapt. Maar zodra ik me daarover heen had gezet belandde ik in een rijke wereld met twee kenners die overvloeien van enthousiasme en anekdotes. Anne-Maartje Lemereis speelt moeiteloos composities na, componeert hele nieuwe stukken die ze ter plekke uitvoert en voor deze aflevering schafte ze zelfs een elektronisch instrument aan, dat ze vingervlug bespeelt. Haar kunde werkt aanstekelijk. Naast haar zit filmjournalist Noa Johannes.
Iedere aflevering gaan ze uitgebreid in op een bepaalde componist. Ik ben hen nu al oneindig dankbaar dat ze me bij Wendy Carlos brachten. Niet alleen omdat het me een excuus geeft om de muziek uit The Shining opnieuw te beluisteren, maar ook om me nog meer in haar leven te verdiepen. Wendy Carlos is een trans vrouw. In een interview met de Playboy in 1978 vertelde ze hoezeer ze ernaar verlangde om zichzelf te bevrijden. Ze voelde als kind een enorme jaloezie naar meisjes, ze was ervan overtuigd dat ze er ook een was, al kon ze haar ouders daar niet van overtuigen, terwijl het haar zo logisch leek.
Mocht je net als ik nog nooit van Wendy Carlos hebben gehoord, dan is dit je kans. Anne-Maartje Lemereis en Noa Johannes nemen je aan de hand. Maar raak achteraf niet, zoals ik, teleurgesteld dat er amper muziek van Carlos online te vinden is. Dat heeft ze namelijk allemaal zelf tegengehouden. Inmiddels heb ik al een platenspeler onder het stof vandaan gehaald en struin ik door Marktplaats op zoek naar haar debuutplaat. Want ik kan niet meer zonder.
